Tăng cân trong thời kỳ mang thai

Theo Tổ chức Y tế thế giới, tỷ lệ trẻ sơ sinh có số cân dưới 2,5kg còn rất cao ở các nước đang phát triển. Ở Việt Nam , trẻ sinh ra dưới 2,5kg chiếm 17% (năm 1998).

Trong thời gian mang thai, mẹ và con liền một khối, chế độ ăn và sinh hoạt của mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến con. Để đảm bảo trẻ có sức khỏe khi ra đời, người mẹ cần ăn cho hai người: mẹ và con. Như vậy, khi mang thai, so với ngày thường, người mẹ cần mỗi ngày tăng thêm: năng lượng (300Kcalo), đạm 1,5 lần và calci gấp 2-3 lần để đảm bảo tăng đủ số cân cần thiết. Cần theo dõi cân nặng hàng tháng. Nếu trẻ sinh ra đủ tháng, em bé, nhau thai và nước ối cân nặng khoảng 6kg, tử cung và sự tăng bầu vú chiếm khoảng 1,5kg, thể tích máu cơ thể bà mẹ tăng (+20%) tương đương 1,5kg. Đó là chưa kể 3kg mỡ dự trữ ở bà mẹ. Sự tăng cân từ 10-12kg là một chỉ báo.

- Ở 3 tháng đầu thai kỳ, bà mẹ mang thai có thể tăng 250g/mỗi tuần, nhưng nếu do ốm nghén, bà mẹ có thể sụt cân từ 1-2kg.

- Ở 3 tháng giữa thai kỳ, mỗi tuần bà mẹ tăng khoảng 350-400g và như vậy cho đến tháng thứ 7.

Phôi trở thành thai nhi rút dưỡng chất từ các chất dự trữ ở cơ thể mẹ.

Thông thường, ở cuối tháng thứ 6 thai kỳ, bà mẹ tăng 6kg: 2kg là phần thai nhi và các bộ phận phụ (nhau thai + nước ối) và 4kg cho bà mẹ. 4kg này được dự trữ để đảm bảo an toàn khi sinh con và dành cho thơi kỳ cho con bú.

-Ở 3 tháng cuối thai kỳ, bà mẹ tăng 50g/mỗi tuần. Trong thời gian này,thai nhi phát triển, tăng thêm 2,5kg.

Nếu ở 6 tháng đầu, bà mẹ không tăng đủ 4,5kg, thai nhi không phát triển đúng mức, nguy cơ sinh sớm tăng gấp đôi.

Nếu bà mẹ thiếu cân, trẻ sinh ra sẽ nhẹ ký, dễ bị nhiễm bệnh. Nhưng, nếu bà mẹ tăng cân quá mức, cũng có thễ gây biến chứng: đái tháo đường trong thời kỳ mang thai, cao huyết áp, sinh khó do thai nhi quá to. Cũng vì vậy, mỗi lần đi khám thai định kỳ, bà mẹ đều được cân để điều chỉnh chế độ ăn nếu cần.

Một nghiên cứu ở Thụy Điển cho thấy sự tăng cân quá mức ở phụ nữ mang thai là do thèm ăn vặt.

Đối với phụ nữ, trước khi mang thai có số cân thuộc loại bình thường, nhưng khi mang thai tăng cân quá mức, chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn: cần có một chế độ ăn đa dạng, cân bằng. Mỗi ngày, nên chú ý đến lượng thức ăn. Nhất thiết không ăn kiêng vì không tốt cho sự phát triển của trẻ.

Khi sinh em bé, bà mẹ mất đi 6 kg trong một lúc (em bé + nhau thai + nước ối). Sau đó, bà mẹ còn mất thêm 2-3kg khi tử cung trở lại khối lượng ban đầu. Như vậy, đã giảm 9kg. Kinh nghiệm cho thấy phụ nữ sau khi sinh, trong một thời gian vài tháng sẽ có lại số cân trước khi mang thai. Chỉ có 15% phụ nữ tăng cân sau khi sinh một năm.

Trường hợp thừa cân khi mang thai, giải quyết thế nào?

Theo Michael Symonds, Viện Đại học Nottingham(Anh), thừa cân, béo phì khi mang thai là một yếu tố nguy cơ cho bà mẹ cũng như đứa con.

Những phụ nữ thừa cân, béo phì khi mang thai cần được theo dõi cẩn thận. Tuy nhiên, không nên áp dụng chế độ ăn kiêng khi mang thai, vì ăn kiêng khi mang thai có khả năng làm xuất hiện nhiều vần đề sức khỏe cho thai nhi, cũng như cho trẻ khi trưởng thành, cao huyết áp, đái tháo đường, bệnh về thận.