Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 24/07/2008 23:29 (GMT+7)

Suốt đời cống hiến cho sự nghiệp dược liệu

Nhân đó, chị đã cho tôi biết về Dược sĩ Đỗ Tất Lợi, bạn cùng khóa học mà chỉ có hai người tốt nghiệp. Theo chị, anh Đỗ Tất Lợi biết rất nhiều cây thuốc và xuất sắc về môn dược liệu, sua này có dịp thì nên học anh ấy. Tôi ngưỡng mộ DS Đỗ Tất Lợi từ ngày đó, nghĩ rằng trong tương lai, khi nước nhà được giải phóng, chắc sẽ có cơ hội gặp và thụ giáo với ông.

Sau ngày tập kết, giữa năm 1955, tôi được điều động về Bộ Y tế, và chỉ vài tháng sau đó, tôi đã tìm đến gặp Ông tại Trường Đại học Y Dược Hà Nội. Câu chuyện đầu tiên nhắc đến chị Phạm Thị Yên giúp chúng tôi thân mật ngay; Ông hồ hởi nói nhiều về những bạn bè ở Nam bộ mà Ông biết, và tất nhiên dược liệu cũng được nói đến, trong đó ông đề cập đến những cây thuốc có trong Nam, mong mỏi một ngày thống nhất đất nước, Ông được đến tham quan nhiều nơi nhất là cây Canh - ki - na ở Đà Lạt để so với Canh - ki - ma ở Ba Vì. Điều nhận xét đầu tiên của tôi đối với Ông là Ông rất cởi mở, và nói về dược liệu một cách say xưa.

Ông tâm sự với tôi, sở dĩ Ông đam mê cây thuốc vì thân phụ ông có thể như một thầy thuốc Nam do cụ biết rất nhiều cây thuốc và thích trồng xung quanh nhà. Chính DS Đỗ Tất Lợi đã cho tôi biết thêm về hai danh y Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông mà lúc đó tôi chỉ hiểu lơ mơ, trước khi đọc các trước tác do Viện Nghiên cứu Đông y dịch thuật và ấn hành.

GS Đỗ Tất Lợi Khi phụ trách đơn vị nghiên cứu tinh dầu của Bộ Y tế, đã là giáo sư, Ông đã làm nổi bật giá trị của các loại tinh dầu có trong nước, cả về phương diện khoa học và kinh tế, mở một giai đoạn mới cho ngành dược nước ta. Tôi còn nhớ, sau giải phóng, với tư cách Giám đốc Sở Y tế TPHCM, tôi đã đưa Ông đến gặp Chủ tịch UBND TP và Ông đã thuyết phục đồng chí Mai Chí Thọ mở một bộ phận tinh dầu tại Sở Thương nghiệp TP, với một cơ sở trồng Bạc hà và sản xuất tinh dầu Bạc hà.

Khi Ông soạn xong bộ sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, có vài bạn đồng nghiệp cho rằng ông chỉ “chép lại” nhiều sách của người khác. Tôi đã phản biện: Cứ chéơ lại cũng là tốt rồi, đằng này Ông phải dịch lại, tổng hợp sắp xếp, và giới thiệu mạch lạc nên rất quí”. Thực tế từ đó đến nay, qua 13 lần xuất bản, liên tục được chỉnh lý và bổ sung, bộ sách trở thành tài liệu tham khảo chủ yếu của đông đảo dược sĩ.

Lúc Viện Hoá học Leningrad phong đặc cách học vị Tiến sĩ cho Ông, ở Bộ có nhiều ý kiến khác nhau, nhưng Bộ trưởng đương thời BS Phạm Ngọc Thạch đã dứt khoát để Ông được tiếp nhận vinh dự cao quí này.

Từ năm 1999, Ông là Chủ tịch Hội Dược liệu Việt Nam .

Trước Tết Mậu Tý 1 tuần, qua điện thoại DS Tạ Ngọc Dũng, Tổng Biên tập tạp chí Cây Thuốc quý,tôi đã hỏi thăm sức khỏe của Ông, được biết là bình thường. Thế mà chỉ vài hôm sau, tôi bất ngờ và đau xót đọc tin buồn cáo phó Ông đã từ trần ở tuổi 90.

Một cây đại thụ đã đổ, suốt đời dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp dược liệu nước nhà. Xin vĩnh biệt một Giáo sư tài năng đã có những cống hiến to lớn cho ngành y dược.

Chú thích

(1) DS Phạm Thị Yên tham gia 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Làm công tác trí vận ở TP Sài Gòn. Ủy viên Ban Chấp hành Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam . Bị địch bắt và hành hạ. Sau khi được thả ra, hy sinh trong chiến khu.

Nguồn: Thuốc & Sức khỏe, số 351, 1 - 3 - 2008, tr 4
GS Đỗ Tất Lợi

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.