Phát triển vùng nuôi cá sặc rằn ở huyện An Phú - Tỉnh An Giang

Năm 2010, được sự đồng ý của UBND tỉnh An Giang, UBND huyện An Phú, Phòng NN&PTNT huyện An Phú đã xây dựng Dự án "Phát triển vùng nguyên liệu cá sặc rằn ở huyện An Phụ thuộc Chương trình "Xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế xã hội nông thôn và miền núi" do Sở Khoa học và Công nghệ An Giang là cơ quan chủ quản, Trung tâm Giống Thủy sản là đơn vị chuyển giao.

Dự án nhằm khai thác tiềm năng, thế mạnh và nuôi trồng thủy sản của huyện An Phú và xã hội hóa công tác sản xuất giống để phát triển nghề nuôi cá sặc rằn với quy hoạch diện tích mặt nước nuôi cá 100 ha, đáp ứng nguồn nguyên liệu cho hoạt động chế biến kinh doanh khô cá sặc rằn truyền thống của huyện.

Phát triển vùng nguyên liệu cá sặc rằn tại huyện có rất nhiều lợi thế:

An Phú là huyện đầu nguồn nằm giữa sông Tiền, sông Hậu và sông Châu Đốc; có nguồn nước ngọt dồi dào thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản, có 42km đường biên giới tiếp giáp nước bạn Campuchia. Phía Đông: giáp huyện Tân Châu; Phía Tây Nam - Tây Bắc: giáp Campuchia; Phía Nam: giáp thị xã Châu Đốc. Với vị trí địa lý khá thuận lợi cho việc giao lưu, vận chuyển và tiêu thụ hàng hóa sản phẩm nuôi trồng thủy sản cũng như các hoạt động trao đổi, tiếp cận thông tin và công nghệ tiên tiến đối với các nước trong khu vực.

Hợp tác xã khô cá Khánh An ở huyện An Phú có khả năng chế biến khô cá sặc rằn 5-8 tấn nguyên liệu cá/ngày, năng lực sản xuất hàng năm 300 - 350 tấn khô là một trong những tiềm năng rất lớn cho xuất khẩu làm khô.

Làm thế nào để nuôi cá sặc rằn đạt năng suất cao, kích cỡ lớn đồng đều đạt chất lượng làm khô, giá thành nuôi thấp, tăng hiệu quả tinh tế:

Tính tiên tiến của công nghệ dự kiến áp dụng nuôi cá sặc rằn đạt hiệu quả: Năng suất cá nuôi đạt dao động từ 22 - 27 tấn/ha, trong đó 70% cá nuôi đạt kích thước 8 - 10 con/kg và 30% cá đạt kích thước 10 con/kg. Hệ số thức ăn dao động từ: 2-2,5. Tỉ suất lợi nhuận dao động từ 15 - 40%.

Với mục tiêu trên, ngoài công tác chọn ao và cải tạo ao; con giống khỏe mạnh, sạch bệnh; mật độ nuôi, mùa vụ nuôi hợp lý; công tác quản lý dịch bệnh - thuốc hóa chất là một trong những yếu tố quan trọng góp phần cho việc nuôi đạt hiệu quả.

Tuy nhiên để nuôi cá sặc rằn tăng năng suất, tăng hiệu quả tinh tế không chỉ một vài yếu tố trên là đủ.Cá sặc rằn là loài cá chịu được điều kiện khắc nghiệt của môi trường như nhiều mùn bã hữu cơ, thiếu nước và hàm lượng Oxy thấp. Là loài cá ăn thực vật phiêu sinh và mùn bã hữu cơ. Ở thời kỳ trưởng thành, cấu tạo bộ máy có khả năng tiêu hóa nhiều loại thức ăn: cả thực vật lẫn động vật. Nên việc quản lý nguồn chất thải và quản lý nguồn thức ăn và phương pháp cho ăn là một trong những yếu tố quyết định thành công hay thất bại của vụ nuôi. Trong nuôi thâm canh thông thường người nuôi sử dụng thức ăn công nghiệp phối hợp với thức ăn tự chế. Với hình thức này sẽ làm tăng giá thành sản xuất do cá sặc rằn có tốc độ tăng trưởng chậm so với một số loài cá nuôi khác. Việc đầu tư quá mức thức ăn trong giai đoạn cá tăng trưởng chậm sẽ làm tăng hệ số chuyển hóa thức ăn mà không đem lại hiệu quả cao. Vì vậy, để việc nuôi đạt hiệu quả nên phối hợp thức ăn công nghiệp và tận dụng thức ăn tự nhiên. Vào đầu giai đoạn nuôi cần có kế hoạch định kỳ ngưng cho ăn 15 ngày/lần (1 tháng ngưng cho ăn 2 ngày). Đặc biệt vào cuối giai đoạn nuôi từ 2 - 3 tháng (khi cá đạt 50 - 70 g/con) sẽ tiến hành ngưng cho ăn định kỳ 10 ngày/lần (1 tháng ngưng cho ăn từ 3 - 4 ngày tùy theo màu nước) để cá tận dụng thức ăn tự nhiên. Phương thức này vẫn đảm bảo tốc độ tăng trưởng và đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cá trong từng giai đoạn, nhằm tiết kiệm thức ăn công nghiệp, tiết kiệm chi phí xử lý nước do chất thải của cá, xác động vật thủy sinh và thức ăn thừa gây ra, đồng thời có thể giảm sức lao động.

Ngoài ra, để đạt kích cỡ đồng đều nên cho cá ăn bằng cách treo bao thức ăn có đâm lỗ, đặt ở 4 góc ao để cá bắt mồi chủ động một cách từ từ và đảm bảo đồng đều.

Đồng thời, nhằm tăng hiệu quả kinh tế, người nuôi cần phải tính toán và dự kiến thời gian thu hoạch đúng lúc và hợp lý, có kế hoạch ký hợp đồng với các thương lái thu mua hoặc các cơ sở chế biến để có giá bán ổn định.

Phát triển vùng nguyên liệu cá sặc rằn ở huyện An Phú là một trong những điều kiện mở ra hướng làm giàu cho người dân, góp phần phát triển kinh tế của địa phương. Bên cạnh đó còn đa dạng hóa giống loài nuôi, tái tạo nguồn thủy sản quý giá.