Quản lý và sử dụng hợp lý thức ăn công nghiệp để nuôi tôm đạt hiệu quả cao

KS Lang cho biết: Quản lý và sử dụng thức ăn hợp lý là việc có ý nghĩa rất quan trọng quyết định sự thành công trong nuôi tôm. Quản lý thức ăn tốt sẽ giúp tôm phát triển nhanh, tỷ lệ sống cao, ngược lại quản lý thức ăn không tốt sẽ dẫn đến hao phí thức ăn, tôm chậm lớn, tỷ lệ sống thấp, môi trường ô nhiễm… Hầu hết các nhà sản xuất thức ăn nuôi tôm công nghiệp đều có hướng dẫn về thành phần dinh dưỡng, đặc tính, số lượng, loại thức ăn… cho từng thời kỳ sinh trưởng của tôm. Tuy nhiên, người nuôi tôm cần lưu ý thêm một số vấn đề sau: Thức ăn không được có mùi ôi mốc, tỷ lệ vụn nát thấp vì thức ăn vụn nát khi cho tôm ăn sẽ dễ bám vào mang tôm làm ảnh hưởng xấu đến quá trình hô hấp do đó tôm bị suy yếu và dễ nhiễm bệnh. Bảo quản thức ăn nơi mát, khô ráo và thông thoáng tránh để thức ăn bị ướt, bị vấy bụi bẩn, sơn dầu hoả và các loại hoá chất. Thức ăn mua trước phải được sử dụng trước, thường xuyên kiểm tra hạn dùng.

Hướng dẫn cụ thể cách cho tôm ăn thức ăn công nghiệp

Một số nơi người nuôi tôm thường rải thức ăn xuống cạnh bờ ao hoặc dùng ghe nhỏ rải đều thức ăn khắp ao. Trong quá trình cho ăn cần lưu ý: Tôm có đặc tính thường không tìm và bắt mồi tại những nơi có bùn đáy ao tích tụ nhiều, vì những nơi này thường có nhiều khí độc. Vào ban ngày tôm thường trú ngụ tại vùng nước sâu trong ao, vì vậy không nên rải thức ăn ở vùng quá cạn (mực nước thấp hơn 35cm). Có thể dùng sàng (nhá) cho tôm ăn, sàng có kích thước khoảng 1mx1m với số lượng 10 – 12 cái/ha cho ao nuôi bán thâm canh và nuôi thâm canh. Việc sử dụng sàng cho ăn có nhiều thuận lợi: giảm nhiễm bẩn môi trường nước và đáy ao do thức ăn thừa, dễ dàng kiểm tra tình trạng sức khoẻ của tôm. Tiết kiệm được lượng thức ăn và dễ áp dụng trong các trường hợp trộn thuốc phòng trị bệnh cho tôm.

Mỗi loại thức ăn thường có hướng dẫn về tỷ lệ, số lượng cho ăn của nhà sản xuất nhằm đáp ứng tối đa sự sinh trưởng của tôm. Cho tôm ăn nhiều lần trong ngày sẽ giúp giảm lượng thức ăn thất thoát vào môi trường nước. Tôm sú có đặc tính thường xuyên tìm mồi vào ban đêm, vì vậy nên cho ăn lượng thức ăn nhiều vào thời gian này. Thường xuyên theo dõi mức độ ăn của tôm bằng sàng để điều chỉnh lượng thức ăn thích hợp, tránh việc thừa hay thiếu thức ăn. Thiếu hay thừa thức ăn đều có hại. Nuôi tôm thả mật độ dày chưa phải là người có kinh nghiệm và tay nghề cao. Nuôi tôm với hệ số thức ăn thấp nhất, tỷ lệ tôm sống cao nhất trong một vụ nuôi tôm mới là người có kinh nghiệm và kỹ thuật cao. Thường thì hệ số thức ăn tốt nhất FCR – 1,2 – 1,3.

Những tác hại của việc thừa hay thiếu thức ăn trong ao nuôi

Thức ăn thừa sẽ làm tăng chất hữu cơ, suy giảm chất lượng nền đáy và nước. Thức ăn thừa là nguyên nhân chính gây thiếu oxy nền đáy, từ đó vi sinh vật cơ hội sẽ phát triển gây bệnh cho tôm. Thức ăn cũng làm tăng lượng các chất tích tụ trong ao. Tôm là động vật thường sống ở đáy ao nên chịu ảnh hưởng nguồn khí độc từ đáy ao rất lớn. Thức ăn thừa gây ra tình trạng thừa các chất dinh dưỡng trong nước làm cho tảo nở hoa và tàn đột ngột, phân và xác tảo tích tụ đáy ao sẽ xảy ra quá trình phân giải hiểu khí, dẫn đến oxy đáy ao cạn kiệt. Tiếp đó là quá trình phân giải các chất hữu cơ yếm khí sẽ xảy ra. Trong điều kiện này các nguyên sinh động vật và vi khuẩn cơ hội sẽ phát triển gây bệnh cho tôm. Thực tế trong rất nhiều trường hợp nguyên nhân nuôi tôm không thành công là do quản lý và sử dụng thức ăn kém, cho ăn thừa hay thiếu đều dẫn đến tình trạng tôm nhiễm nhiều bệnh, sức tăng trưởng kém.

Tiêu chuẩn phân biệt được chất lượng các loại thức ăn công nghiệp?

Loại thức ăn nuôi tôm công nghiệp có hiệu quả cao là phải đảm bảo các yêu cầu căn bản: Được phối hợp từ nguyên liệu tươi sạch và có chất lượng tốt; thành phần dinh dưỡng đáp ứng tối đa nhu cầu phát triển của tôm; có chất tăng cường sinh trưởng giúp tôm lớn nhanh, khoẻ mạnh và cơ săn chắc; có chất kích thích tôm lột xác đồng loạt tránh hiện tượng tôm ăn lẫn nhau để tăng tỷ lệ sống, có thành phần vi sinh Beta-glucan giúp tôm kháng bệnh do vi khuẩn và virus gây ra… Thức ăn tốt là thức ăn mà tôm ăn hết trong thời gian ngắn nhất nhằm giúp giữ gìn môi trường ao nuôi. Thường thì sau 1 giờ nếu tôm ăn không hết thức ăn thì khả năng thất thoát các chất dinh dưỡng là rất lớn. Bên cạnh các yếu tố chuẩn bị ao nuôi, chọn tôm giống khoẻ mạnh, quản lý nguồn nước và ao nuôi, để nuôi tôm đạt hiệu suất cao, việc quản lý và sử dụng thức ăn cần được đặc biệt lưu lý.