Sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ở châu Âu

Các nguyên lý sản xuất hữu cơ

Để tuân theo khái niệm này, nông nghiệp hữu cơ dựa trên một số mục tiêu và nguyên tắc, cũng như thực hành chung được thiết lập để giảm tối thiểu tác động xấu đối với con người và môi trường, trong khi phải bảo đảm hệ thống nông nghiệp hoạt động một cách càng tự nhiên càng tốt.

Thực hành nông nghiệp hữu cơ bao gồm:

- Luân canh cây trồng một cách rộng rãi như một điều kiện tiên quyết cho việc sử dụng hiệu quả nguồn đất đai tại nơi sản xuất cây trồng (do tăng dinh dưỡng trong đất ví dụ cây họ đậu, hạn chế sâu bệnh…).

- Giới hạn một cách nghiêm ngặt việc sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu tổng hợp, hoặc kháng sinh trên vật nuôi, chất phụ gia thực phẩm và các đầu vào hỗ trợ chế biến và đầu vào khác.

- Cấm tuyệt đối việc sử dụng sinh vật biến đổi gen.

- Tận dụng nguồn tại chỗ như phân gia súc làm phân bón hoặc tạo thức ăn cho vật nuôi sản xuất trên nông trại

- Lựa chọn giống cây trồng và vật nuôi kháng sâu bệnh và thích nghi điều kiện địa phương.

- Chăn nuôi gia súc trong trang trại một cách tự do, hệ không gian tự nhiên và cung cấp thức ăn hữu cơ cho chúng.

- Thực hành chăn nuôi gia súc/ vật nuôi thích hợp đối với các loài gia súc/vật nuôi khác nhau.

Như vậy mỗi khi người dân EU mua một trái táo hữu cơ từ siêu thị địa phương hoặc lựa chọn một loại rượu được làm từ nho hữu cơ từ một thực đon trong một cửa hàng mà họ ưa thích, họ được đảm bảo sự an tâm về những sản phẩm đó được sản xuất theo một luật lệ nghiêm ngặt nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và môi trường.

Các luật lệ về thực phẩm hữu cơ

Ở EU, những luật lệ sau đây được áp dụng cho thực phẩm hữu cơ:

- Quy định của Hội đồng (EC) số 834/2007 ngày 28/6/2007 về sản xuất hữu cơ và nhãn mác của sản phẩm hữu cơ và đã được sửa đổi bởi quy định sau:

- Quy định của Hội đồng (EC) số 967/2008 ngày 29/9/2008 sửa đổi Quy định (EC) số 834/2007 về sản xuất hữu cơ và nhãn mác của sản phẩm hữu cơ.

Và nhiều quy định khác trong đó mới nhất là:

- Quy định của Hội đồng (EC) số 1254/2008 ngày 15/12/2008 sửa đổi Quy định số 889/2008 thiết lập chi tiết cho việc thực hiện Quy định (EC) số 834/2007 về sản xuất hữu cơ và nhãn mác cho sản phẩm hữu cơ với sự quan tâm về sản xuất hữu cơ, nhãn mác và kiểm soát chúng.

Các luật lệ mới cho thủy sản hữu cơ và rong biển sẽ được áp dụng tiếp theo sau.

Trong 25 nước EU, trước khi Bulgariavà Romania gia nhập, tổng số diện tích nông trại hữu cơ chiếm 6,1 triệu ha, đạt tỷ lệ khoảng 3,9 percent của tổng số đất đai nông trại. Nhưng trung bình tỷ lệ thị phần các sản phẩm hữu cơ vẫn duy trì mức thấp khoảng 2%, ngoại trừ rau các loại biến thiên từ 5-10%.

Lợi ích của thực phẩm hữu cơ

Ngoài lợi ích của sản phẩm hữu cơ là không tồn lưu chất độc hại, sản xuất không ảnh hưởng xấu đến môi trường. Kết quả nghiên cứu gần đây nhất được công bố ở Anh ( www.medicalnewstoday.com ) còn cho rằng trái cây, rau và sữa hữu cơ có nhiều dinh dưỡng hơn sản phẩm tương tự không phải hữu cơ và tập trung nhiều chất chống oxy hóa có lợi cho việc kháng ung thư và các bệnh về tim.

Sự phát hiện này được công bố bởi giáo sư Carlo Leifert thuộc Trung tâm Tesco về Nông nghiệp hữu cơ, có cơ sở tại Trường Đại học Newcastle , Anh. Nơi đây đã nổi tiếng về các nghiên cứu về lợi ích của nông nghiệp và thực phẩm hữu cơ. Giáo sư còn cho rằng kết quả nghiên cứu khuyến cáo ăn thực phẩm hữu cơ tương đương với việc ăn thêm một lượng trái cây và rau mỗi ngày. Kết quả này cho rằng trái cây và rau hữu cơ có 40% chất chống oxy hóa nhiều hơn sản phẩm không phải hữu cơ. Thậm chí, đối với sữa hữu cơ còn cao hơn khi chứa tới 60% chất chống oxy hóa hơn sữa thường và nhiều axit béo có lợi cho sức khỏe. Các nhà nghiên cứu của Trường Đại học Newcastle đã chăn nuôi gia súc, trồng cây ăn trái và rau trên gần 3.000 km ²trang trại hữu cơ và không hữu cơ để nghiên cứu. Họ đang nỗ lực tìm ra cơ chế quan trọng qua đó sản phẩm hữu cơ có dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe cao hơn không hữu cơ.

Đây là kết quả nghiên cứu có ý nghĩa và đã làm hài lòng người tiêu thụ có khuynh hướng chăm sóc sức khỏe và khuyến cáo sự thay đổi tập quán mua sắm của họ.

Về biểu tượng (logo) và nhãn mác cho sản phẩm hữu cơ

Pháp luật về hữu cơ của EU hiện nay đặt ra cho sản xuất cây trồng, vật nuôi và cho việc chế biến thực phẩm và thức ăn gia súc được dán nhãn mác là sản phẩm mang biểu tượng (logo) hữu cơ của EU. Đồng thời để truy tìm tung tích các sản phẩm hữu cơ, tên hoặc số mật mã của bộ phận cấp giấy chứng chỉ mà đã chứng nhận người sản xuất hữu cơ cũng phải được ghi trên nhãn.

Logo thực phẩm hữu cơ của EU

Mặt khác, người ta có thể tìm thấy các tiêu chuẩn hữu cơ riêng trong các nước thành viên của EU. Hầu hết các tiêu chuẩn này có logo hữu cơ riêng của chúng. Song, tất cả hầu như hài hòa với luật pháp về thực phẩm hữu cơ của EU.

Thống kê cho thấy rằng nhiều người tiêu dùng ở EU ngày càng quan tâm đến sức khỏe khi họ tìm kiếm để mua các sản phẩm mang các nhãn và logo hữu cơ này của EU khi họ mua sắm trong các cửa hàng thực phẩm hoặc mua một bữa ăn trong cửa hàng ăn hay trong căn tin. Con số thống kê cho thấy khách hàng cho thị trường các sản phẩm hữu cơ hiện nay ở EU đang gia tăng khoảng từ 10-15% mỗi năm. Những thông tin này giúp ho chúng ta có thể áp dụng kiểu tương tự cho việc chứng nhận thực phẩm và rau an toàn. Đồng thời khuyến khích sản xuất và sử dụng thực phẩm an toàn, thực phẩm sạch và hữu cơ ở nước ta.