Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 15/02/2012 22:01 (GMT+7)

Tây Nguyên: Giải pháp bảo tồn men rượu cần

Nhìn cái dáng đứng của những con người làm men lúc cúi, lúc ngửa, những đôi tay chai sần theo nhịp chày gỗđổ bao mô hôi và công sức mới làm ra được những cái bánh men để làm ra rượu Cần. Ngặt nỗi trên thị trường hiện nay chưa có máy nghiền nào nghiền được nguyên liệu làm từ gạo và vỏ cây đã ngâm ủthành bột mịn để vo lại làm thành một bánh men, gọi là men rượu Cần. Từ thực tế đó đãthôi thúc ôngcó ý tưởng thiết kế một cái máy để giã được nguyên liệu thay cho sức lao động của người dân địa phương.

Có ý tưởng rồi, ông Đinh Nhiêutìm đến các xưởng cơ khí thị xã Ayun Pa đặt làm máy nhưng chỉ nhận được cái lắc đầu. Bao đêm trăn trở, ông quyết tâmtựlàm ra chiếc máy và đặt tên là “máy giã vật liệu làm men rượu cần”. Ông nói bắt đầu từ tháng 6-2010, đến cuối tháng 11-2010 thì hoàn thành. Suốt thời gian ấy, cứ sau giờ hành chính ông lại lôi vật liệu ra đo, cắt, hàn, chạy thử không được; rồi phá bỏ để đo, cắt, hàn lại không biết bao nhiêu lần. Cứ thế đến ngày cái máy hoàn thành ông mới biết mình đã tiêu hết 40 triệu đồng, mặc dùsau tính toán lại thìtổng số tiền vật liệu của cái máy hiện tại chỉ tốn5triệu đồng.

Máy giã vật liệu làm men rượu Cần của Đinh Nhiêu được sử dụng nguyên, vật liệu sẵn có tại địa phương, được cấu tạo: 01 động cơ điện; bộ truyền tải bằng dây cô roa; trục quay; 01 buly; 01 đĩa quay. Trên đĩa quay gắn 01 tay quay và 01 thanh truyền; giữa thanh truyền được thiết kế một đoạn lò xo (tận dụng phuộc nhún của xe hon đa cũ); phía dưới thanh truyền được gắn một đầu chày làm bằng gỗ; 01 cối đá; khung máy được làm bằng sắt. Trên khung có lắp 02 ổ bi đỡ trục truyền động. Khi máy hoạt động, động cơ hoạt động truyền chuyển động quay lên trục thông qua buly và trục quay làm cho đĩa quay dẫn đến tay quay và thanh truyền chuyển động quay tạo sự chuyển động lên xuống của chày.

Mỗi mẻ gồm 02 kg gạo cộng với vỏ cây vừa đủ, máy giã trong 10 phút tạo được nguyên liệu làm thành một bánh men để vo làm nhiều viên men. Trong khi đó một mẻ như vậy mất một 01 công lao động làm bằng thủ công. Nghĩa là máy đã thay thế cho 48 công lao động làm thủ công mỗi ngày (ngày 8 giờ). Hiện tại máy đang chạy theo đặt hàng. Sử dụng máy, tiết kiệm được công lao động, men rượu đạt chất lượng cao.

Máy vận hành đơn giản, dễ sử dụng. Có thể nhân rộng mô hình này cho bà con để sản xuất men rượu Cần, khắc phục tình trạng làm men quá tốn công sức nên nhiều hộ gia đình đã sử dụng men rượubày bán trên thị trường làm rượu thay men truyền thốnglàm ảnh hưởng đến chất lượng của rượu Cần. Sử dụng máy còn khuyến khích bà con địa phương lưu giữ phương pháp làm men truyền thống. Rượu cần ngonkhông phải nhờ những giọt nước chứa trong ghè có hương vị không trùng lẫn với bất kỳ hương rượu nào mà là nhờ men rượu được làm từ chất liệu rất riêng của đồng bào thiểu số. Ông Đinh Nhiêu đã góp phần giúpbà giúp giữ cái gốc hương rượu cầncủa quê hương.

Xem Thêm

Tin mới

49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.