Tiền Giang: Xây dựng thương hiệu để phát triển bền vững cây sapochê

Với mức giá này, nông dân thu lợi nhuận khoảng 120-150 triệu đồng/hecta. Để phát triển bền vững cây sapochê đặc sản này, huyện Châu Thành (Tiền Giang)- nơi trồng sapochê nhiều nhất tỉnh- đang tiến hành xây dựng thương hiệu tập thể cho cây sapochê Mặc Bắc.

Đầu năm mới, về vùng chuyên canh sapôchê tỉnh Tiền Giang, đi đến đâu chúng tôi cũng cảm nhận được tâm trạng phấn khởi của bà con vì giá sapôchê tăng cao kỷ lục. Vừa hái những trái sapôchê to tròn trên cành cho vào giỏ để ngày mai kịp giao cho thương lái, ông Phan Hoàng Đức ở xã Phú Phong, huyện Châu Thành (Tiền Giang) vừa cho biết: “Hiện nay, giá sapôchê cao nên tôi tranh thủ bán trước một phần trên diện tích 2.000m2 để sắm sửa Tết. Phần còn lại sẽ để cận Tết bán, giá sẽ cao hơn”. Gia đình ông Dũng có 6.000m2 vườn trồng sapôchê. Năm 2010, gia đình ông thu được gần 3 tấn sapôchê bán với giá 10.000-11.000 đồng/kg. Đầu năm nay, thương lái đến tận vườn đặt mối thu mua với giá cao, từ 14.000 -15.000 đồng/kg nên ông Đức sẽ có một cái tết ấm cúng và sung túc.

Ông Nguyễn Văn Mười, nông dân trồng sapôchê ở xã Kim Sơn, huyện Châu Thành (Tiền Giang) nói: “Gần đây, diện tích trồng sapôchê giảm mạnh nên giá cả tương đối ổn định. Sản lượng giảm, không đủ hàng cung ứng cho thị trường các tỉnh trong cả nước nên buộc các thương lái phải tranh nhau mua bằng cách đẩy giá lên”.

Một thương lái chuyên thu mua trái sapôchê ở chợ Vĩnh Kim (Tiền Giang)- bà Trần Thị Yến- khẳng định, chỉ cần giá sapôchê giữ ở mức 7.000 đồng/kg là nông dân đã có lời. Do đó, bà con trồng sapôchê chỉ cần thường xuyên chăm sóc, áp dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác để cây cho năng suất cao, trái đều đẹp thì bà con sẽ có thu nhập khá và ổn định.

Ông Lê Văn Ri, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn tỉnh Tiền Giang cho biết, trong những ngày đầu năm mới, giá đạt 14.000-15.000 đ/kg tùy loại, tăng bình quân 20% so với cùng kỳ năm trước. “Với giá trên, bình quân mỗi hecta đất trồng sapôchê cho lợi nhuận từ 120- 150 triệu đồng”, ông Nguyễn Văn Mười cho biết thêm.

Để giúp phát huy thế mạnh cây sapôchê, tạo điều kiện tăng thu nhập cho nông hộ, ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang đã thực hiện nhiều giải pháp tích cực như: chuyển giao kỹ thuật thâm canh, xử lý cho trái mùa nghịch hoặc rải vụ trong năm, tuyển chọn giống tốt cho năng suất cao, khuyến khích trồng theo ngưỡng an toàn, qui hoạch vùng trồng chuyên canh tập trung...

Vài năm trở lại đây, trái sapochê có giá khá nên đời sống người trồng sapochê ổn định. Đặc biệt, trong năm 2010, giá sapochê ổn định ở mức cao từ 9.000-12.000 đồng, nhiều hộ thu nhập trên 100 triệu đồng/ha. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, đã không ít lần trái sapôchê rớt giá, nhiều nông dân đã thay thế cây sapôchê bằng các loại cây ăn trái khác. Dù thời gian gần đây, giá sapôchê ở mức cao nhưng nông dân trồng sapochê vẫn chưa yên tâm. Họ cho rằng, giá cả và thị trường tiêu thụ trái sapôchê vẫn bấp bênh, bởi loại trái cây này vẫn không nằm ngoài quy luật mà thị trường trái cây Việt Nam vẫn thường hay xảy ra, đó là tình trạng “được mùa mất giá”.

Trong khi đó, theo giới chuyên môn, địa bàn 2 huyện Châu Thành, Cai Lậy được phù sa bồi đắp, nước ngọt quanh năm rất thích hợp phát triển cây sapôchê và vú sữa nên cần phải giữ và phát triển diện tích trồng, cũng như thương hiệu 2 loại trái cây trên. Song theo tính toán của nhiều nông dân, cây vú sữa có lợi thế là cây đặc sản có giá trị, mang lại lợi nhuận cao khi trúng giá, nhưng bất lợi lớn của loại cây ăn trái đặc sản này là chỉ cho thu hoạch 1 mùa trong năm nên khi xảy ra rớt giá sẽ bị lỗ. Còn sapôchê lại khác, dễ trồng, năng suất cao, cho thu hoạch nhiều lần trong năm (một năm cây sapôchê có thể cho thu hoạch đến 8 lần), nếu lỗ đợt này có thể bù vào đợt khác. Vì thế, giá sapôchê có lúc lên lúc xuống nhưng tính chung cả năm, người trồng vẫn có lời hay ít nhất huề vốn.

Tuy nhiên, thực tế đã cho thấy, chính sự phát triển ồ ạt một cách tự phát trong thời gian qua mà người trồng sapôchê gặp rất nhiều khó khăn và luôn lo lắng mỗi khi vào thời điểm thu hoạch rộ. Do đó, để cây sapôchê phát triển bền vững, rất cần có quy hoạch, định hướng, giúp sức của các ngành, các cấp.

Cũng theo ông Lê Văn Ri, huyện Châu Thành nơi có diện tích cây sapôchê lớn nhất tỉnh, vì vậy, từ năm 2008, Hội làm vườn huyện Châu Thành đã tiến hành xây dựng chỉ dẫn địa lý cho giống sapôchê Mặc Bắc, tiến tới khuyến khích nông dân trồng theo tiêu chí GAP nhằm giúp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường trong, ngoài nước của cây trồng đặc sản này. Theo đó, vùng sản xuất đăng ký nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm sapôchê Mặc Bắc được trồng ở 6 xã Song Thuận, Kim Sơn, Phú Phong, Bàn Long, Đông Hòa, Vĩnh Kim với diện tích 852,523 ha của 2.903 hộ.

Hiện nay, tỉnh Tiền Giang có trên 3.000 ha trồng sapôchê, tập trung tại hai huyện trọng điểm là Châu Thành và Cai Lậy. Trong đó huyện Châu Thành có diện tích lớn nhất, trên 2.600 ha, những xã trồng nhiều nhất gồm: Kim Sơn, Bàn Long, Phú Phong,...

Theo tài liệu của Trung tâm khuyến nông của tỉnh Tiền Giang, giống sapôchê Mặc Bắc có thân cao, tán rộng hơn sapôchê Xiêm, lá cây màu xanh nhạt, nhỏ, trái to nặng khoảng 200-300g; thịt trái mịn, thơm, hơi nhão và lạt hơn sapôchê Xiêm. Giống sapôchê này phát triển nhanh, mau cho trái và cho năng suất cao hơn sapôchê Xiêm. Hiện nay, giống sapôchê Mặc Bắc được người dân rất ưa chuộng và được trồng nhiều ở Cần Thơ, Vĩnh Long.