Thành công từ dự án áp dụng KHKT vào sản xuất hoa

Tuy nhiên nghề trồng hoa ở tỉnh ta vẫn còn mang tính tự phát, manh mún, quy mô nhỏ lẻ. Số lượng và chất lượng hoa cung cấp ra thị trường chưa cao, thiếu tính cạnh tranh. Điều này là do người trồng chưa quan tâm tới vấn đề áp dụng KHKT vào quy trình sản xuất các loại hoa. Điều kiện kinh tế của những hộ dân còn hạn chế nên chưa có điều kiện áp dụng công nghệ trồng hoa hiện đại. Người dân nơi đây vẫn trồng hoa theo phương thức lạc hậu, chủ yếu là trồng tự nhiên trên đồng ruộng nên không chủ động điều chỉnh được các yếu tố nhiệt độ, ánh sáng, thời gian nở hoa, phòng chống sâu bệnh, mưa gió… Cộng thêm với việc thiếu những thông tin về thị trường, giống và kỹ thuật đang là những khó khăn cản trở sự phát triển của ngành trồng hoa ở Lai Châu.

Với mục đích khai thác hợp lý và có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, đất đai khí hậu, áp dụng tiến bộ KHKT vào trồng hoa, nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đưa lĩnh vực nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với thị trường và đặc biệt là tạo động lực cho ngành trồng hoa ở Lai Châu phát triển, Phòng Kinh tế thị xã Lai Châu chủ trì thực hiện dự án cấp tỉnh “Ứng dụng quy trình tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất hoa và giống hoa chất lượng trở thành hàng hóa tại thị xã Lai Châu”. Dự án có mã số: 05.09-DALC-KN, do Kỹ sư nông học: Dương Thị Nhài làm chủ nhiệm với tổng kinh phí 321,047 triệu đồng, trong đó người dân được hỗ trợ 100% tiền giống, 50% vật tư phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Sau 10 tháng triển khai, kết quả đã được Hội đồng KH&CN chuyên ngành tỉnh đánh giá, nghiệm thu đạt loại khá.

Dự án đã nghiên cứu, làm rõ được hiện trạng và điều kiện sản xuất hoa của thị xã Lai Châu; tập huấn và chuyển giao công nghệ sản xuất hoa theo hướng hiện đại cho người dân và xây dựng được 2 mô hình trình diễn sản xuất hoa.

Công tác chuyển giao công nghệ đã được cơ quan chủ trì phối hợp với cơ quan chuyển giao công nghệ thực hiện rất nghiêm túc cho người dân tham gia mô hình cũng như người dân trong vùng dự án thông qua hình thức mở lớp tập huấn và hướng dẫn trực tiếp trên đồng ruộng. Kết quả, Viện nghiên cứu rau quả Hà Nội (cơ quan chuyển giao công nghệ) đã chuyển giao thành công 3 quy trình trồng, chăm sóc và thu hái hoa lay ơn, hoa lily và hoa phăng cho người dân (trong đó 2 quy trình được triển khai trên thực tế, quy trình sản xuất hoa phăng chỉ triển khai trên lý thuyết do không có địa điểm để thực hiện mô hình).

Kết quả lớn nhất mà Dự án đã làm được đó là xây dựng được 2 mô hình trình diễn có áp dụng KHKT vào quá trình sản xuất: mô hình sản xuất hoa lay ơn tại xã San Thàng với diện tích 0,5ha/02 vụ và mô hình sản xuất hoa ly tại phường Tân Phong với quy mô 500 m ²/vụ.

Mô hình hoa lay ơn:

Mô hình trình diễn hoa lay ơn được triển khai theo 2 công thức: Công thức 1 có sử dụng củ giống xử lý lạnh và áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới (mật độ, khoảng cách, tưới nước, chăm sóc, bón phân, phòng trừ sâu hại, thu hoạch hoa và bảo quản hoa cùng với chăm sóc vườn củ giống đúng theo quy trình kỹ thuật của Dự án); Công thức 2 giống không xử lý lạnh và trồng theo kỹ thuật cũ. Đối chứng, so sánh các chỉ tiêu của 2 công thức trồng trên, cho kết quả: hạt giống được xử lạnh trước khi gieo cho tỷ lệ nảy mầm cao hơn, đồng đều hơn; các chỉ tiêu về sinh trưởng, phát triển cũng có sự khác nhau dẫn đến chất lượng hoa thành phẩm thu được ở 2 công thức cũng có sự phân biệt: đối với việc trồng hoa có áp dụng KHKT (Công thức 1) cho hoa đẹp hơn, nhiều hơn nên giá thành sẽ cao hơn và hiệu quả kinh tế sẽ cao hơn khi trồng hoa theo phương pháp cũ (công thức 2). Tính riêng về hiệu quả kinh tế, 1 ha trồng giống được xử lý lạnh và áp dụng KHKT sẽ cho thu nhập cao hơn 58,3 triệu so với trồng theo kỹ thuật cũ.

Đối với mô hình sản xuất hoa lily:

Mô hình được thực hiện theo cùng một quy trình kỹ thuật của dự án nhưng ở 3 hình thức nhà lưới khác nhau: nhà lưới hoàn chỉnh, nhà mái che tạm, nhà màng nilon che kín. Theo dõi quá trình sinh trưởng, phát triển của hoa lily tại 3 môi trường cho thấy: tỷ lệ nảy mầm đều đạt 100%, các đặc tính của hoa ly như: màu sắc lá, hoa, số hoa/bông, tỷ lệ bông có 5 – 7 hoa, không biến động nhiều mặc dù được trồng ở 3 chế độ nhà lưới khác nhau. Tuy nhiên hình thức nhà lưới khác nhau lại ảnh hưởng tới khả năng ra lá, chiều cao cây, cũng như hiệu quả kinh tế. Trồng hoa trong nhà có hệ thống che kín điều khiển được thời gian nở hoa theo ý muốn. Trên cơ sở kết quả thí nghiệm trồng hoa lily trong 3 chế độ nhà lưới và điều kiện kinh tế của các hộ trồng hoa trên địa bàn, cán bộ triển khai dự án khuyến cáo bà con nên áp dụng hình thức trồng hoa lily trong nhà màng là thích hợp nhất và đem lại hiệu quả kinh tế cao, vì chi phí cho việc lắp đặt nhà màng không tốn kém, thiết bị rẻ, dễ kiếm chủ yếu là cọc tre, nilon.

Để đưa sản phẩm hoa trở thành hàng hóa, cán bộ dự án đã liên kết với các doanh nghiệp và các tổ chức, thu mua hoa để tiêu thụ sản phẩm cho người dân; 20% số lượng hoa sản xuất được tiêu thụ ở thị trường trong tỉnh, số còn lại cung cấp cho thị trường ngoại tỉnh chủ yếu là Hà Nội và Vĩnh Phúc.

Tổng kết 2 mô hình trình diễn, cho thấy 2 giống hoa này đều phù hợp trồng ở vụ thu đông, các hộ tham gia dự án đã áp dụng trồng hoa theo đúng quy trình kỹ thuật về khoảng cách, mật độ, kỹ thuật chăm sóc và thu hái; đã sản xuất được 60.000 bông hoa lay ơn, 300.000 củ giống đạt kinh tế cao cho người trồng hoa. Với 20 m ²sản xuất hoa lay ơn theo phương thức có áp dụng KHKT cho hiệu quả kinh tế 402 ngàn đồng, như vậy với 1 ha hoa lay ơn cho hiệu quả kinh tế trên 201 triệu đồng. Mô hình hoa ly cho lãi khoảng 8,6 triệu/100m ², thậm chí có thể đạt trên 15 triệu/100m ². Tuy nhiên thời gian sinh trưởng của hoa lily dài hơn so với dự kiến nên cán bộ dự án khuyến cáo bà con nên trồng hoa này sớm hơn khoảng từ 25/8 – 05/9 âm lịch, đảm bảo cho hoa nở đúng dịp tết Nguyên đán.

Ngoài hiệu quả về mặt kinh tế, dự án còn có ý nghĩa về mặt xã hội và môi trường. Người dân tham gia dự án đã tiếp thu được quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa theo công nghệ hiện đại và làm chủ được công nghệ. Các hộ dân đang mở rộng quy mô, diện tích sản xuất hoa và giống hoa có chất lượng cung cấp cho thị trường nội địa và tiến tới xuất khẩu; tạo công ăn việc làm cho lao động nông nhàn nâng cao thu nhập.

Sự thành công của dự án đã tạo cơ sở hình thành nên một ngành nghề sản xuất kinh doanh mới về sản phẩm hoa và giống hoa trên địa bàn thị xã, góp phần chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp.