Thư viện hóa học – Đam mê của nhà sáng tạo trẻ

Trần Minh Tuấn hiện đang là học sinh lớp 11A1- trường THPT Tây Thụy Anh - Thái Thụy, Thái Bình. Nhiều năm nay, em là gương mặt quen thuộc của các cuộc thi sáng tạo trẻ trong và ngoài tỉnh. Đam mê tin học từ nhỏ, nên ngay từ khi còn đang học lớp 8 Tuấn đã có giải pháp tham gia và đoạt giải tại các cuộc thi Tin học trẻ toàn tỉnh. Năm 2008, Tuấn xây dựng phần mềm học toán đoạt giải Nhất cuộc thi Tin học trẻ tỉnh Thái Bình và giải Ba Tin học trẻ toàn quốc. Năm 2009, Tuấn tạo ra phần mềm hỗ trợ học nhằm phát triển phần mềm học toán đã có để học sinh THCS có thể vận dụng, kiểm tra tốt các kết quả cho bài tập hình học, đại số và các bài tập môn Lý. Phần mềm này đã đem về cho Tuấn giải Nhất cuộc thi Tin học trẻ Thái Bình năm 2010 và giải nhì Tin học trẻ toàn quốc năm 2011.

Trên đà sáng tạo, ý tưởng về một thư viện hóa học hỗ trợ học hóa trong chương trình THCS và THPT với nhiều chức năng được em ấp ủ. Tuy nhiên, do phải dành thời gian cho việc học tập và ôn tập thi cuối năm nên trong những tháng hè, tận dụng thời gian rảnh rỗi, ước mơ đó của Tuấn mới trở thành sự thật. Đây là phần mềm giúp hỗ trợ nhận biết dấu hiệu các chất hóa học, từ điển hóa học đầy đủ sống động, thư viện tra cứu phương trình phản ứng đa dạng với chương trình soạn thảo nhiều chức năng ( đặc biệt mở được file đuôi docx, không cần cài thêm phần mềm office), phần mềm được hỗ trợ thảo luận trực tuyến, có cơ sở dữ liệu ghi được trên file rtf (lưu được hình ảnh và kí tự). Phần mềm có 3 chức năng chính và 3 chức năng phụ. Các chức năng chính gồm có: Nhận biết các chất hóa học, tra cứu từ điển hóa học, tra cứu phương trình hóa học. Các chức năng phụ gồm có: Soạn thảo – giúp biên soạn dữ liệu dễ dàng hơn; Thảo luận trực tuyến – giúp mọi người đặc biệt là học sinh trao đổi kiến thức, làm quen và học hỏi; Chỉnh sửa giao diện phù hợp với bản thân.

Nhận biết các chất hóa học: gồm 2 phần xem và sửa. Trong cửa sổ của phần " chỉ xem" có thêm bản tính tan có màu sắc của chất hóa học cùng với thông tin chi tiết của tên chất bên dưới. Trong cửa sổ của phần " biên soạn" có các chức năng: thêm, sửa, xóa, hủy các chất hóa học. Việc thêm, sửa, xóa hiện tại do chính người sử dụng thao tác. Trong tương lai phần mềm sẽ có thêm chức năng cập nhật dữ liệu từ trên internet do chính website của phần mềm cập nhật.

Phần tra cứu từ điển hóa học đã gộp phần xem và sửa để người dùng sử dụng và kiểm soát dễ dàng hơn. Người dùng có thể tra cứu các khái niệm, các chất hóa học tương đối đầy đủ. Hiện tại từ điển có 552 nội dung khác nhau, dữ liệu phong phú và tương đối đầy đủ cho chương trình hóa học cấp THCS và THPT.

Trong phần tra cứu phương trình hóa học, người dùng có thể tra cứu các phương trình hóa học (hiện tại có 266 phương trình hóa học). Người dùng dễ dàng thêm sửa xóa bất kì nội dung nào nếu cần thiết.

Ưu điểm của phần mềm là người dùng có thể thao tác lưu dữ liệu dạng kí tự, dạng hình ảnh. Tác giả đã mất khá nhiều thời gian để thực hiện được thao tác này. Để thực hiện được việc lưu hình Tuấn đã lưu hình ảnh và kí tự này sang file richtextbox (.rtf) sau đó chuyển file về dạng nhị phân rồi lưu vào access. Sau đó khi người dùng thao tác đến sẽ chuyển từ nhị phân về file tạm thời .rtf. Tuy vậy, do thời gian có hạn nên tác giả chưa xây dựng xong phần cân bằng hóa học tự động. Vì thuật toán giải hệ tuyến tính tổng quát khá phức tạp, và tốn nhiều dung lượng bộ nhớ.

Về giao diện, "thư viện hóa học" khi cài đặt và gỡ bỏ đều sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt theo chuẩn. Các nút bấm, frame, form, menu, tab giống như office 2007, cho phép kéo thả tập tin, đoạn văn bản (có hình ảnh) vào khung soạn thảo, sử dụng cơ sở dữ liệu Access 2003 phổ biến, truy vấn nhanh, với hệ thống cơ sở dữ liệu nhiều, cho phép tùy biến giao diện. Đặc biệt, phần mềm còn có một website riêng có tên là http://thuvienhoa.net. Website được lập trình bằng ngôn ngữ web động PHP, dùng mã nguồn mở nuke việt để giới thiệu phần mềm cũng như hỗ trợ việc tìm kiếm dữ liệu một cách hiệu quả.

Trong thời gian tới, Tuấn dự định sẽ xây dựng thêm video phản ứng hóa học – giúp người sử dụng thêm hiểu bản chất của phản ứng, tạo hứng thú với môn học, video dạy học trực tuyến từ kênh HTV4; xây dựng chương trình xử lý giải bài toán chuỗi phản ứng; xây dựng trắc nghiệm và tự luận hóa học; viết phiên bản thư viện hóa học trên website bằng asp.net ( cũng xây dựng trên ngôn ngữ vb.net), cùng với xây dựng thêm trên điện thoại trên các môi trường java, windows phone 7 và android...