Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 27/09/2006 23:06 (GMT+7)

Selam, cô bé lên 3 từ 3.3 triệu năm trước

Đứa trẻ được đặt tên là Selam (theo tiếng địa phương có nghĩa là “hòa bình”) thuộc dòng người vượn Australopithecus, cùng nguồn gốc với Lucy, hóa thạch vượn người trưởng thành được phát hiện năm 1974 và được cho là tổ tiên của loài người, Homo.

Những mẩu hóa thạch còn lại đã hé mở một khoảnh khắc quan trọng trong sự tiến hóa của loài người, nó cho thấy những họ hàng cổ xưa nhất của chúng ta đã “giũ sạch” những dấu vết của người vượn cổ để bước những bước đầu tiên trong tiến trình thành người hiện đại.

Một nửa phần xương thân dưới hoàn thiện của Selam cho thấy sự phát triển toàn diện về chức năng đi thẳng người, trong khi phần trên cơ thể thì vẫn giống người vượn với xương bả vai giống của loài linh trưởng và những ngón tay giống của loài tinh tinh, thích hợp với việc bám và trèo cây.

Phần sọ nguyên vẹn và gần như toàn bộ hàm răng của Selam cho thấy những răng nanh lớn dùng để phân biệt loài vượn với loài người cổ xưa đã biến mất, chỉ còn giữ lại những răng nhai quan trọng.

Khám phá về Selam đã làm hài lòng những nhà khoa học cho rằng nó sẽ giúp làm sáng tỏ một số câu hỏi quan trọng nhất về việc loài người nguyên thủy nhất đã sống như thế nào.

Phát hiện này cũng đã chấm dứt cuộc chiến về việc liệu các loài đã bước thẳng hay vẫn đu mình trên cây. Một số học giả tranh luận về các xương bả vai và những ngón tay của Selam giống vượn chỉ đơn thuần là “hành trang tiến hóa”, đã được kế thừa nhưng không được sử dụng. Số khác thì cho rằng hóa thạch này đáng lý ra phải không có các ngón tay và xương bả vai của loài vượn nếu nó không dành thời gian cho việc leo trèo.

Nhóm nghiên cứu do Zeresenay Alemseged của Viện Max Planck về nhân loại học tiến hóa ở Leipzig (Đức) đứng đầu đã bỏ ra 5 năm để khai quật hóa thạch từ những khối đất đá được chuyển đến từ một chân đồi thuộc vùng Dikika ở đông bắc Ethiopia . Đứa trẻ hóa thạch dường như đã chết ở nơi có một dòng nước sạch chảy qua.

Khi hóa thạch được khai quật và làm sạch hoàn toàn, nhóm nghiên cứu dự định sẽ sáng tạo ra một mẫu hình của Selam, thể hiện trên 3 chiều để biết cô bé sẽ trông như thế nào trước khi chết.

Những dấu hiệu đầu tiên của sự hình thành loài người là 6.5 triệu năm trước, khi tổ tiên nguyên thủy nhất của loài người phân hóa từ tinh tinh. Đó là quãng hơn 4 triệu năm trước khi loài người thực sự trở thành người Homo habilis, một giống người với bộ não có kích thước bằng một nửa của người hiện đại và mới chỉ bước đầu biết sử dụng công cụ bằng đá.

Nấc thang tiến hóa của con người

Zeresenay Alemseged, người đứng đầu nhóm nghiên cứu.
Zeresenay Alemseged, người đứng đầu nhóm nghiên cứu.
6.5 triệu năm trước: những giống người thủa sơ khai nhất tách khỏi loài tinh tinh và khỉ đột nhưng vẫn có nhiều đặc điểm của loài vượn người.

5.8 triệu năm trước: Giống người cổ đại cổ nhất Orrorin đã xuất hiện và được cho là đã biết bước đi trên hai chân.

4 triệu năm trước: Giống người Australopithecus đã hình thành với bộ não không lớn hơn bộ não của một con tinh tinh. Họ đã biết làm nhà trên thảo nguyên và phát triển bộ răng phù hợp để nhai thức ăn dai.

2.5 triệu năm trước: Người Homo habilis đã xuất hiện, đây là tổ tiên đầu tiên của giống người hiện đại. Người Homo có bộ não bằng một nửa người hiện đại và bắt đầu biết sử dụng những công cụ bằng đá sơ khai.

2 triệu năm trước: Người Homo ergaster đã hình thành với khuôn mặt và răng nhỏ hơn nhưng não bộ thì chỉ lớn hơn tí chút. Giống người này đã biết làm ra rìu tay và có thể đã bắt đầu biết tạo ra lửa.

1.8 triệu năm trước: Người Homo erectus hay người Java đã xuất hiện ở châu Á, sống quần tụ với nhau để săn bắn.

600.000 năm trước: Người Homo heidelbergensis đã đến sống ở châu Phi và châu Âu. Họ có bộ não nhỏ hơn kích thước bộ não của người hiện đại.

230.000 năm trước: Người Neanderthal đã đến Anh và châu Âu.

195.000 năm trước: Người Homo sapien xuất hiện nhưng đó là khoảng hơn 45.000 năm trước khi những dấu hiệu đầu tiên về giọng nói được hình thành.

95.000 năm trước: Người “Hobbit” nhỏ bé được cho là đã xuất hiện ở Indonesia .

Nguồn:Guardian; hanoimoi.com.vn21/9/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 8/2026: tập trung hoàn tất công tác tổ chức Đại hội IX
Chiều 22/8, Ban Chấp hành Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức hội nghị thường kỳ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 8, triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 9/2026 và báo cáo công tác chỉ đạo chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc LHHVN lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031.
Vĩnh Long: Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp hữu cơ
Ngày 21/8/2026, tại xã An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Chi cục Môi trường tỉnh và UBND xã An Phú Tân tổ chức Hội nghị tập huấn tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ.
GS.TS. Chu Phạm Ngọc Sơn: Một đời đưa tri thức khoa học vào thực tiễn
Cuốn sách “Giáo sư - Tiến sĩ Chu Phạm Ngọc Sơn, Nhà Giáo thanh cao, Nhà Khoa học tài năng, một nhân cách lớn” vừa được ra mắt tại TP. Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 90 năm ngày sinh của cố GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn. Ấn phẩm là sự tri ân đối với một nhà khoa học tiêu biểu – người đã dành trọn cuộc đời gắn tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất, giáo dục và sự phát triển của đất nước.
Tạp chí Môi trường và Xã hội hưởng ứng phong trào xây dựng “Mái ấm bình yên”
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026) và 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (19/8/2005 - 19/8/2026), ngày 18/8, Tạp chí Môi trường và Xã hội phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Cái Nhum tổ chức lễ khởi công 2 căn nhà “Mái ấm bình yên” cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Tư vấn, phản biện của VUSTA - Từ thực tiễn đến yêu cầu đổi mới
Từ thực tiễn tư vấn, phản biện Dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh, có thể thấy rõ giá trị của việc huy động trí tuệ đa ngành, nhận diện rủi ro và cung cấp những luận cứ khoa học độc lập cho quá trình xem xét, quyết định. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận những yêu cầu đổi mới hoạt động tư vấn, phản biện của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) hiện nay.
Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh dự diễn tập bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp
Ngày 18/8/2026, tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam tổ chức Chương trình diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp. PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tham dự chương trình.
Quảng Trị: Bảo tồn và phát huy giá trị nền y học cổ truyền dân tộc
Sáng 17/8, Hội Đông y tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Hội Đông y Việt Nam (22/8/1946-22/8/2026). Đến dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Sở Y tế, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, cùng đông đảo cán bộ, hội viên Hội Đông y trên địa bàn tỉnh.