Phòng chống vi sinh vật gây hại cho các loại củ trong quá trình bảo quản

Con đường đúng đắn nhất, mang lại hiệu quả cao là thực hiện phòng trừ tổng hợp.

Tổng hợp phòng trừ vi sinh vật trong bảo quản củ là điều khiển các hệ sinh thái trong kho nhằm giữ gìn tốt nhất củ trong từng điều kiện cụ thể, bằng cách phối hợp, tác động nhiều biện pháp khác nhau trên cơ sở nắm vững tình hình phát triển của vi sinh vật. Điều khiển không có nghĩa là đem ý muốn chủ quan của con người áp đặt cho thực tiễn, mà là tìm hiểu và nhận thức được các quy luật của vi sinh vật để đề ra các biện pháp đúng đắn và sát hợp.

Việc áp dụng nhiều biện pháp khác nhau cũng không thể giải quyết tuỳ tiện, các biện pháp không phải ghép lại với nhau một cách ngẫu nhiên, mà nằm trong một thể liên hoàn, khoa học. Khi áp dụng các biện pháp phòng trừ phải thấy hết các mặt tác động của nó.

Theo tinh thần trên, khâu đề phòng có một ý nghĩa cực kỳ quan trọng và là biện pháp chủ động, mang lại hiệu quả trong công việc hạn chế tác hại của vi sinh vật. Muốn đề phòng tốt, cần thực hiện các biện pháp sau:

- Đảm bảo đúng thời vụ gieo trồng, làm cho củ sinh trưởng trong điều kiện ngoại cảnh tốt, có khả năng chống chịu vi sinh vật.

- Chọn giống tốt không có sẵn mầm bệnh.

- Tiến hành vệ sinh đồng ruộng, làm cỏ, phun thuốc…

- Chăm sóc chu đáo, đảm bảo đủ phân bón, đủ nước cho cây phát triển tốt.

- Thu hoạch vào lúc củ vừa đủ chín, vào những ngày khô ráo, thu hoạch đến đâu phải phân loại và chọn lọc ngay đến đó, xử lý kịp thời các củ bị thối, bị bệnh. Hạn chế đến mức thấp nhất việc làm xước vỏ, giập nát.

- Những củ đưa vào bảo quản phải được chọn lọc. Đó là củ đủ chín, có độ đồng đều cao, không bị xây xát, giập nát, không mang mầm bệnh.

- Kho dùng để bảo quản củ phải đảm bảo yêu cầu về chống nóng, cách ẩm, độ thoáng khí, được vệ sinh sạch sẽ, kê lót chu đáo trước khi đưa củ vào bảo quản.

- Thực hiện đúng chế độ sắp xếp củ trong kho, nhất là mức độ cao và độ lớn của củ đối với từng loại củ và trong từng điều kiện cụ thể.

- Thực hiện chế độ chăm sóc và kiểm tra thường xuyên trong suốt quá trình bảo quản. Trường hợp củ bị vi sinh vật gây hại cần xử lý kịp thời (tốt nhất là loại ra) để tránh lây lan sang củ khác.

- Thông gió và điều hoà ẩm, nhiệt trong khối củ là biện pháp chủ động và tích cực để giữ cho khối củ không bị vi sinh vật gây hại.

- Dùng các hoá chất để ức chế hoặc tiêu diệt vi sinh vật là một biện pháp tốt, song không phải lúc nào và trong điều kiện nào cũng có thể áp dụng được.

Củ là sản phẩm có hàm lượng nước cao và hoạt tính sinh lý mạnh, do đó dễ bị hư hỏng, biến chất do vi sinh vật gây ra. Do vậy, nến chế biến thành các dạng sản phẩm khô và dễ bảo quản hơn (lát, bột). Chỉ trong trường hợp bảo quản tạm thời (chờ chế biến, tiêu thụ…) mới bảo quản ở dạng củ.

Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 2 (1720), ngày 7 – 1 – 2005, trang 10