Thử bàn về tiêu chí của ngành chăn nuôi

Ngành chăn nuôi tập trung - công nghiệp (CNTT - CN) sẽ dần phát triển trong nền kinh tế thị trường. Nhưng nó chỉ thực sự phát triển bền vững trong những điều kiện cơ sở hạ tầng vững chắc. Đó chính là tiêu chí (cũng là yêu cầu của ngành chăn nuôi phát triển bền vững.

Những tiêu chí đó là:

1/ Nguồn đất đai dành cho CNTT - CN

Nếu không có đất sẽ không thể xây dựng chuồng trại quy mô lớn, không thể sản xuất nguyên liệu thức ăn, đồng cỏ, không thể lập ranh giới cách ly với khu dân cư, đô thị. Ở mỗi tỉnh, mỗi huyện phải có quy hoạch dành đất cho chăn nuôi tập trung. Mỗi xã phải có phương án đồn điển đổi thửa để có khu CNTT xa khu dân cư. Phải khẳng định: không có đất đai cho CNTT thì không có CNTT phát triển bền vững.

2/ Nguồn nguyên liệu sản xuất thức ăn công nghiệp

Ngành CNTT không thể “ăn đong từng ngày”, cũng không thể phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Phải có vùng sản xuất ngũ cốc, dùng giống cây biến đổi gen - GMO, năng suất cao, ít sâu bệnh… nhằm cung ứng 80 - 85% nguyên liệu cho nhu cầu của các nhà máy thức ăn công nghiệp (TACN). Chỉ khoảng 15 - 20% nguyên liệu là còn phải nhập khẩu với thuế nhập khẩu bằng 0 (không). Phải khẳng định: không có vùng sản xuất nguyên liệu thức ăn và hệ thống nhà máy TACN thì không có CNTT phát triển bền vững.

3/ Nguồn con giống đủ tiêu chuẩn và được quản lý một cách khoa học

Trong nền kinh tế thị trường, nhiều doanh nghiệp chăn nuôi thương phẩm (nhất là lợn thịt, gà thịt, bò thịt….) không thể tự xây dựng cơ sở sản xuất con giống vì rất tốn kém, tăng chi phí. Vì vậy phải có hệ thống sản xuất con giống đủ sức đáp ứng 80 - 85% nhu cầu giống của các doanh nghiệp chăn nuôi thương phẩm, còn 15 - 20% là con giống tự túc trong doanh nghiệp. Tiến tới không phải nhập khẩu con giống từ nước ngoài, trừ con giống “cụ kỵ” để cải tiến giống. Phải khẳng định: không có hệ thống sản xuất con giống chất lượng cao thì không có CNTT phát triển bền vững.

4. Nguồn thuốc thú y phòng trừ dịch bệnh và hệ thống thú y mạnh mẽ, chuyên nghiệp từ trên TƯ xuống cơ sở

Một nguy cơ cho ngành CNTT do mật độ gia súc đông trên diện tích nhỏ là cơ hội rủi ro lớn khi phát dịch bệnh.

Phải có mạng lưới phòng dịch chặt chẽ, nghiêm ngặt mới có thể khống kế được dịch bệnh, và dập tắt dịch nhanh mỗi khi nó phát ra. Thuốc thú y phải được sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo hiệu lực cao và thời gian bảo vệ dài. Phải khẳng định: không có ngành sản xuất thuốc thú y mạnh, không có hệ thống thú ý có quyền lực cao thì không thể có ngành CNTT phát triển bền vững.

5. Hệ thống giết mổ tập trung, vệ sinh, sạch sẽ; chế phiến và lưu thông sản phẩm chăn nuôi (SPCN) khép kín

Trong nền KTTT, SPCN phải đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm từ trạng trại đến bàn ăn. Mọi thực phẩm (thịt, trứng, sữa) đều phải truy được nguồn gốc từ trại nào cung cấp, thậm trí từ lứa lợn nào, lứa gà nào xuất chuống. Sau đó là từ lò mổ nào, từ nhà máy nào chế biến, thậm chí từ ca sản xuất nào đưa ra thị trường. Phải khẳng định rằng: không có hệ thống giết mổ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm an toàn đến tận tay người tiêu dùng thì không thể có ngành CNTT phát triển bền vững.

Có thể nói đó là 5 tiêu chí của ngành CNTT theo hướng công nghiệp hóa, phát triển bền vững. 5 tiêu chí này phải được thực hiện đồng bộ, không thể cái làm trước cái làm sau. Nó phải phát triển cùng một cấp độ đồng đều và phải gắn kết với nhau chặt chẽ.

Muốn làm như vậy, vai trò chủ đạo vẫn là nhà nước - nơi hoạch định và ban hành các chính sách có lợi (hoặc có hại) cho ngành CNTT. Đồng thời nhiều nội dung trong các tiêu chí đó phải tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ trang trại, các doanh nghiệp làm. Càng xã hội hóa mạnh mẽ bao nhiêu càng đạt hiệu quả cao bấy nhiêu. Được như vậy, chắc chắn ngành CNTT - CN sẽ phát triển bền vững.