Sô - cô – la: Món ăn nên thuốc?
Đa số có quan niệm không nên ăn nhiều sô-cô-la vì... nóng! Dựa trên nhận xét là thực khách dễ sinh mụn, táo bón, nhức đầu... sau khi mạnh miệng với món này! Dù vậy, sô-cô-la vẫn trước sau đứng đầu trong danh sách món hàng được chọn làm quà.
Nếu tìm cách suy nghĩ một cách đơn giản hơn thì sô-cô-la không thể chỉ có mặt yếu khi sô-cô-la, nói đúng hơn, trái cacao đã từ hàng trăm năm trước Công nguyên là món ăn được cư dân ở Trung Mỹ dành nhiều ưu ái đến thế! Sô-cô-la phải có ưu điểm nào đó để sau khi du nhập vào Tây Ban Nha ở thế kỷ 16 đã nhanh chóng trở thành dạng thực phẩm gắn liền với tập quán dinh dưỡng trên toàn châu Âu. Không kể đến khẩu vị độc đáo, chỉ riêng thành phần của sô-cô-la đã đủ để món này thuộc về nhóm thực phẩm có chức năng bổ dưỡng nhờ hàm lượng khá cao của nhiều khoáng tố như kali, vôi, phosphor, magnesium, fluor, kẽm, đồng, mangan, crôm... Sô-cô-la nhờ vậy là món ăn đúng điệu cho người bị loãng xương, cho đối tượng có nhu cầu hỗ trợ hoạt động của hệ thống miễn nhiễm. Thêm vào đó là tác dụng kiến tạo, đặc biệt trên hệ vận động và thần kinh, do nhiều loại sinh tố B, E và chất đạm cao giá, lecithin núp kín trong bột cacao. Quan trọng hơn nữa là thành phần serotonin trong sô-cô-la giúp cho thực khách cảm giác sảng khoái qua tác dụng trấn an vỏ não. Không lạ gì khi một số trung tâm y khoa ở Đức đang dùng sô-cô-la để điều trị chứng trầm cảm, với kết quả rất khả quan. Sau hết, trái với định kiến của nhiều người, sô-cô-la chứa nhiều flavon, với hàm lượng cao không thua trong trà xanh và cao gấp đôi nếu so với rượu vang, nên còn có công năng bảo vệ thành mạch máu, theo kết quả khảo sát ở hai đại học Harvard (Hoa Kỳ) và Aachen (CHLB Đức) sau khi các nhà nghiên cứu thêm sô-cô-la và cacao vào khẩu phần của người bệnh tim.
Như thế, sô-cô-la không thể là món ăn có hại, nếu như được tiêu dùng với tiết độ. Vượt ra khỏi giới hạn về liều lượng, sô-cô-la rất dễ trở thành món ăn bất lợi vì hai lý do:
Sô-cô-la chứa nhiều đường với sô-cô-la trắng là loại quán quân. Muốn ăn kiêng làm ốm mà chọn sô-cô-la trắng thì nắm chắc phần thua. Người sành điệu về sô-cô-la nếu hiểu thêm về tác dụng bảo vệ sức khỏe của cacao sẽ chỉ chọn sô-cô-la đen làm món nhấm nháp vì sô-cô-la dưới dạng này là loại vừa có lượng đường thấp nhất, vừa có hoạt chất kháng bệnh với hàm lượng cao nhất.
Trong sô-cô-la có nickel .v ới m ột s ốngư ời thu ộc cơ t ạng d ị ứng v ới khoáng t ốnày thì sô-cô-la là lý do đưa đến nổi mẩn ngoài da, nhức đầu, mất ngủ...
Nhưng nhược điểm của sô-cô-la cũng có thể biến thành lợi điểm nếu biết cách khéo léo ứng dụng thành phần của sô-cô-la cho mục tiêu điều trị đặc hiệu. Thí dụ:
Sô-cô-la sữa là món ăn nên thuốc cho người có huyết áp thấp. Càng hay hơn nữa khi lượng đường trong máu cũng thấp. Miếng sô-cô-la sữa ngay sau buổi tập thể dục chắc chắn có tác dụng khó kém nhiều loại thuốc gọi là cải thiện huyết áp đang được lưu hành, nếu không muốn nói là hơn xa.
Sô-cô-la đen là vị thuốc cấp cứu bỏ túi cho người bị bệnh tiểu đường khi đường huyết vì lý do nào đó bỗng tụt xuống quá thấp. Bệnh nhân tiểu đường như thế vẫn có thể nhâm nhi chút sô-cô-la đen những khi lượng đường trong máu ổn định.
Với người phải làm việc căng thẳng, người ăn chay trường thì miếng sô-cô-la sau giờ làm việc là giải pháp tối ưu để tiếp hơi cho sức kháng bệnh.
Với bệnh nhân vừa qua cơn giải phẫu, sau lần chấn thương thì sô-cô-la là một trong các nhân tố giúp thu ngắn tiến trình hồi phục.
Với người bị rối loạn tiêu hóa vì viêm ruột do dị ứng với thực phẩm thì nhiều loại thuốc cầm tiêu chảy chưa chắc có hiệu quả hơn miếng sô-cô-la đen + hũ sữa chua có men vi sinh.
Cũng như thuốc, sô-cô-la có nên thuốc hay không là do thể loại và liều lượng được sử dụng. Nếu thuốc nào cũng là con dao hai lưỡi thì sô-cô-la cũng thế. Khéo chính là ở điểm biết cách cầm dao đằng cán.
Nguồn: Khoa học phổ thông chuyên đề “Dinh dưỡng và Thường thức gia đình” ngày7/5/2006.
