Thuốc bổ
Do không tự tổng hợp được vitamin, cơ thể chúng ta thu nhận hầu hết các vitamin (trừ vitamin A và K) từ bên ngoài, cụ thể từ thức ăn hoặc các thuốc bổ sung vitamin.
Ở những người bình thường khỏe mạnh, có chế độ ăn đầy đủ các nhóm thực phẩm (gồm bột đường, chất béo, chát đạm và rau xanh) sẽ cung cấp đủ vitamin, đáp ứng nhu cầu hàng ngày. Do vậy, khi nói đến phải dùng thuốc bổ, chúng ta thường chỉ nghĩ đến những đối tượng đặc biệt như phụ nữ có thai và cho con bú, trẻ em đang lớn, trẻ em dậy thì, người có bệnh mãn tính… là những người có nhu cầu vitamin cao hơn bình thường, hoặc người cao tuổi, sức nhai yếu đi, chế độ ăn hàng ngày khó đáp ứng được nhu cầu vitamin. Thật ra, còn một đối tượng nữa cũng cần lưu ý, đó là những người ở độ tuổi trung niên. Ở giai đoạn này, các dấu hiệu lão hóa của cơ thể bắt đầu “xuất đầu lộ diện”, trong khi đó, yêu cầu của công việc thường ngày lại cao, nhất là với những người làm việc trí óc. Những người ở độ tuổi này nên bổ sung các vitamin nhóm B, vitamin C kết hợp với các khoáng chất và vi lượng giúp chuyển hóa năng lượng cho cơ thể. Nhóm vitamin A, C, E kết hợp kẽm và selen giúp chống oxy hóa và làm chậm quá trình lão hóa của cơ thể.
Hiện nay, đa số các loại thuốc lưu hành trên thị trường có sự kết hợp của vitamin và các chất khoáng thiết yếu, cũng có một vài loại thuốc còn bổ sung thêm tinh chất Nhân sâm ( Pânx ginseng) để giúp cơ thể tăng tính “sinh thích nghi”, tăng cường sức lực và hệ miễn dịch.
Các thuốc bổ sung vitamin và chất khoáng thuộc nhóm thuốc bán không toa bác sĩ, lại có những sản phẩm bổ sung vitamin và chất khoáng nhưng được lưu hành trên thị trường với danh nghĩa thực phẩm chức năng. Thuốc bổ sung vitamin và chất khoáng có rất nhiều dạng bào chế: viên nén, viên nang, viên sủi bọt.
Riêng với các thuốc dạng sủi bọt, có ưu điểm: thơm, vị ngon ngọt rất hấp dẫn; tạo cảm giác đang dùng thức uống giải khát chứ không phải là thuốc; thuốc cho tác dụng nhanh hơn các dạng thuốc viên thông thường vì hoạt chất đã được hòa tan. Tuy nhiên, khi dùng cần chú ý một số điểm:
- Thuốc dạng viên sủi bọt cần phải hòa tan hoàn toàn trong nước trước khi uống.
- Trong phần lớn dung dịch thuốc có một lượng muối natrri nhất định (do phản ứng hóa học xảy ra giữa một chất có tính kiềm là natri bicarbonat hoặc natri carbonat với một chất có tính axit như axit citric, tạo CO2, là những bọt khí sủi lên, do vậy, những người cao huyết áp hay có chế độ ăn cần giảm muối nên hạn chế dùng dạng thuốc này. Đồng thời, trong nhiều thuốc cũng có một lượng đường saccharoz nhất định để tạo vị ngọt, những người bị bệnh đái tháo đường cũng cần chú ý.
Những đặc điểm này, các nhà sản xuất thường có in trên bao bì (vỏ, hộp thuốc) hoặc trên tờ hướng dẫn sử dụng. Vì thế, nếu cần dùng thuốc bổ sung vitamin và chất khoáng, những đối tượng vừa nêu nên đọc kỹ thành phần của thuốc xem lượng đường và muối natri có trong mỗi viên hoặc chọn dạng thuốc viên nén tốt nhất có thể tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn.
