Thuốc sinh học: Thêm hy vọng chống lại ung thư
Tại Hội thảo khoa học “Thuốc sinh học và những ứng dụng trong y học”, do Trung tâm truyền thông sức khỏe (Sở Y tế TP.HCM) tổ chức cuối tháng vừa qua, GS.BS. Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội Ung thư TP.HCM, đã giới thiệu ứng dụng sinh học trong điều trị ung thư hay còn gọi là “liệu pháp nhắm trúng đích”.
PV: Thưa giáo sư, liệu pháp nhắm trúng đích là gì?
GS.BS. Nguyễn Chấn Hùng:Liệu pháp này được sử dụng rộng rãi trong điều trị ung thư, dùng thuốc sinh học để khóa sự tăng trưởng và lan tràn của ung thư, can thiệp vào các phân tử đặc hiệu trong cơ chế sinh ung và sự tăng trưởng của khối bướu. Liệu pháp này áp dụng điều trị ung thư vú di căn (được FDA công nhận vào năm 1998), bệnh bạch cầu tủy mạn (FDA công nhận từ 2002), đau tủy (2003), ung thư đại trực tràng di căn (2004), ung thư phổi không tế bào nhỏ tiến xa hoặc di căn sau thất bại ít nhất một đợt hóa trị, ung thư thận di căn (2004)…
Hiện nay đã ứng dụng thuốc sinh học nào trong điều trị ung thư?
- Có nhiều loại, mỗi loại góp phần điều trị cho nhiều loại ung thư. Chẳng hạn, thuốc Herceptin (trastuzumab) là một kháng thể đơn dòng, dùng điều trị ung thư vú. Khi thử gen HER-2, kết quả dương tính rõ ràng. Dùng thuốc này có thể tránh được di căn xa. Nhưng ngược lại, HER-2 âm tính, dùng thuốc này hoàn toàn không có tác dụng. Glivec hay Gleevec (imanitib), ức chế hoạt động của protein Bcr-Abl (phân tử bất thường gây bệnh bạch cầu tủy mạn).
Các loại thuốc ức chế sự dẫn truyền tín hiệu như thuốc Iressa được dùng điều trị ung thư phổi. Iressa sẽ điều trị bổ sung cho bệnh nhân sau khi mổ đúng mức và dùng thuốc đặc trị. Erbitux (cetuximab), có vai trò hứa hẹn trong điều trị ung thư đại trực tràng di căn. Hay Tarceva (erlotinib), dùng trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ tiến xa hoặc di căn sau thất bại ít nhất một đợt hóa trị.
Ngoài ra, còn có các thuốc gây chết tế bào như thuốc Velcade (bortezomib), điều trị đa u tủy khi người bệnh không chịu các loại điều trị khác. Velcade làm các tế bào ung thư chết đi bằng cách khóa các enzym gọi là proteasom 26-S, enzym này giúp điều hòa chức năng và tăng trưởng tế bào…
Việt Nam đã sử dụng thuốc sinh học được 5 năm nay. Đây là loại thuốc mới và phương pháp điều chế rất đặc biệt nên giá thành rất cao. Thuốc được chỉ định đúng cho từng ca, không phải trường hợp ung thư nào cũng dùng được. Hiện nay, có một số thuốc đã được bảo hiểm y tế chi trả 50 - 70%.
Tỷ lệ thành công trong “liệu pháp nhắm trúng đích”?
- Không thể nói tỷ lệ thành công bao nhiêu. Điều trị cần đúng hướng mới mang lại kết quả. Thuốc sinh học được chỉ định điều trị những ca khó, sẽ làm kéo dài sự sống có thể từ 6 tháng đến 1 năm. Đây là thuốc được dùng bổ sung trong quá trình điều trị, vẫn phải kết hợp với phương pháp điều trị khác (hóa trị, xạ trị…) sẽ làm tăng hiệu quả trong điều trị. Với các thành tựu sinh học trong ung thư sẽ mở ra kỷ nguyên mới, thêm hy vọng chống lại ung thư một cách đúng mức.
