Phẫu thuật lạnh: Niềm hy vọng cho bệnh nhân ung thư

Giáo sư, bác sĩ Xu Kecheng, giám đốc Bệnh viện Fuda, chuyên gia nổi tiếng về ung thư học cho biết:Tế bào ung thư hiện hữu trong mỗi cơ thể con người. Tuy nhiên, không phải tế bào ung thư nào mới phát đều dẫn đến ung thư. Một hệ thống miễn dịch có sẵn trong cơ thể giúp bảo vệ cơ thể và ngăn khối u phát triển. Phần lớn các bệnh nhân ung thư khi phát hiện triệu chứng, thường không thể cắt bỏ được khối u, và trong một số trường hợp, xạ trị và hóa trị cũng không có tác dụng, chỉ khoảng 20% có thể đáp ứng với điều trị. Thường các bệnh nhân không đủ sức khỏe để điều trị bằng xạ trị hoặc hóa trị. Vì vậy, ngoài cách điều trị ung thư truyền thống bằng phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, chúng tôi đã phối hợp nhiều liệu pháp mới như phẫu thuật lạnh bằng dao Argon-helium, liệu pháp quang động, liệu pháp dao hạt, liệu pháp dao photon, phẫu thuật cắt bỏ bằng tần số vô tuyến, liệu pháp sinh miễn dịch và liệu pháp tế bào gen.

Phẫu thuật lạnh - hủy diệt tế bào bằng đông lạnh

Phẫu thuật lạnh là một kỹ thuật mới trong điều trị ung thư đã được FDA Mỹ chuẩn y từ 1988. Bệnh viện Fuda đã áp dụng kỹ thuật này từ năm 2000, tới nay đã điều trị cho khoảng 4.000 bệnh nhân bị các loại bướu ác tính khác nhau trên 34 loại ung thư và dẫn đầu Trung Quốc cũng như trên thế giới.

Trong thời gian đoàn nhà báo Việt Nam lưu tại đây, chúng tôi được thị sát một ca phẫu thuật lạnh cho một bệnh nhân nữ, 40 tuổi người Đan Mạch bị ung thư vú di căn sang gan. Sau khi xác định vị trí khối u dưới sự hướng dẫn của siêu âm hoặc CT scan, một hoặc vài que dò lạnh, đường kính khoảng 24 mm đã đi vào khối u qua da (đâm kim vào da)...

Theo TS.BS. Niu Lizhi, phó giám đốc Bệnh viện Fuda:Phẫu thuật lạnh là một kỹ thuật quan trọng nhằm hủy diệt các mô bướu bằng cách dùng nhiệt độ rất thấp từ -187 đến -196 độ C được tạo nên bởi khí nitơ hoặc khí argon. Tác dụng hủy diệt khối u bằng phẫu thuật lạnh dựa vào hai cơ chế chính: tức thì và trì hoãn. Cơ chế tức thì phá hoại khối u bằng cách làm đông rồi rã đông các tế bào. Cơ chế trì hoãn là kích thích và làm nghẽn hệ thống vi tuần hoàn, nghẽn mạch máu nuôi và cuối cùng phá hủy các mô ung thư. Sự hủy diệt này được thực hiện ngay tại chỗ, nghĩa là không cần lấy ra mô đã bị đông, và các mô sẽ được cơ thể hấp thu lại khi sự hủy diệt xảy ra.

- Phẫu thuật lạnh là một thao tác điều trị cục bộ. Trong nhiều trường hợp, nó có thể được dùng như cách điều trị chính khi các phương thức điều trị truyền thống như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị đã thất bại nhất là trong ung thư phổi, tuyến tụy, tử cung và vú, phẫu thuật lạnh có mục đích kéo dài sự sống. Các bệnh nhân giai đoạn cuối vẫn có thể có lợi vì khi hủy diệt khối u chính, có thể có tác dụng tốt lên các di căn ở xa. Cũng có thể sử dụng đồng thời phẫu thuật lạnh với phẫu thuật, hóa trị, xạ trị thông thường để giết và khống chế ung thư phổi.

- Phẫu thuật lạnh có thể được dùng tại bất cứ nơi nào trong cơ thể. Được thực hiện phần lớn qua gây mê bộ phận, có thể được dùng để điều trị các khối u giai đoạn đầu hoặc cuối mà không thể cắt bỏ.

- Đồng thời với việc giữ lại các mô lành. Phẫu thuật lạnh có ưu điểm vì không giới hạn liều trị, có thể làm thêm lần nữa nếu cần để phá hủy tất cả các mô ung thư.

- Trong trường hợp phẫu thuật lạnh qua da, người bệnh bị mất rất ít máu và các khó chịu trong giai đoạn hậu phẫu được giảm tối đa.

- Đối với một số ung thư không thể phẫu thuật vì nằm gần mạch máu lớn, lúc này cần sử dụng phẫu thuật lạnh. Ngoài ra phẫu thuật lạnh còn dùng để ngăn chặn sự cung cấp máu cho khối u, nhờ đó việc cắt bỏ có thể thực hiện được dễ dàng.

GS.BS. Franco Lugnani, chủ tịch Hội phẫu thuật lạnh thế giới(International society ofcryosurgery) cho biết:Lúc đầu phẫu thuật lạnh được dùng để điều trị ung thư tiền liệt tuyến nhưng tới nay đã được dùng cho rất nhiều loại ung thư, đặc biệt trong điều trị ung thư gan, phổi, tuyến tụy và vú. Phẫu thuật lạnh xâm lấn tối thiểu nên để lại vết thương nhỏ và hầu như không thấy sau một thời gian. Bệnh nhân có thể xuất viện sau 1 - 2 ngày. Trong trường hợp ung thư gan, chỉ một vài bệnh nhân được chỉ định mổ để cắt bỏ khối u, nhưng phẫu thuật lạnh có thể áp dụng cho hầu hết các trường hợp. Đối với ung thư tuyến tụy, chỉ 5% trường hợp có thể phẫu thuật theo lối truyền thống nhưng ở phẫu thuật lạnh có thể thực hiện hầu hết các trường hợp.

- Phẫu thuật lạnh, tự nó có tác dụng cục bộ, phá hủy chính xác các khối u, nhưng sau đó hệ thống miễn dịch của cơ thể người bệnh trở nên nhạy cảm nên  dẫn đến một phản ứng miễn dịch gọi là phản ứng miễn dịch phẫu thuật lạnh. Vì thế bất cứ mô khối u nguyên phát nào còn sót lại và di căn đều bị phá hủy bởi hệ thống miễn dịch sau phẫu thuật lạnh.

- Phẫu thuật lạnh có thể dùng để điều trị các khối u nhỏ cũng như lớn, đơn khối hay đa khối u. Có bằng chứng cho rằng tỷ lệ tái phát ung thư sau phẫu thuật lạnh thấp hơn phẫu thuật thông thường.

Theo một công trình nghiên cứu của GS.BS. Xu Kecheng và cộng sự, đăng trên tạp chí Thế giới về dạ dày - ruột 3/2008, 326 bệnh nhân bị ung thư gan không thể cắt bỏ được đãđiều trị phẫu thuật lạnh qua da và 78% có tỷ lệ sống trên 1 năm và 23% sống trên 5 năm.

TS.BS. Niu Lizhi cho biết thêm: Tái phát vẫn là một vấn nạn với phẫu thuật lạnh, vì thế bệnh nhân bị tái phát có thể cần nhiều đợt phẫu thuật lạnh. Những rủi ro trong phẫu thuật lạnh cũng giống như phẫu thuật thông thường như có thể cắt nhầm một bộ phận khác, làm đông không đúng chỗ hoặc gây nên những biến chứng do mô nào đó bị hủy diệt. Tuy vậy, tác dụng phụ trong phẫu thuật lạnh ít hơn nhiều so với phẫu thuật truyền thống như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị. Phẫu thuật lạnh sẽ không làm giảm tế bào máu, rụng tóc và khống chế hệ thống miễn dịch. Trái lại còn giúp tăng chức năng đề kháng để loại bỏ các tế bào ung thư còn sót lại.

Được biết, Trung Quốc hiện có 46 bệnh viện đã thực hiện phẫu thuật lạnh trong điều trị ung thư, trong đó Bệnh viện Fuda đang dẫn đầu về kỹ thuật và số ca điều trị. Trong số 100 giường bệnh hiện có, khoảng 50% bệnh nhân đến từ các nước khác như Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Philippines, Malaysia... Nhờ vào những thành tích nổi bật trong điều trị ung thư bằng phẫu thuật lạnh, Bệnh viện ung thư Fuda tại Quảng Châu đã được BS Franco, chủ tịch trường chuyên nghiệp phẫu thuật lạnh, cho phép Fuda thành lập Trung tâm đào tạo châu Á - Thái Bình Dương để đào tạo nhân viên y tế đến từ các nước khác.