Thêm một phương pháp mới trong điều trị bệnh xẹp đốt sống

Căn bệnh nguy hiểm đến từ từ

Mới sau ca phẫu thuật chưa đầy 24 giờ, nhưng gặp chúng tôi tại Phòng điều trị - Khoa Phẫu thuật cột sống, cụ bà Hoàng Thị Điệp đã có thể ngồi và nói chuyện khá thoải mái. Theo lời bà Điệp thì bà bắt đầu bị chứng đau lưng từ hơn 10 năm nay. Dù các con cháu không tiếc tiền mua tất cả những loại thuốc tốt nhất, rồi đưa bà đi khắp nơi châm cứu, vật lý trị liệu... nhưng cũng chỉ đỡ được một thời gian ngắn bệnh lại tái phát.

Đã xác định "chung sống" với căn bệnh này, nhưng 2 tháng gần đây thì những cơn đau hành hạ bà suốt ngày đêm, tới mức chỉ đi được khoảng 20m đã phải dừng lại, đứng được khoảng 5 phút là phải ngồi, do mỏi cột sống thắt lưng khiến bà không ngủ nổi vì đau. Cho tới đầu tháng tháng 11 này thì ngay cả việc đứng dậy với bà cũng rất khó khăn, "mỗi lần đứng dậy là đau hết cả lưng rồi lan sang đau quặn cả bụng rồi hai chân bị co rút đau buốt tận óc", khiến con cháu bà lại phải đưa bà vào Bệnh viện Việt - Đức.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Thạch kể rằng, sau khi tiếp nhận bệnh nhân, nghe qua bệnh sử, ông lập tức cho kiểm tra ngay. Qua thăm khám lâm sàng tỉ mỉ với tất cả các xét nghiệm cận lâm sàng, đo mật độ xương... ông phát hiện nguyên nhân khiến bệnh nhân bị đau đớn dữ dội như vậy là do đốt sống T12 bị xẹp và phù nề nặng.      

Cũng phải mở ngoặc một chút với bạn đọc về căn bệnh loãng xương và biến chứng xẹp đốt sống do loãng xương. Loãng xương là một bệnh lý của hệ thống xương làm giảm tỉ trọng khoáng chất của xương hay giảm trọng lượng của một đơn vị thể tích xương, hậu quả của sự suy giảm các protein và các khoáng chất của bộ xương, khiến cho sức chống đỡ và chịu lực của xương giảm đi, xương sẽ dễ gãy (rất dễ gãy khi bị chấn thương dù rất nhẹ, thậm chí có thể gãy tự nhiên không do chấn thương), dễ lún và dễ xẹp, đặc biệt ở các vị trí chịu lực của cơ thể như: cột sống, cổ xương đùi, đầu dưới xương quay...

Điều đáng nói là loãng xương diễn ra từ từ nên ít người đi khám bệnh. Chỉ tới khi bệnh nặng, xương bị gãy hoặc bị xẹp mới đi khám. Biểu hiện của loãng xương như sau: có 3 triệu chứng hay gặp là đau cột sống (vì loãng xương ở chi thường không đau); biến dạng cột sống và gãy xương. Đau cột sống lưng hay cột sống thắt lưng cấp tính thường xảy ra sau khi gắng sức nhẹ, ngã hay một động tác sai. Biến dạng cột sống thường thấy lưng còng, sụp cột sống, vẹo cột sống. Chiều cao giảm dần theo tuổi...

Trước đây, cũng đã có những phương pháp phẫu thuật điều trị xẹp đốt sống, nhưng chỉ áp dụng cho các trường hợp bị xẹp đốt sống do chấn thương và phương pháp tiến hành chỉ là mổ mở và dùng dụng cụ chuyên dụng để làm cho đốt sống chắc chắn trở lại. Nhưng, mổ mở mất nhiều thời gian và dễ gây nhiều tai biến. Với những trường hợp vừa xẹp đốt sống do chấn thương vừa bị loãng xương thì không có cách phẫu thuật nào hiệu quả do xương của bệnh nhân giòn, dễ vỡ.

Cuối năm 2007, Khoa Phẫu thuật cột sống Bệnh viện Việt - Đức đã áp dụng kỹ thuật tạo hình đốt sống qua da bằng bơm ximăng sinh học để điều trị cho các bệnh nhân bị xẹp đốt sống. Kỹ thuật này được chỉ định điều trị trên bệnh nhân bị xẹp đốt sống do loãng xương hoặc chấn thương. Việc bơm ximăng sinh học vào thân đốt sống vừa có tác dụng gắn lại các chỗ gãy xương siêu nhỏ, vừa làm cho thân đốt sống trở nên ổn định, vững chắc, làm giảm sức nén cơ học và tăng sức chịu đựng cho thân đốt sống, giúp cho bệnh nhân giảm đau và phục hồi ổn định cột sống.

Tuy nhiên, với kỹ thuật này, sau khi bơm, những đốt sống bị xẹp vẫn chưa trở lại hình dáng ban đầu do áp lực bơm chưa đủ làm nở đốt sống. Mặt khác, nhiều khi do đốt sống bị xẹp nặng, dưới áp lực bơm, ximăng có thể tràn ra ngoài đốt sống gây ra biến chứng.

Tạo hình đốt sống bằng bơm ximăng sinh học có bóng - phương pháp tiên tiến nhất nhưng... khá đắt tiền

Tạo hình đốt sống bằng bơm ximăng sinh học có bóng là kỹ thuật hiện đại nhất khắc phục được mọi nhược điểm của kỹ thuật bơm ximăng sinh học. Đây là phương pháp đang được áp dụng phổ biến tại các nước tiên tiến trên thế giới.

Với kỹ thuật này, bệnh nhân sau khi được gây tê tại chỗ, phẫu thuật viên sẽ dùng kim chuyên dụng có bóng ở đầu chọc vào thân đốt sống dưới hướng dẫn của màn huỳnh quang tăng sang. Sau đó, quả bóng sẽ được bơm căng lên để làm nở đốt sống, trả lại hình dáng ban đầu. Sau khi rút bóng ra, ximăng sẽ được bơm vào khoảng trống vừa tạo trong đốt sống. Do không chịu áp lực nên ximăng sẽ không bị trào ra ngoài. Đốt sống sau khi trở lại hình dáng ban đầu, bệnh nhân sẽ thoát khỏi những cơn đau. Thông thường, chỉ sau 24 giờ phẫu thuật, bệnh nhân có thể đi lại bình thường.  

Để đưa phương pháp này vào điều trị tại Việt Nam , đầu năm 2009, một nhóm bác sĩ của Khoa Phẫu thuật cột sống Bệnh viện Việt - Đức đã lên đường sang Mỹ học kỹ thuật này. Tiếp đó giữa năm 2009, một nhóm nữa cũng đã sang Singapore để tập huấn.

Đầu tháng 11, sau khi tiếp nhận bệnh nhân Hoàng Thị Điệp, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thạch quyết định áp dụng phương pháp này để điều trị. Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Thạch, sau khi ra viện, định kỳ cứ sau 3 đến 6 tháng và hàng năm, bệnh nhận sẽ được thăm khám định kỳ.

Về chi phí, hiện nay mỗi ca phẫu thuật này tổng chi phí khoảng 50 triệu đồng. Và đây có thể vẫn là trở ngại lớn nhất đối với phần đông bệnh nhân.