Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 12/01/2012 21:05 (GMT+7)

Sáng chế dao chẻ, máy lột nan nứa đan phên

Anh Dự (sinh năm 1970, ở thôn Hiệp Đồng, xã Thường Thắng, huyện Hiệp Hòa) cho biết, vào đầu những năm 90, do cuộc sống nghèo khó nên anh cùng với một số bạn bè trong thôn thường phải đạp xe lên vùng rừng núi của tỉnh Bắc Giang và Thái Nguyên để chặt nứa đem về chẻ thành nan đan phên dàng bán để kiếm sống.

Năm 2001, trong những lần lên Chiêm Hóa (tỉnh Tuyên Quang) để khai thác nứa, anh thấy bà con ở đây có chiếc máy lột nan cọ. Từ đó, anh nảy sinh ý tưởng phải làm cho được con dao chẻ nan và chiếc máy lột nan nứa để giúp công việc chẻ nứa, đan phên được nhanh chóng và đỡ vất vả.

Đầu năm 2005, anh Dự bắt đầu tự tìm tòi, thử nghiệm cách làm dao và máy chẻ, lột nan nứa. Sau nhiều tháng, đến tháng 7/2005, anh chế tạo thành công chiếc máy nột nan nứa và bộ dao chẻ nan. Bộ dao chẻ nan nứa do anh chế tạo gồm một lưỡi dao dài 50cm, rộng 5cm, cắt thành 10 đoạn, hàn với nhau theo kiểu "đường kính hình tròn" chụm lại ở tâm. Đầu ngoài hàn liền vào một vòng sắt kiểu "bánh xe cải tiến," bên ngoài vành sắt hàn hai đoạn ống sắt đối xứng làm tay cầm.

Bộ dao được thiết kế gồm các cỡ dao để phù hợp chẻ các loại nứa to nhỏ khác nhau. Khi sử dụng, dao chẻ nan chẻ một lần được 10 cái nan từ một khúc nứa, nan nào cũng bằng nhau, trong khi trước kia chẻ thủ công phải chẻ mười lần mới xong. Giá thành để làm một bộ dao chẻ nan chỉ khoảng 800.000 đồng.

Chiếc máy lột nan nứa do anh Dự sáng chế có khung máy làm bằng sắt V4; 4 chân cao 40cm; 2 khung sàn diện tích khoảng 40cm x 40cm. Khung sàn dưới cách mặt đất 10cm để gắn môtơ điện; khung sàn trên là mặt khung để gắn máy lột nan nứa. Thân máy gồm có 8 phần là phần trục truyền lực; phần con lăn; phần hộp điều chỉnh dầy, mỏng, nhanh, chậm; ốc cố định máy; lưỡi dao chẻ nan; máng đón rác; máng đặt nan; mô tơ điện.

Điểm sáng tạo của anh Dự khi chế tạo chiếc máy này là đã thay 3 ốc giữ thân máy cố định bằng các ốc có lò xo, nhờ vậy máy đã tự động mở cho mấu nứa đi qua, khi mấu qua rồi thì tự động ép trở lại, tạo thành quy trình tự động mở, ép trong quá trình lột nan nứa. Chi phí để chế tạo chiếc máy lột nan nứa chỉ khoảng 2 triệu đồng.

Về mặt lợi ích kinh tế, với 1 bộ dao chẻ nan nứa và 1 máy lột nan, 1 người lao động làm trong 1 ngày sẽ đạt số lượng sản phẩm bằng với 80 lao động thủ công làm trong 1 ngày trước đây; cung cấp đủ việc làm (đan phên dàng) cho 20 lao động. Với công đan phên dàng khoảng 2.500 đồng/phên, 1 người lao động trung bình đan được 20 phên/ngày sẽ có thu nhập 50.000 đồng; lao động đan giỏi được từ 25 phên trở lên sẽ có thu nhập từ 75.000 đồng trở lên/ngày.

Hiện nay, tại gia đình anh Dự đang thuê khoảng 20 công nhân làm nghề đan phên dàng. Năm 2011, gia đình anh đã xuất bán khoảng 120.000 phên dàng cung cấp cho các làng nghề làm bánh đa, mỳ, miến, bánh đa nem... ở Vân Hà, Chũ (huyện Lục Ngạn, Bắc Giang) và ở một số tỉnh, thành khác như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Đắc Nông, Thành phố Hồ Chí Minh.

Trừ chi phí, năm vừa qua gia đình anh Dự thu nhập khoảng 250 triệu đồng, mỗi lao động làm thuê có thu nhập khoảng 2 triệu đồng/người/tháng. Từ năm 2005 đến nay, anh Dự đã sản xuất và cung cấp 15 máy lột nan nứa cho người dân trong thôn Hiệp Đồng. Cả thôn hiện có khoảng 320 lao động tham gia làm nghề chẻ, lột nan nứa, đan phên dàng, thu nhập bình quân đạt từ 1,5-2 triệu đồng/người/tháng. Mỗi năm toàn thôn đã xuất bán gần 650.000 phên dàng, thu về hàng tỷ đồng.

Sáng chế dao chẻ nan nứa và máy lột nan nứa đan phên dàng của anh Bùi Văn Dự đã giành giải nhất tại Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật nhà nông tỉnh Bắc Giang lần thứ IV năm 2011 và được trao giải nhì tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Bắc Giang lần thứ IV năm 2011./.

Xem Thêm

Tin mới

49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.