Phòng trừ bệnh lở cổ rễ đậu xanh

1. Triệu chứng:

Bệnh xuất hiện vào thời kỳ cây con mới mọc gây héo và chết cây con. Bệnh chủ yếu gây hại ở phần cổ rễ, phần gốc sát mặt đất. Khi mới xuất hiện, nếu quan sát kỹ có thể thấy những chấm nhỏ, màu đen ở phần thân gốc, sau đó lan dần bao quanh toàn bộ phần cổ rễ hoặc gốc cây. Dần dần phần vỏ này khô teo lại, khi gặp trời mưa hoặc độ ẩm cao sẽ bị thối nhũn, bong ra, cây sẽ héo dần và chết.

Lúc mới bị nhiễm bệnh, lá trên các cây này còn giữ được màu xanh tươi trong vài ngày. Sau đó toàn bộ cây sẽ bị héo rũ gục xuống, chết lụi từng đám rải rác trên ruộng, nếu nhiễm nặng sẽ làm chết cây thành những vạt lớn. Vào những ngày có nhiều sương mù hoặc lúc sáng sớm ta có thể thấy lớp tơ màu trằng bám nơi vết bệnh. Vài ngày sau, trên thân cây và vùng đất xung quanh gốc cây bị bệnh xuất hiện nhiều đốm hạch màu vàng nâu bám xung quanh đó.

2. Tác nhân gây bệnh:

Nguyên nhân chính là do nấm Rhizoctonia solanigây ra, ngoài ra còn có các loài nấm khác cũng gây ra bệnh lở cổ rễ là Pythiumspp., Fusarium solani, Fusariumsp. v.v… Nấm Rhizoctonia solanilà nguyên nhân ngăn cản sự nảy mầm và gây bệnh ở cây con. Sợi nấm ký sinh có màu vàng và khi già chuyển dần sang màu nâu. Các bào tử nấm Rhizoctonia solanithường sống tiềm ẩn trong đất và tàn dư cây trồng khá lâu, nhất là ở những vườn ươm cây giống, những vườn sản xuất đã từng bị bệnh lở cổ rễ mà không được xử lý đất trước khi trồng lại. Các bào tử nấm này thường lây lan trong môi trường nước và xâm nhập qua các vết thương cơ giới hoặc các lỗ khí khổng của lá khi có điều kiện môi trường thuận tiện. Nấm thường tấn công vào cổ rễ, nơi tiếp giáp với mặt đất và cổ rễ bị khô, cây không hút được nước nên đổ rạp và chết rất nhanh. Bệnh thường phát sinh, phát triển mạnh trong điều kiện độ ẩm cao, nhiệt độ cao hay khi thời tiết thất thường. Nguồn bệnh dưới dạng hạch nấm, bệnh cũng có thể lây qua hạt giống.

3. Biện pháp phòng trừ:

- Trong trường hợp áp lực bệnh hại quá mạnh thì cần chuyển đổi loại cây trồng. Trồng những loại cây khác mà nấm này không ký sinh được, tốt nhất là trồng lúa nước trong 2-3 vụ liên tục để làm giảm sự tích lũy nguồn bệnh trong đất.

- Cày ải, phơi khô đất làm chết hạnh nấm. Không nên trồng đậu ở những nơi trước đây đã từng bị bệnh lở cổ rễ và các loại nấm bệnh khác. Khử trùng đất bằng vôi bột với lượng 100-120 kg/1000m ²trước khi trồng. Nếu có sử dụng phân chuồng thì dùng phân đã ủ hoại mục, không dùng phân tươi.

- Chọn hạt giống khỏe, sạch bệnh. Gieo trồng đúng thời vụ, không gieo quá sâu, mật độ vừa phải. Đánh đường nước thật tốt để thoát nước ngay sau khi mưa, không để nước đọng trong ruộng.

- Xử lý hạt giống trước khi gieo và phun thuốc phòng trừ khi bệnh xuất hiện. Có thể dùng các loại thuốc sau: Benlat C 50 WP, Anvil 5 SC, Ridomil MZ 72 WP 2,5 – 3,5 kg/ha. Topsin M (50 – 70 WP) 50 – 100g thuốc/100 lít nước, Rovral 50 WP 0,1 – 0,2%. Có thể sử dụng chế phẩm sinh học Trichoderma phòng trừ bệnh.