Tia đất – nên chăng, là một thông số cần thiết trong khảo sát địa chất công trình
Bài viết dưới đây của KTS Vũ Trường Hạo, người đã tập hợp các tư liệu liên quan sẽ cung cấp cho độc giả một số nội dung về chuyên đề “tia đất” để tham khảo.
Ông Vũ Văn Bằng tốt nghiệp trường ĐH Bách khoa Hà Nội năm 1962 ngành địa chất công trình. Ra trường ông công tác tại nhiều cơ quan như Viện thiết kế Bộ Công nghiệp nhẹ, Viện Cơ học thuộc Viện Khoa học Việt Nam, Viện Khoa học xây dựng cơ bản nhà nước… Năm 1990, ông sang Ba Lan nghiên cứu về cơ học đất nền móng. Năm 1993, ông bảo vệ luận án tiến sĩ và được đánh giá xuất sắc. Ông ở lại Ba Lan và thành lập Công ty Xây dựng và trang trí nội thất “BANWAR”. Sau khi về nước, ông thành lập Công ty CP Xây dựng, môi trường, thương mại, phong thuỷ.
Tại Đại hội ngành Địa chất công trình toàn quốc năm 2001, ông đã đọc một báo cáo, trong đó lần đầu tiên đề cập tới lĩnh vực mới: “Tia đất” – “Địa bức xạ”. Ông đã phát biểu như sau: “Thực tế phản ảnh rằng ngày nay rất nhiều công trình xây dựng, từ nhà ở tới các công cở với các kiểu dáng hiện đại, đẹp mắt, kết cấu bền chắc, nền móng ổn định vững vàng. Thế nhưng nhiều trường hợp con người sống và làm việc trong đó không hề thấy dễ chịu thoải mái, khoẻ khoắn mà ngược lại luôn đau đầu mất ngủ, ốm yếu bệnh tật, thậm chí tai nạn chết chóc, khuynh gia bại sản… Nguyên nhân do đâu? Trước hết đây không phải do các nhà thiết kế xây dựng, mà chính là do công tác thăm dò, khảo sát địa chất công trình, lâu nay chỉ nghiên cứu tìm hiểu về cấu tạo địa chất, địa mạo, tính chất cơ lý của đất, thành phần hoá học của nước ngầm mà bỏ quên một thông số vô cùng quan trọng đó là “Hồn của đất” - một thông số không có trong quy trình quy phạm khảo sát, tính toán cơ học đất nền móng hiện hành. Vậy “Hồn của đất” là gì? Lợi hại của nó? Cách nhận biết và xử lý? Đó không phải là gì khác mà chính là “Tia đất” – “Địa bức xạ”. Ngoài các thông số kỹ thuật chuyên ngành của địa kỹ thuật, Tia đất được nhiều nước tiên tiến trên thế giới coi là thông số không thể thiếu để chọn “đất lành” tránh “đất dữ” kể cả việc bảo tồn phát huy những vùng được gọi là “địa linh nhân kiệt”. Ví dụ ở nước Đức đã có luật bổ sung là khi mua bán hay chuyển nhượng nhà đất, người bán, chuyển nhượng phải trao cho người mua giấy chứng nhận không có Tia đất”.
Vậy Tia đất là gì? Dưới đây xin giới thiệu tóm tắt nội dung chính vấn đề này.
Định nghĩa: Tia đất là một trường vật chất bao gồm tất cả những tia phát ra từ vỏ cứng của trái đất và lan toả lên trên mặt đất dưới dạng bức xạ. Nói cách khác, đó là những tia được sản sinh bởi hiện tượng bức xạ của những vật chất khác nhau từ dưới mặt đất.
Tia đất còn là trường vật chất mà các giác quan thông thường của con người không nhận biết được. Có tia đất có lợi, có tia đất có hại cho sức khoẻ con người.
Mọi vật thể đều bức xạ trường điện từ dưới dạng sóng điện từ và có ảnh hưởng tới các vật xung quanh, đặc biệt ảnh hưởng tới sức khoẻ con người.
Đất đá có thành phần khoáng vật khác nhau sẽ bức xạ trường điện từ và mức năng lượng khác nhau. Từ đó người ta đã phân loại tia đất. Ở đây chỉ giới thiệu phân loại tia đất tác động đến sức khoẻ con người theo chiều hướng tích cực và tiêu cực. Đó là Tia đất có lợi (tích cực) và Tia đất có hại (tiêu cực).
Tia đất tích cựclà tia đất bức xạ có mức năng lượng cao hơn 100%, thường phát ra từ các khoáng vật quý như: Thạch anh không màu (quarts), thạch anh tím (amethyst), German, Kim cương (diamon), corindon, gremet, ngọc xanh biển (aquamarine), lục bảo ngọc (emerald), rubi, bích ngọc (saphia), mã não (opal), hoàng ngọc (topaz). Các nhà nghiên cứu Nhật Bản cho biết, đá chứa nguyên tố German bức xạ có năng lượng rất cao. Nên không lạ gì các nhà thờ xưa thường được chọn xây dựng trên những khu đất có trường năng lượng tích cực với mức năng lượng 150 - 200%, như Nhà thờ Thánh Lourd miền nam nước Pháp, tượng Đức Mẹ đặt ở nơi có mức năng lượng tới 380% nên rất được tôn kính bởi sự “Linh thiêng” nổi tiếng được truyền qua nhiều đời.
Tia đất tiêu cựclà tia đất có mức năng lượng thấp dưới 100%. Trong hơn 4 năm khảo sát đo đạc nền đất của trên 3000 gia đình và hàng trăm công sở, trường học, xí nghiệp khắp các tỉnh từ Bắc vào Nam; thống kê lại cho thấy có tới 90% bắt gặp tia đất tiêu cực và khoảng 60% có vong và hài cốt dưới nền nhà.
Tia đất tiêu cực phân bố tập trung nhiều ở các đồng bằng và ven biển, nơi có cấu trúc địa chất lỏng lẻo, thành phần đất hỗn hợp, đặc biệt chỗ nào cũng thấy hiện diện tầng đất yếu (bùn đen) dầy, chứa nhiều xác động thực vật đang phân huỷ. Nước dưới đất thường nằm nông, hoạt động và dao động mạnh theo mùa. Tầng đất trầm tích này bị chi phối bởi sự hoạt động đứt gãy dưới sâu, phần trên mặt bị chia cắt bởi nhiều sông suối, kênh rạch, ao hồ… đã vậy, quanh nằm còn phải gánh chịu lũ lụt, bồi lở dọc sông, ven biển, lũ quét, lũ bùn đá trên các triền núi cao bao quanh dồn về. Sự biến đổi mặt đất còn do cả con người tác động. Tác động theo chiều hướng tiêu cực nhất phải kể đến tình trạng lấn chiếm san lấp ao hồ ngòi lạch một cách bừa bãi, đổ xuống đó mọi thứ vật liệu không sạch, thậm chí rác rưởi, xác động thực vật, như bãi rác khổng lồ Thành Công, Thanh Nhàn, Hà Nội trước đây không lâu, tạo nên những lớp đất mới - đất lấp, chuyên ngành địa chất công trình còn gọi là “tầng văn hoá” để xây dựng nhà ở và các công trình khác, bất chấp ô nhiễm. Chưa hết, con người còn chôn vùi ngầm: hầm ngầm, cống thải, đường ống cấp thoát nước, cáp điện… Điều đáng nói ở đây là do không có quy hoạch ngay từ đầu, đào xới lắp đặt tuỳ tiện, chắp vá mang tính đối phó nên các hệ thống ngang dưới mặt đất, điển hình là thành phố Hà Nội. Nhiều ngôi nhà, thậm chí cả khu phố xây trên chúng. Tất cả những điều trình bày trên là cội nguồn sinh ra tia đất.
Ngày nay, mồ mả hài cốt, gọi tắt là trường vong cùng được xem là nguồn sinh ra tia đất tiêu cực có hại không thua kém tia đất có nguồn gốc khác mạnh như phóng xạ, hoá chất độc… tức là tác hại nguy hiểm của nó tới sức khoẻ con người không hề nhỏ. Kết quả khảo sát trên diện rộng cho thấy mồ mả hài cốt trường vong hầu như nằm rải rác khắp nơi, đặc biệt nhiều ở các thành phố ven sông, ven biển, trong đó phải kể đến các tỉnh phố lớn như Hà Nội, Quảng Bình, Quảng Trị, Sài Gòn. Không có gì là lạ, bởi vì đồng bằng là nơi tập trung dân cư sinh sống trải qua bao thăng trầm lịch sử: trận mạc Tây, Tầu, thiên tai bão lũ, dịch bệnh… và thảm hoạ không bao giờ quên là nạn đói 1945, đã có biết bao người nằm xuống không có mồ mả, hình thành nhiều nghĩa địa không những không tên mà còn vô hình nữa (chôn vùi dưới đất, chỉ khi đào móng xây dựng công trình mới lộ ra). Riêng Hà Nội có thể kể ra rất nhiều nơi như vậy. Ví dụ ở Trích Sài, hồ Tây, có mảnh đất vẻn vẹn 44m2 trước khi xây dựng, đo đạc đã phát hiện gần 50 hài cốt.
Vậy tia đất độc hại nói chung và tia đất có mồ mả hài cốt nói riêng ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, tới con người sinh sống và làm việc trên mảnh đất đó như thế nào?
Kết quả đã công bố của các nhà nghiên cứu trong ngoài nước đều chứng minh tia đất xấu ảnh hưởng tới sức khoẻ con người dưới dạng bệnh lý như đau đầu, khó thở, thần kinh, tăng huyết áp, rối loạn tuần hoàn máu, đau cơ bắp, giảm sức đề kháng, lâu dần dẫn đến ung thư. Trạng thái thường gặp nhất nhất là giấc ngủ không sâu, không ngon, trằn trọc, chập chờn, hồi hộp, khó thở, ác mộng… trên 90% trường hợp là do giường ngủ đặt trong vùng có tia đất xấu. Một nhận biết khác không kém phần quan trọng là trong nhà có người luôn luôn ở trạng thái mệt mỏi, khó chịu, đứng ngồi không yên, bứt rứt, không thoải mái, tính tình cáu gắt. Trong đa số trường hợp bệnh lý không rõ ràng (ốm không ra ốm, khoẻ không ra khoẻ), khó khăn cho bác sĩ chuẩn đoán bệnh. Đặc biệt khi rơi vào trường mạnh và thời gian đủ lâu con người có thể bị ngất (trạng thái say và bất tỉnh). TS. V. Khaxnulin Viện Nghiên cứu Địa từ Liên Xô trước đây, đã phát hiện ra rằng, bán cầu não phải của con người là bộ phận nhạy cảm từ trường có tác dụng điều chỉnh và đối phó với các biến đổi của ngoại lực, như lực hấp dẫn, địa từ. Nhưng một khi vượt quá sức thụ cảm của nó, bộ phận này phát tín hiệu báo cho tuyến thượng thận tiết ra chất adrenalin làm nồng độ hoocmon này tăng đột ngột trong máu, dẫn đến các mao mạch trong các tế bào máu co cụm lại thành các quần tụ ngưng kết làm máu lưu thông chậm lại. Do đó máu không đủ oxy cung cấp cho não. Não rơi vào tình trạng gần như hôn mê bất tỉnh.
Kâthe Bachler người Đức công bố, ông đã khảo sát trên 11000 giường ngủ của trên 3000 đứa trẻ nhà ở 14 nước khác nhau đều tồn tại tia đất và khẳng định rằng tia đất có mặt ở khắp nơi và rất có hại. Cũng tương tự, bác sĩ Hager thuộc Hội Khoa học y tế Đức cùng với các đồng nghiệp Ba Lan đã tiến hành khảo sát những căn nhà của 5348 người bị chết vì căn bệnh ung thư ở thành phố Stettin Ba Lan cho kết quả: hầu hết họ đã sống và ngủ ở nơi có tia đất xấu rất mạnh. Ở đó các hạt neutron được giải phóng và dễ dàng xuyên qua đất đá, bê tông, nhựa đường. Khi vào cơ thể của sinh vật, thì những hạt neutron vô hại trước đó biến thành các hạt proton rất nguy hiểm cho tế bào sống. Các hạt nhỏ bé này đã tạo ra tia alpha trong cơ thể.
Như vậy, tia đất xấu có hại, gây nên tình trạng giảm sút sức khoẻ cộng đồng mà bấy lâu nay không hề hay biết.
Có được những kết luận trên là nhờ chiếc máy đo địa bức xạ. Chiếc máy này rất đơn giản nhưng nó có thể phát hiện được mọi thứ dưới lòng đất như: Kim loại, đường ống, mồ mả, mạch nước ngầm, đất đá tốt xấu. Bộ phận quan trọng nhất của chiếc máy này là dụng cụ được gọi là “cảm biến”, khi gặp sóng điện từ trường của bất cứ vật gì dưới lòng đất phát ra thì nó sẽ tác động lên khung dây và làm khung quay. Tất nhiên, những tín hiệu nhận được phải có phương pháp giải mã.
Để khử “tia đất xấu” (“tiêu cực”, các nước dùng khoáng thạch anh, nhưng ở Việt Nam có “Công ty CP nghiên cứu Môi trường Tia đất Bảo vệ sức khoẻ” đã thay thạch anh, một loại nguyên liệu quý và đắt tiền trong khử tia đất xấu được sử dụng ở Ba Lan, bằng than tre hoạt tính, một nguyên liệu có hàm lượng cacbon rất cao thường để làm mặt mạ, khẩu trang phòng độc sử dụng trong các lĩnh vực quốc phòng, y tế… lọc nước…
Than tre hoạt tính của ta đã được Hiệp hội Chất đốt Nhật Bản xét nghiệm, và xác nhận chất lượng có chỉ số hàm lượng cacbon rất cao, trên 87% (còn lại là các thành phần khác, trong đó tro chỉ chiếm 3%) cao hơn hẳn sản phẩm cùng loại của Nhật Bản và Hàn Quốc trước đó.
Với những giỏ than hoạt tính lớn nhỏ khối lượng khác nhau được đặt vào những vị trí được xác định là có tia đất xấu, môi trường đất và không khí ở nhiều gia đình và nhiều công sở, xí nghiệp, công trường trên cả nước đã được cải thiện nhờ đã tiêu diệt được những tác nhân có hại nằm sâu trong lòng đất. Sau khi đặt than hoạt tính trong nhà, các chủ nhà đều cho biết, không còn cảm giác đau đầu chóng mặt như trước và đã ngủ ngon giấc, sức khoẻ khá hơn.
“Tia đất” là vấn đề còn rất lạ lẫm với mọi người, nhưng lại quan trọng vì nó gắn liền với sức khoẻ cộng đồng. Dưới góc độ khoa học chuyên ngành địa chất công trình, đề nghị cần nghiên cứu làm rõ và khẳng định bản chất khoa học của “Tia đất”, để có thể đưa “Tia đất” thành một thông số kỹ thuật trong quy trình thăm dò khảo sát địa chất công trình vừa có cơ sở khoa học và có sức thuyết phục, góp phần làm cho công trình xây dựng hoàn thiện mỹ mãn.
