Tại sao lại có hai tần số: 50 Héc và 60 Héc?

Hiện nay các lưới điện trên thế giới sử dụng hai tần số cơ bản: 50 héc (50 Hz) và 60 héc (60Hz). Lịch sử hình thành của hai con số này khá dài dòng. Hệ thống điện đầu tiên ra đời ở Bắc Mỹ, lúc này chỉ là điện một chiều và chủ yếu dùng để thắp đèn. Đến năm 1885 người ta mới phát hiện ra điện xoay chiều và tần số của lưới điện lúc bấy giờ là 133,33 Hz. Sở dĩ lúc đó không làm được với tần số thấp là vì một số ràng buộc trong khâu chế tạo máy phát điện. Từ đó trở đi người ta thực nghiệm với hơn một chục loại tần số khác nhau để tìm trị số tối ưu, từ 16, 33 đến 140 Hz. Mãi đến năm 1895, để đáp ứng nhu cầu phát triển của công nghiệp, Bắc Mỹ chỉ dùng hai tần số chính thức là 60 và 25 Hz. Mãi đến sau này mới xuất hiện thêm tần số 50 Hz là tần số mà chúng ta đang dùng hiện nay. Tần số này theo một thỏa thuận chung giữa các nước thuộc khối XHCN Đông Âu cũ.

Đứng về mặt an toàn điện thì dòng điện 50Hz hay 60Hz đều gây nguy hiểm đối với con người như nhau nhưng xét về mặt công nghệ thì mỗi tần số có ưu nhược điểm riêng. Tần số 50Hz có ưu điểm làm giảm tổn thất trong khâu truyền tải và vận hành thiết bị, còn tần số 60Hz lại có một số thuận lợi trong công nghệ dân dụng, nhất là trong lĩnh vực chiếu sáng. Vậy tần số 50Hz và tần số 60Hz cái nào hợp lý hơn? Câu hỏi này không dễ giải đáp vì nó còn phụ thuộc vào đặc điểm công nghiệp của từng quốc gia. Riêng xét theo quan điểm toán học thì con số 60 có ưu điểm là chia hết cho 2, 3, 4, 5 và 6.

Việc sử dụng nhiều tần số khác nhau đã gây ra những phiền phức không đáng có trong việc thiết kế, sử dụng và hoán đổi thiết bị điện giữa các nước công nghiệp phát triển trên thế giới. Các chuyên gia về hệ thống điện đã đưa ra nhiều đề án nhằm từng bước khắc phụ tình trạng này (ví dụ tiến đến việc dùng chung một tần số chẳng hạn), nhưng có lẽ tương lai đó vẫn còn quá xa vời.