Tìm hiểu bệnh tiền đái tháo đường

Tiền Đái tháo đường là tình trạng đường huyết tăng cao hơn bình thường nhưng không đủ cao để  chẩn đoán Đái tháo đường type 2. Theo hiệp hội Đái tháo đường Mỹ, nếu không có biện pháp can thiệp thì những người bệnh tiền đái tháo đường có thể chuyển sang đái tháo đường týp 2 trong vòng 3 đến 10 năm.

Mặt khác, các biến chứng trên mạch máu cũng xuất hiện ngay từ giai đoạn tiền đái tháo đường, nếu không can thiệp sớm thì người bệnh khó tránh khỏi biến chứng mù mắt, suy thận, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, loét chân…

Thông thường người bệnh tiền đái tháo đường không thấy dấu hiệu hay triệu chứng gì. Nếu các triệu chứng sau đây xuất hiện có thể bệnh đã chuyển xang đái tháo đường týp 2:

-         Khát nhiều, tiểu nhiều, ăn nhiều, sụt cân không hiểu lý do.

-         Mệt mỏi, giảm thị lực, vết loét lâu lành, hay bị nhiễm trùng.

Nguyên nhân & yếu tố nguy cơ:

Khi ăn, đường được hấp thụ vào máu rồi sẽ tiếp tục đi vào tế bào nhờ tác dụng của insullin, là nội tiết tố do tuỵ tạng tiết ra. Insullin được xem như chìa khoá mở các cửa sổ nhỏ ở màng tế bào, cho phép đường từ máu vào tế bào dễ dàng. Chính nhờ Insullin mà đường trong máu giảm xuống. Khi đói đường trong máu giảm thấp, tuỵ sẽ giảm tiết insullin.

Gan có vai trò như một trung tâm sản xuất và dự trữ glucose. Khi insullin trong máu giảm thấp( như lúc đói), gan sẽ phóng thích glucose từ kho dự trữ giúp cho glucose trong máu luôn duy trì ở mức bình thường.

Ở người bị bệnh tiền đái tháo đường , tiến trình làm việc kể trên trở nên không hiệu quả. Glucose thay vì đi vào tế bào sẽ tích tụ lại trong máu làm cho lượng đường máu tăng cao. Hiện tượng này xảy ra khi tuỵ không sản xuất đủ insullin hoặc các tế bào của cơ thể trở nên đề kháng với insullin, hoặc cả hai. Cơ chế chính xác tại sao hiện tượng này xảy ra hiện vẫn chưa rõ. Hai yếu tố quan trọng nhất được biết là do ít vận động và do béo phì, đặc biệt là béo phì vùng bụng.

Các yế tố nguy cơ gây ra tiền đái tháo đường cũng tương tự các yếu tố nguy cơ gây ra bệnh đái tháo đường týp 2, bao gồm: thừa cân, ít vận động, có tuổi, tiền sử gia đình, chủng tộc, phụ nữ sinh con trên 4kg, hội chứng buồng trứng đa năng, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu.

Khi nào cần đi khám bệnh:

Nên đi khám bệnh ngay khi thấy các triệu chứng sau đây:

-         Khát nhiều, tiểu thường xuyên, đói nhiều, sụt cân.

-         Mệt mỏi, nhìn mờ, vết loét lâu lành và dễ bị nhiễm trùng.

Xét nghiệm:

Hay dùng nhất là xét nghiệm đường huyết khi đói. Người bệnh cần nhịn đói ít nhất 8 giờ trước đó.

Kết quả:

-         Dưới 100mg/dL(5,55 mmol/L): bình thường

-         Từ 100 đến 125mg/dL(5,55 đến 6,94 mmol/L): tiền đái tháo đường hay còn gọi là rối loạn đường huyết đói.

-         Từ 126mg/dL(7mmol/L) trở lên: đái tháo đường.

Điều trị tiền đái tháo đường & phòng ngừa:

Một khi phát hiện mình bị tiền đái tháo đường, nếu không muốn các biến chứng xuất hiện và bệnh không chuyển sang đái tháo đường týp 2 thì người bệnh bắt buộc phải thay đổi lối sống.

Một lối sống khoẻ mạnh sẽ đưa đường huyết trở lại bình thường hoặc ít ra giữ cho đường huyết không tăng lên đến mức đái tháo đường.

Hướng dẫn điều trị tiền đái tháo đường của Trường Môn Nội tiết Hoa Kỳ bao gồm:

-         Ăn những thực phẩm có lợi cho sức khoẻ. Chọn thức ăn ít chất béo, ít năng lương, giàu chất xơ. Nên ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc nguyên vỏ.

-         Vận động cơ thể nhiều hơn, trung binh 30 – 60 phút/ngày, ít nhất 5 ngày mỗi tuần, có thể chọn đi bộ nhanh, xe đạp, bơi lội…nếu không có thời gian thì chia ra nhiều buổi tập trong ngày cũng có hiệu quả.

Giảm cân nếu bị béo phì. Chỉ cần giảm 5 đến 10% trọng lương cơ thể cũng có thể giúp bạn ngăn chặn hoặc làm trì hoãn sự tiến triển từ tiền đái tháo đường đến đái tháo đường týp 2.

Thuốc: một số thuốc có tác dụng đưa lượng đường trong máu về mức bình thường và giúp ngăn chặn sự tiến triển từ tiền đái tháo đường sang đái tháo đường týp 2. Đó là:

-         Thuốc ức chế sự tạo đường từ gan.

-         Thuốc làm tăng nhạy cảm của các tế bào với insullin.

-         Thuốc ức chế hấp thu đường từ ruột.

Tiền đái tháo đường hoàn toàn có thể phòng ngừa được cho dù trong gia đình bạn có người bị đái tháo đường thuộc týp 2. Chủ yếu là có một lối sống lành mạnh.