Sự xâm lấn và di căn của ung thư

Bước một: Các tế bào ung thư tách rời khỏi bướu nguyên phát và đi vào dòng máu, (có thể do mảng bướu xâm lấn vào mạch máu, hoặc bướu tạo một mạch máu bất thường đưa tế bào ung thư vào dòng máu).

Lập tức cơ chế miễn dịch của cơ thể đề kháng lại sự di căn: một vài loại cytokin và các lymphô bào không đặc hiệu xông lên diệt các tế bào ung thư.

Bước hai: Do cơ chế miễn dịch yếu, một số tế bào ung thư thoát khỏi sự bao vây và được dòng máu đưa khi khắp cơ thể.

Bước ba: Gặp những điều kiện thuật lợi nào đó, các tế bào ung thư dừng lại tại một nơi thích hợp: Các tế bào bướu đặc có kích thước tương đối lớn hơn so với các mao mạch, nên bị kẹt ở mạng mao quản đầu tiên. Tiếp theo, tế bào thay đổi hình dạng tuỳ theo áp lực máu ở cơ quan đó (thay đổi ít ở nơi có áp suất thấp như gan; thay đổi nhiều hơn ở cơ quan có áp suất cao như cơ bắp).

Bước bốn: Tế bào ung thư xuyên mạch máu ở nơi mới và lan ra các mô chung quanh. Tế bào ung thư chìa chân giả vào các chỗ tiếp giáp của các tế bào nội mô mạch máu hoặc làm cho các tế bào nay co lại rồi chạm tới màng căn bản. Các men tiêu huỷ protein và các phân tử kết dính hỗ trợ các tế bào ung thư xuyên mạch máu và di chuyển tiếp. Sau đó, màng căn bản của tế bào lành bị gặm nhấm do các men tiêu huỷ protein của các tế bào bướu sản sinh. Đáng chú ý là phần lớn các tế bào bướu, khi dừng lại, đều có khả năng xuyên mạch ra mô chung quanh.

Yếu tố quan trọng trong sự tăng trưởng ung thư di căn là khả năng của các tế bào ung thư kích thích sự phát triển mạch máu mới để nuôi chúng vì nếu không, chúng không thể tăng trưởng (lớn ra).

Trong khi thuốc điều trị ung thư có tác dụng trực tiếp tiêu diệt các tế bào ung thư, thì thuốc kháng di cănnhằm chống lại quá trình di căn, là những chất có tác dụng can thiệp, ngăn chặn một trong các bước của quá trình di căn. Đó là các chất:

- Kháng đông máu để không cho tế bào ung bướu có cơ hội dừng lại ở một nơi nào đó;

- Kháng lại việc hình thành mạch máu mới làm nguồn nuôi tế bào di căn để chúng không phát triển được: đây là liệu pháp kháng sinh mạch;

- Duy trì và bảo vệ đường dẫn truyền tín hiệu, thông tin của tế bào. Không để tế bào ung thư có điều kiện làm rối loạn đường dẫn truyền này. Đây là giải pháp “kiểm soát”, gọi là liệu pháp nhắm trúng đích.

Trong thập niên 1990 đã có nhiều thành tựu to lớn trong việc tìm hiểu quá trình xâm lấn và di căn của ung thư. Những nghiên cứu này đang được tiếp tục để làm sáng tỏ hơn nữa cơ chế của di căn, từ đó khoa học mới có một chiến lược có hiệu quả chống ung thư.