Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 27/09/2006 23:06 (GMT+7)

Selam, cô bé lên 3 từ 3.3 triệu năm trước

Đứa trẻ được đặt tên là Selam (theo tiếng địa phương có nghĩa là “hòa bình”) thuộc dòng người vượn Australopithecus, cùng nguồn gốc với Lucy, hóa thạch vượn người trưởng thành được phát hiện năm 1974 và được cho là tổ tiên của loài người, Homo.

Những mẩu hóa thạch còn lại đã hé mở một khoảnh khắc quan trọng trong sự tiến hóa của loài người, nó cho thấy những họ hàng cổ xưa nhất của chúng ta đã “giũ sạch” những dấu vết của người vượn cổ để bước những bước đầu tiên trong tiến trình thành người hiện đại.

Một nửa phần xương thân dưới hoàn thiện của Selam cho thấy sự phát triển toàn diện về chức năng đi thẳng người, trong khi phần trên cơ thể thì vẫn giống người vượn với xương bả vai giống của loài linh trưởng và những ngón tay giống của loài tinh tinh, thích hợp với việc bám và trèo cây.

Phần sọ nguyên vẹn và gần như toàn bộ hàm răng của Selam cho thấy những răng nanh lớn dùng để phân biệt loài vượn với loài người cổ xưa đã biến mất, chỉ còn giữ lại những răng nhai quan trọng.

Khám phá về Selam đã làm hài lòng những nhà khoa học cho rằng nó sẽ giúp làm sáng tỏ một số câu hỏi quan trọng nhất về việc loài người nguyên thủy nhất đã sống như thế nào.

Phát hiện này cũng đã chấm dứt cuộc chiến về việc liệu các loài đã bước thẳng hay vẫn đu mình trên cây. Một số học giả tranh luận về các xương bả vai và những ngón tay của Selam giống vượn chỉ đơn thuần là “hành trang tiến hóa”, đã được kế thừa nhưng không được sử dụng. Số khác thì cho rằng hóa thạch này đáng lý ra phải không có các ngón tay và xương bả vai của loài vượn nếu nó không dành thời gian cho việc leo trèo.

Nhóm nghiên cứu do Zeresenay Alemseged của Viện Max Planck về nhân loại học tiến hóa ở Leipzig (Đức) đứng đầu đã bỏ ra 5 năm để khai quật hóa thạch từ những khối đất đá được chuyển đến từ một chân đồi thuộc vùng Dikika ở đông bắc Ethiopia . Đứa trẻ hóa thạch dường như đã chết ở nơi có một dòng nước sạch chảy qua.

Khi hóa thạch được khai quật và làm sạch hoàn toàn, nhóm nghiên cứu dự định sẽ sáng tạo ra một mẫu hình của Selam, thể hiện trên 3 chiều để biết cô bé sẽ trông như thế nào trước khi chết.

Những dấu hiệu đầu tiên của sự hình thành loài người là 6.5 triệu năm trước, khi tổ tiên nguyên thủy nhất của loài người phân hóa từ tinh tinh. Đó là quãng hơn 4 triệu năm trước khi loài người thực sự trở thành người Homo habilis, một giống người với bộ não có kích thước bằng một nửa của người hiện đại và mới chỉ bước đầu biết sử dụng công cụ bằng đá.

Nấc thang tiến hóa của con người

Zeresenay Alemseged, người đứng đầu nhóm nghiên cứu.
Zeresenay Alemseged, người đứng đầu nhóm nghiên cứu.
6.5 triệu năm trước: những giống người thủa sơ khai nhất tách khỏi loài tinh tinh và khỉ đột nhưng vẫn có nhiều đặc điểm của loài vượn người.

5.8 triệu năm trước: Giống người cổ đại cổ nhất Orrorin đã xuất hiện và được cho là đã biết bước đi trên hai chân.

4 triệu năm trước: Giống người Australopithecus đã hình thành với bộ não không lớn hơn bộ não của một con tinh tinh. Họ đã biết làm nhà trên thảo nguyên và phát triển bộ răng phù hợp để nhai thức ăn dai.

2.5 triệu năm trước: Người Homo habilis đã xuất hiện, đây là tổ tiên đầu tiên của giống người hiện đại. Người Homo có bộ não bằng một nửa người hiện đại và bắt đầu biết sử dụng những công cụ bằng đá sơ khai.

2 triệu năm trước: Người Homo ergaster đã hình thành với khuôn mặt và răng nhỏ hơn nhưng não bộ thì chỉ lớn hơn tí chút. Giống người này đã biết làm ra rìu tay và có thể đã bắt đầu biết tạo ra lửa.

1.8 triệu năm trước: Người Homo erectus hay người Java đã xuất hiện ở châu Á, sống quần tụ với nhau để săn bắn.

600.000 năm trước: Người Homo heidelbergensis đã đến sống ở châu Phi và châu Âu. Họ có bộ não nhỏ hơn kích thước bộ não của người hiện đại.

230.000 năm trước: Người Neanderthal đã đến Anh và châu Âu.

195.000 năm trước: Người Homo sapien xuất hiện nhưng đó là khoảng hơn 45.000 năm trước khi những dấu hiệu đầu tiên về giọng nói được hình thành.

95.000 năm trước: Người “Hobbit” nhỏ bé được cho là đã xuất hiện ở Indonesia .

Nguồn:Guardian; hanoimoi.com.vn21/9/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Đổi mới công tác phổ biến kiến thức KH&CN: Từ truyền thông một chiều đến hệ sinh thái tri thức mở
Những năm qua hoạt động phổ biến kiến thức của các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam đã được triển khai rộng rãi, đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tương tác và gắn chặt hơn với nhu cầu của xã hội.
Lâm Đồng: Gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026
Chiều ngày 15/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026. Dự và chủ trì Hội nghị có các đồng chí: Y Thanh Hà Niê Kđăm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ban, ngành và 150 đại biểu trí thức tiêu biểu của tỉnh.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng: Hội Chăn nuôi Việt Nam góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN vào phát triển đất nước
Phát biểu chúc mừng Hội Chăn nuôi Việt Nam nhân Kỷ niệm 35 năm thành lập (19/4/1991 - 19/4/2026), Chủ tịch Phan Xuân Dũng khẳng định, với sự năng động và chuyên nghiệp, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN trong sự nghiệp phát triển đất nước. Chủ tịch Phan Xuân Dũng đề nghị các thành viên của Hội giữ lửa đam mê, lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển.
Toàn văn Tuyên bố chung nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Toàn văn Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới.