Sâu bệnh cắn cả lúa vụ 3

Rầy nâu bám lúa làm đòng
Ở An Giang, chỉ trong một tuần lễ đã có trên 6.500ha lúa đông xuân bị nhiễm rầy nâu (RN), nâng tổng số diện tích bị nhiễm từ đầu vụ lên trên 13.000ha, với mật độ từ 500 - 8.000 con/m2. Theo ông Nguyễn Hữu An - Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật (BVTV) An Giang - những ngày tới tình hình sẽ còn tiếp tục diễn biến phức tạp với mức độ gây hại cao, do thời điểm trưởng thành của RN rơi đúng vào giai đoạn lúa đông xuân làm đòng và đẻ nhánh.

Không chỉ An Giang, lúa đông xuân (ĐX) ở hầu hết các địa phương đều bị nhiễm RN với mức độ khác nhau; trong đó tại Long An có tới trên 17.000ha. Theo tin từ Chi cục BVTV TP.Cần Thơ, toàn TP hiện đã có trên 6.600ha lúa ĐX bị RN tấn công. 

Ở huyện Vĩnh Thạnh - nơi bị nhiễm RN nặng nhất Cần Thơ - nhiều nông dân cho biết: Những ngày thời tiết trở lạnh, RN phát triển nhanh, không chỉ cắn phá các trà lúa mới nở bụi, mà gây hại cả lúa trổ bông. Chưa có thống kê cụ thể mức thiệt hại, song một số diện tích lúa nông dân ước năng suất giảm đến 30%, dù bà con đã phun xịt thuốc trừ RN nhiều lần trong những ngày qua.

Lúa vụ 3 - bài toán chưa có lời giải
Lâu nay đã có nhiều ý kiến cho rằng, không nên phát triển diện tích lúa vụ 3, song thực tế tại nhiều địa phương (An Giang, Đồng Tháp...), diện tích vụ này vẫn khá lớn (gần 100.000ha/địa phương). Một số lão nông ở Đồng Tháp cho rằng: Khi làm lúa vụ 3, hiện nay không ít nông dân ít chú ý tới khâu làm đất (vì yếu tố thời vụ) nên còn mầm bệnh lưu trong đất.

Ở Sóc Trăng, năm nay, giá lúa khá hấp dẫn đã hút nhà nông ở những vùng chủ động được nước tưới tiếp tục xuống giống trên 9.000ha lúa ĐX muộn (còn gọi là lúa vụ 3); tập trung ở các huyện Thạnh Trị, Ngã Năm, Mỹ Tú. Khu vực này nông dân không ngán chuyện thiếu nước hay nhiễm mặn, mà sợ nhất chuyện năm nay RN phá lúa nhiều hơn mọi năm. Theo Chi cục BVTV Sóc Trăng, đã có gần 5.900ha lúa vụ 3 nhiễm rầy...

Còn ở Bạc Liêu, năm nay nông dân đã xuống giống lúa vụ 3, (một số nơi gọi là vụ xuân hè) trên 20.000ha - nhiều nhất từ khi Bạc Liêu tái lập tỉnh (năm 1997) đến nay. Nông dân có cái lý của nông dân, nhà quản lý, Ban điều tiết nước tỉnh cũng có cái lý riêng. Tuy nhiên, những ý kiến khác nhau - thậm chí trái ngược nhau - này không làm cho diện tích vụ 3 giảm xuống, mà liên tiếp tăng lên từng ngày.

Ông Nguyễn Văn Chuẩn - ở xã Châu Thới (Hồng Dân) cho biết: "Chú cứ tính xem, giá lúa bây giờ 50.000 đồng/giạ rồi. Tôi chỉ cần một công 20 giạ thôi là đã lãi từ 800.000 -1.000.000 đồng. Không mần để đất trống uổng lắm".

Tại những vùng ngọt không ổn định, đất xa kênh thuỷ lợi, nông dân Bạc Liêu cũng làm lúa vụ 3. Chính sự sản xuất đồng loạt này, nguy cơ dẫn đến thiếu nước tưới tiêu là điều không tránh khỏi. Mặt khác, hiện tại Bạc Liêu cho mở cống Láng Trâm, Hộ Phòng để điều tiết nước mặn cho vùng nuôi tôm, nên nước mặn khó có khả năng lên đến xã Ninh Quới; xâm nhập mặn từ biển tây tràn vào theo hướng Kiên Giang vào sông cái lớn đến Hồng Dân chỉ tính từng ngày. Nguy cơ thiếu nước trước mùa hạn này là điều khó trách khỏi. Còn tác hại lâu dài, ông Lê Quý Thuỷ (Trưởng phòng Kế hoạch - Sở NNPTNT Bạc Liêu) nói: "Đất sẽ bị thoái hoá nếu như nông dân làm lúa lưu niên trên chân ruộng...".

Vẫn theo ông Lê Quý Thuỷ: Năm nay, nông dân Bạc Liêu sản xuất lúa vụ 3 nhiều hơn năm 2005 do hiệu quả sản xuất; ngành nông nghiệp chưa tìm ra cây, con gì thích hợp thay thế cây lúa vụ 3. Chúng tôi khuyến cáo nông dân không sản xuất vụ 3, nhưng người dân sản xuất đạt hiệu quả cao tại một số vùng, chính vì vậy khuyến cáo chỉ là khuyến cáo". Với đợt tấn công lần này của RN, vấn đề sản xuất lúa vụ 3 lại trở nên nóng bỏng. Nhưng ai chỉ ra cho nông dân trồng cây gì, nuôi con gì nếu không xuống giống lúa vụ 3?

Nhóm P.V ĐBSCL