Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 24/07/2008 23:29 (GMT+7)

Suốt đời cống hiến cho sự nghiệp dược liệu

Nhân đó, chị đã cho tôi biết về Dược sĩ Đỗ Tất Lợi, bạn cùng khóa học mà chỉ có hai người tốt nghiệp. Theo chị, anh Đỗ Tất Lợi biết rất nhiều cây thuốc và xuất sắc về môn dược liệu, sua này có dịp thì nên học anh ấy. Tôi ngưỡng mộ DS Đỗ Tất Lợi từ ngày đó, nghĩ rằng trong tương lai, khi nước nhà được giải phóng, chắc sẽ có cơ hội gặp và thụ giáo với ông.

Sau ngày tập kết, giữa năm 1955, tôi được điều động về Bộ Y tế, và chỉ vài tháng sau đó, tôi đã tìm đến gặp Ông tại Trường Đại học Y Dược Hà Nội. Câu chuyện đầu tiên nhắc đến chị Phạm Thị Yên giúp chúng tôi thân mật ngay; Ông hồ hởi nói nhiều về những bạn bè ở Nam bộ mà Ông biết, và tất nhiên dược liệu cũng được nói đến, trong đó ông đề cập đến những cây thuốc có trong Nam, mong mỏi một ngày thống nhất đất nước, Ông được đến tham quan nhiều nơi nhất là cây Canh - ki - na ở Đà Lạt để so với Canh - ki - ma ở Ba Vì. Điều nhận xét đầu tiên của tôi đối với Ông là Ông rất cởi mở, và nói về dược liệu một cách say xưa.

Ông tâm sự với tôi, sở dĩ Ông đam mê cây thuốc vì thân phụ ông có thể như một thầy thuốc Nam do cụ biết rất nhiều cây thuốc và thích trồng xung quanh nhà. Chính DS Đỗ Tất Lợi đã cho tôi biết thêm về hai danh y Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông mà lúc đó tôi chỉ hiểu lơ mơ, trước khi đọc các trước tác do Viện Nghiên cứu Đông y dịch thuật và ấn hành.

GS Đỗ Tất Lợi Khi phụ trách đơn vị nghiên cứu tinh dầu của Bộ Y tế, đã là giáo sư, Ông đã làm nổi bật giá trị của các loại tinh dầu có trong nước, cả về phương diện khoa học và kinh tế, mở một giai đoạn mới cho ngành dược nước ta. Tôi còn nhớ, sau giải phóng, với tư cách Giám đốc Sở Y tế TPHCM, tôi đã đưa Ông đến gặp Chủ tịch UBND TP và Ông đã thuyết phục đồng chí Mai Chí Thọ mở một bộ phận tinh dầu tại Sở Thương nghiệp TP, với một cơ sở trồng Bạc hà và sản xuất tinh dầu Bạc hà.

Khi Ông soạn xong bộ sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, có vài bạn đồng nghiệp cho rằng ông chỉ “chép lại” nhiều sách của người khác. Tôi đã phản biện: Cứ chéơ lại cũng là tốt rồi, đằng này Ông phải dịch lại, tổng hợp sắp xếp, và giới thiệu mạch lạc nên rất quí”. Thực tế từ đó đến nay, qua 13 lần xuất bản, liên tục được chỉnh lý và bổ sung, bộ sách trở thành tài liệu tham khảo chủ yếu của đông đảo dược sĩ.

Lúc Viện Hoá học Leningrad phong đặc cách học vị Tiến sĩ cho Ông, ở Bộ có nhiều ý kiến khác nhau, nhưng Bộ trưởng đương thời BS Phạm Ngọc Thạch đã dứt khoát để Ông được tiếp nhận vinh dự cao quí này.

Từ năm 1999, Ông là Chủ tịch Hội Dược liệu Việt Nam .

Trước Tết Mậu Tý 1 tuần, qua điện thoại DS Tạ Ngọc Dũng, Tổng Biên tập tạp chí Cây Thuốc quý,tôi đã hỏi thăm sức khỏe của Ông, được biết là bình thường. Thế mà chỉ vài hôm sau, tôi bất ngờ và đau xót đọc tin buồn cáo phó Ông đã từ trần ở tuổi 90.

Một cây đại thụ đã đổ, suốt đời dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp dược liệu nước nhà. Xin vĩnh biệt một Giáo sư tài năng đã có những cống hiến to lớn cho ngành y dược.

Chú thích

(1) DS Phạm Thị Yên tham gia 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Làm công tác trí vận ở TP Sài Gòn. Ủy viên Ban Chấp hành Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam . Bị địch bắt và hành hạ. Sau khi được thả ra, hy sinh trong chiến khu.

Nguồn: Thuốc & Sức khỏe, số 351, 1 - 3 - 2008, tr 4
GS Đỗ Tất Lợi

Xem Thêm

Tin mới

Chương trình hành động của GS.VS. Châu Văn Minh, ứng cử viên đại biểu Quốc hội khoá XVI
Ngày 15/3/2026, cử tri trên cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây không chỉ là sự kiện chính trị, đợt sinh hoạt dân chủ sâu rộng trong toàn xã hội, mà còn là dịp để mỗi người dân trực tiếp thực hiện quyền làm chủ, thể hiện ý chí và trách nhiệm đối với sự phát triển của đất nước.
Phát triển nền kinh tế tri thức trong kỷ nguyên mới
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, phát triển kinh tế tri thức đã trở thành xu thế tất yếu. Tri thức, công nghệ số và đổi mới sáng tạo ngày càng giữ vai trò động lực chủ yếu của tăng trưởng, tạo giá trị gia tăng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Góp ý Dự thảo Chương trình hành động của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV
Chiều 6/3, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) đã tổ chức hội thảo “Góp ý dự thảo Chương trình hành động của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng”.
Liên hiệp Hội Việt Nam kỷ niệm 116 năm ngày Quốc tế Phụ nữ
“Phía sau thành công của một người đàn ông luôn có bóng dáng của người phụ nữ”. Anh em nam giới có được sự thành công trong sự nghiệp, hạnh phúc trong cuộc sống gia đình là nhờ đức tính hy sinh, lòng vị tha của người phụ nữ luôn ở phía sau của họ - người đã làm cho cả thế giới thay đổi và phát triển thế giới tươi đẹp này…”
Khơi dậy khát vọng trí thức trong kỷ nguyên mới
Trải qua 43 năm xây dựng và trưởng thành (1983-2026), Liên hiệp Hội Việt Nam đã khẳng định vững chắc vị thế là tổ chức đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cả nước. Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vai trò "ngôi nhà chung" của đội ngũ trí thức càng trở nên quan trọng và mang tính then chốt.
Bí thư Đảng ủy VUSTA Châu Văn Minh tiếp xúc cử tri tại tỉnh Phú Thọ
Trong hai ngày 4-5/3, GS.VS. Châu Văn Minh - Bí thư Đảng ủy VUSTA và các ứng cử viên đại biểu Quốc hội, đơn vị bầu cử số 1 tỉnh Phú Thọ đã tiếp xúc cử tri của 20 xã trên địa bàn. Trình bày chương trình hành động trước cử tri, GS.VS. Châu Văn Minh đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ, thể hiện tư duy của một nhà khoa học đầu ngành và tầm nhìn của ứng cử viên đại biểu Quốc hội đại diện cho giới trí thức.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng chúc mừng đội ngũ thầy thuốc nhân kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam
Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2026), ngày 26/2, Đoàn công tác Liên hiệp Hội Việt Nam do TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam làm Trưởng đoàn, cùng đại diện lãnh đạo Văn phòng và các Ban chuyên môn đã đến thăm và chúc mừng lãnh đạo, cán bộ, hội viên Tổng hội Y học Việt Nam, Hội Đông y Việt Nam và Hội Dược học Việt Nam.
Phát triển Khoa học công nghệ để biển đảo trở thành cực tăng trưởng xanh
Trong kỷ nguyên số, việc ứng dụng KHCN để phát triển bền vững biển, đảo không chỉ là một chiến lược kinh tế, mà còn là hành động thiết thực bảo vệ chủ quyền, nâng cao đời sống nhân dân. Trong không khí những ngày đầu Xuân, khi đất trời giao hòa, lòng người hướng về nguồn cội, chúng ta càng thêm trân quý vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc. Mùa Xuân là mùa của khởi sắc, của những kế hoạch dài hơi.