Phẫu thuật Soave qua hậu môn, điều trị phình đại tràng bẩm sinh

Từ năm 2005 khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Định (BVĐK) bắt đầu ứng dụng phẫu thuật Soave qua ngã hậu môn để điều trị bệnh phình đại tràng bẩm sinh. Tuy nhiên trong quá trình áp dụng phẫu thuật này vẫn còn nhiều vấn đề cần nghiên cứu về mặt chẩn đoán, kỹ thuật mổ, đánh giá kết quả sau mổ.. . Chúng tôi tiếp tục nghiên cứu các vấn đề này.

Trong thời gian nghiên cứu, từ tháng 4/2010 – 9/2011 có 40 trường hợp được phẫu thuật, ở độ tuổi từ 13 ngày đến 4 tuổi . Nam: 31; Nữ: 9.

Tiền sử.Gia đình có anh chị em ruột mắc bệnh tương tự: 1/40

Triệu chứng lâm sàng:Chậm đi cầu phân su, táo bón phải thụt tháo hàng ngày, chậm lên cân, bụng chướng, quai ruột nổi; dấu hiệu tháo cống…

Cận lâm sàng:Tất cả các trường hợp đều có hình ảnh phình đại tràng trên phim chụp đại tràng có cản quang.

Giải phẫu bệnh sau mổ:Tất cả đều có hình ảnh vô hạch trên đoạn đại tràng hẹp và hình ảnh có hạch thần kinh trên đoạn đại tràng thực hiện miệng nối.

Chiều dài đoạn ruột cắt bỏ:ngắn nhất là 15cm, dài nhất là 50 cm, trung bình 24,62 cm ± 6,64 cm.

Phẫu thuật Soave qua ngã hậu môn:

- Thời gian mổ:Ngắn nhất là 50 phút, lâu nhất là 90 phút, trung bình là 60 phút. Bắt đầu cho ăn sau mổ, sớm nhất là 6 giờ; muộn nhất là sau 24 giờ -ở các bệnh nhân có chướng bụng. Số ngày sử dụng kháng sinh sau mổ, ngắn nhất là 3 ngày, dài nhất là 7 ngày. Không có bệnh nhân nào cần truyền máu trong khi mổ.

- Thời gian nằm viện sau mổ:70% trường hợp nằm viện 5 ngày sau mổ. Trong và sau mổ không có tử vong, không có biến chứng.

Sớm nhất là 3 giờ, muộn nhất là 24 giờ sau mổ bệnh nhân đi đại tiện.

Biến chứng hay gặp nhất là viêm ruột (12,5%) một trường hợp tụ máu sau miệng nối điều trị nội ổn định.

- Hiệu quả kinh tế của quy trình điều trị được đề xuất:

+ Bệnh nhân khỏi phải chuyển lên tuyến trên tốn kém.

+ Chỉ mổ 1 lần. Mổ sớm giúp bệnh nhân sớm hòa nhập cộng đồng.

+ Cho ăn sớm. Giảm các chi phí kháng sinh, thay băng, cắt chỉ, tiền giường, truyền dịch nuôi dưỡng các chi phí phục vụ khác và bố mẹ phải bỏ công việc làm vì con phải nằm viện dài ngày.

So với các tác giả khác, chiều dài ruột cắt bỏ của chúng tôi dài hơn và thời gian mổ ngắn hơn. Có lẽ do bệnh nhân chúng tôi phẫu thuật, 70% là trước 1 tuổi nên việc bóc tách dễ hơn.

- Ưu điểm:Không để lại sẹo bên ngoài, ít đau, có thể cho ăn sớm sau mổ, săn sóc sau mổ đơn giản, xuất viện sớm, tuổi mổ càng nhỏ càng dễ bóc tách, ít biến chứng, ít mất máu…

Trước đây việc cho ăn bằng đường miệng sau mổ thường được bắt đầu vào khoảng ngày thứ 4 – thứ 5, phẫu thuật Soave cho ăn sớm sau mổ, đa số là từ 12- 20 giờ, sớm nhất là sau 6 giờ, muộn nhất là sau 24 giờ.

Trước đây sử dụng kháng sinh trong phẫu thuật là kháng sinh điều trị vì bệnh nhân thường phải chịu cuộc phẫu thuật rất lâu và do tình trạng ứ đọng làm cho bệnh nhân dễ bị viêm ruột tuy nhiên hiện nay phẫu thuật soave qua ngã hậu môn được tiến hành sớm, thời gian mổ ngắn, kỹ thuật khâu nối tốt do đó kháng sinh hiện nay có xu hướng là dùng kháng sinh dự phòng.

Thời gian nằm viện sau mổ: Có 70% trường hợp nằm viện sau mổ 5 ngày, số còn lại nằm viện 7 ngày.

- Một số hạn chế:

Nếu đoạn vô hạch quá dài thì việc bóc tách có thể gặp khó khăn; Có 1 trường hợp tụ máu sau phúc mạc vùng hố chậu trái sớm sau mổ. Có thể các mạch máu chảy lại sau đốt điện hoặc bỏ sót các điểm chảy máu do hạn chế tầm nhìn của phẫu trường.

Kết quả:Trong lô nghiên cứu của chúng tôi tốt 97,5%, khá 2,5% là do còn đi cầu nhiều lần và có viêm quanh hậu môn nhẹ. Theo nhiều tác giả tình trạng đi cầu nhiều lần sẽ cải thiện dần theo thời gian có khi đến 4 năm sau, sau 12 tuần theo dõi chúng tôi nhận thấy số lần đi cầu giảm dần.

KẾT LUẬN

Kết quả nghiên cứu cho thấy đây là một phẫu thuật có tính an toàn cao, rút ngắn thời gian mổ, phẫu thuật này chỉ thực hiện 1 thì, không để lại sẹo bên ngoài, có thể cho ăn sớm sau mổ, săn sóc sau mổ đơn giản, xuất viện sớm, tuổi mổ càng nhỏ càng dễ bóc tách, ít mất máu, mang lại kết quả tốt. Tuy nhiên còn cần nhiều thời gian hơn nữa để đánh giá lâu dài chức năng đại tiện.