Sữa tươi có chắc là tươi?
Cụ thể hơn, ở khu vực miền Bắc hiện có 27.300 con bò cho khoảng 90 tấn sữa mỗi ngày, trong đó chỉ có 90% là được sử dụng để sản xuất sữa. Với sản lượng này, sữa chỉ có thể cung cấp cho một nhà sản xuất với quy mô công suất nhỏ. Nhưng thực tế hiện nay, ở miền Bắc có tới 8 lượng cung cấp ra thị trường là khoảng 330 tấn sữa tươi/ngày. Sự chênh lệch này đã cho thấy, sữa nước chưa chắc đã là sữa…"tươi" như người tiêu dùng lầm tưởng.
Sữa tươi nguyên chất là sản phẩm phải được chế biến hoàn toàn từ nguyên liệu sữa tươi. Vì nguyên liệu là sữa tươi thiên nhiên 100%, nên chất lượng và mùi vị của sữa tươi nguyên chất thơm ngon hơn sữa hoàn toàn pha chế từ bột sữa.
Nhu cầu sử dụng sữa tươi của người dân ngày càng tăng. Chỉ riêng thị trường Hà Nội một ngày đã tiêu thụ 200 ngàn lít sữa tươi. Còn ở các siêu thị lớn tại TP.HCM, có một số lượng lớn nhãn hiệu sữa tươi không đường hoặc có đường được nhập từ nước ngoài, nhiều nhất là từ Úc và New Zealand được bán với giá khá cao so với mặt bằng chung. Có sản phẩm giá bán trên 40.000đ/lít, vậy mà có lúc "cháy hàng", không có mà mua. Nhưng với giá sữa cao như vậy thì ngay cả người có thu nhập trung bình ở thành phố cũng e ngại, chưa nói đến người dân ở nông thôn và các vùng sâu, vùng xa.
Theo thông tin từ Vinamilk, hiện nay công ty này thu mua khoảng 50% sữa tươi sản xuất trong nước, dẫn đầu trong các doanh nghiệp chế biến sữa. Còn lại là các doanh nghiệp, các cơ sở chế biến khác thu mua và người nông dân tiêu thụ tại chỗ…
Trong 6 tháng đầu năm 2009, tổng sản lượng thu mua của Vinamilk đạt 64,1 triệu lít, tương đương 457,2 tỷ đồng, trong đó lượng sản xuất dành cho sữa tươi nguyên chất đạt 23,6 triệu lít, phần còn lại 40,5 triệu lít dành cho sản xuất các sản phẩm khác như: sữa đặc có đường, sữa chua, kem… Điều này cho thấy Vinamilk đang từng bước thực hiện đúng cam kết: đảm bảo chất lượng cao nhất của thương hiệu sữa tươi 100% nguyên chất.
Một điều cần nói thêm là sản xuất sữa bột hoàn nguyên thường có chi phí thấp hơn là sản xuất sữa tươi 100% vì không đòi hỏi nhà sản xuất phải có nguồn sữa tươi đầu vào. Hơn nữa, quy trình sản xuất sữa tươi 100% phức tạp hơn, đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư đồng bộ từ thu mua, vận chuyển cho đến dây chuyền sản xuất tiên tiến.
Hiện nay, cả nước đang thực hiện cuộc vận động "Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt". Việc sử dụng những sản phẩm sữa tươi 100% với giá cạnh tranh sẽ góp phần thúc đẩy phát triển đàn bò sữa, phát triển các trang trại chăn nuôi bò sữa hiện đại đang góp phần thực hiện theo đúng tiêu chí đó, để giảm dần lượng sữa bột ngoại nhập.
Nhiều loại sữa tươi đóng hộp trên thị trường thực chất được chế biến từ sữa bột và người trong ngành gọi là "sữa hoàn nguyên". Một số nhà sản xuất đã bổ sung thêm vitamin, khoáng chất vào đó để chúng có thành phần giống sữa tươi nhưng chất lượng, mùi vị thì không thể như sữa tươi 100%.
Báo cáo ngành sữa VN do Viện Chính sách chiến lược phát triển nông nghiệp công bố: cuối năm nay (2010), đàn bò sữa của cả nước khoảng 135.000 con, tăng 10% so với năm 2008. Sản lượng sữa bò nguyên liệu đạt 285.000 tấn nhưng chỉ bảo đảm được 28% tổng nhu cầu của các doanh nghiệp sản xuất sữa. Như vậy, thị trường sữa nước ở Việt Nam hiện nay có thể có tới 72% làm từ sữa… khô. Nhưng nếu phân tích kỹ hơn về số lượng sữa tươi nguyên liệu không chỉ để làm sữa tươi đóng hộp mà còn để sản xuất sữa đặc, sữa bột, sữa chua, kem… thì chắc chắn số lượng sữa tươi đóng hộp thực sự cung cấp cho thị trường còn ít hơn rất nhiều.
Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) 7028:2002 qui định, để được công nhận là sữa tươi, sản phẩm phải được chế biến từ sữa nguyên liệu. Còn theo TCVN 7029:2002, những sản phẩm sữa được chế biến bằng cách pha thêm nguyên liệu sữa bột và chất béo sữa, nước… phải được gọi là sữa hoàn nguyên.
Điều kiện để sản xuất sữa tươi 100%
Theo đánh giá của giới chuyên môn, do không đủ nguyên liệu sữa tươi nên phần lớn sữa đóng hộp là sữa hoàn nguyên. Bất cứ ai cũng biết, sữa tươi thật sự cần thiết cho sức khỏe hàng ngày, thế nhưng để sản xuất được sữa tươi 100% thì chỉ có một số ít doanh nghiệp thực hiện được.
Nếu chỉ hiểu nôm na là sữa được vắt ra từ bò là sữa tươi thì đó là cách hiểu chưa đúng. Vì như vậy một hộ nông dân nuôi bò cũng có thể trở thành nhà sản xuất sữa tươi… miệt vườn. Dĩ nhiên sản phẩm sẽ không đảm bảo về vệ sinh, an toàn thực phẩm cũng như chất lượng sữa.
Tổng Giám đốc Công ty CP Sữa VN (Vinamilk), Mai Kiều Liên cho biết: “ Việc đầu tư dài hạn vào ngành chăn nuôi bò sữa quy mô lớn cùng hệ thống sản xuất hiện đại thể hiện cam kết của Vinamilk trong việc cung cấp cho người tiêu dùng sữa tươi 100% bổ dưỡng”.
Muốn sản xuất sữa tươi 100%, doanh nghiệp cần phải chủ động nguồn cung cấp sữa chất lượng cao, có hợp đồng thu mua với các hộ nông dân hoặc đầu tư trực tiếp vào những trang trại riêng.
Theo chủ trương này, cuối tháng 9 vừa qua tại Nghệ An, Vinamilk đã khánh thành trang trại bò sữa với qui mô lớn và hiện đại nhất Việt Nam tiêu biểu cho công nghệ chăn nuôi tiên tiến. Được biết, đây là trang trại bò sữa thứ tư của Vinamilk, mỗi con bò đều có “gia phả” rõ ràng và được đeo chip điện tử để có thể theo dõi sức khỏe và kiểm tra lượng sữa chính xác trên từng con.
Bên cạnh đó, Vinamilk cũng có một quy trình thu mua, vận chuyển và chế biến khoa học để bảo đảm có chất lượng sản phẩm sữa tươi tốt nhất, an toàn tuyệt đối cho người sử dụng.
Đại diện Vinamilk cho biết, bên cạnh việc đảm bảo nguồn nguyên liệu sữa bò có chất lượng ổn định, toàn bộ 100% sữa tươi của Vinamilk được sản xuất trên dây chuyền tiệt trùng khép kín được xem là hiện đại bậc nhất hiện nay, đáp ứng những tiêu chuẩn chất lượng khắt khe nhất như tiêu chuẩn ISO 9001, tiêu chuẩn An toàn vệ sinh thực phẩm HACCP. Nhờ vậy bảo đảm 100% sản phẩm không chỉ chất lượng cao mà còn tuyệt đối an toàn cho người sử dụng.
