Phần mềm dịch chữ Hán Tạng sang tiếng Việt nhanh nhất

H ơn 2.000 năm truyền bá vào Việt Nam, kinh sách của Phật giáo th ường được trích ra từ Hán Tạng và cho đến nay ch ưa có một bộ Đại Tạng kinh Việt Nam đầy đủ hoàn toàn. Vì chữ Hán ngày càng ít ng ười biết mà số l ượng kinh điển của Phật giáo ch ưa được dịch còn quá nhiều. Từ thực tiễn ấy, TS Trần Tiễn Khanh (sinh năm 1952, gốc Huế, Việt kiều Mỹ) đã bắt tay vào nghiên cứu và lập trình với máy vi tính suốt gần 3 năm ròng để viết phần mềm dịch từ chữ Hán Tạng ra tiếng Việt.

Lấy bản kinh chính văn trong Hán Tạng với h ơn 70 triệu chữ trong 2.372 bộ kinh, luật và luận, TS Trần Tiễn Khanh đã phiên âm và dịch nghĩa các kinh điển này ra tiếng Việt bằng một ch ương trình máy tính. Phần mềm này dùng Từ điển Hán - Việt của cụ Thiều Chửu - Nguyễn Hữu Kha, những danh từ Phật học và các từ điển Hán-Việt hiện đại nh ưTừ điển Trần Văn Chánh.

Theo TS Trần Tiễn Khanh, đây là một bản dịch thô, nguyên nghĩa đen, tiện lợi cho việc dịch thuật và nghiên cứu vì có cả nguyên văn chữ Hán và số hàng trong kinh. Tốc độ dịch, được xếp vào kỷ lục: Tất cả 2.372 bộ kinh trong Hán Tạng được ch ương trình phiên âm và l ược dịch chỉ trong vòng 28 giờ. Các bộ kinh ngắn nh ưA-Di-Đà, D ược S ư, Kim C ương chỉ thực hiện d ưới 10 giây, các bộ kinh lớn nh ưHoa Nghiêm (80 quyển) dịch trong 11 phút, bộ Đại Bát nhã (600 quyển) chỉ mất 50 phút.

Hiện tại, TS Trần Tiễn Khanh đang phối hợp với các dịch giả ở n ước ngoài và các viện Phật học ở Việt Nam tổ chức ch ương trình hiệu đính và duyệt xét các phiên bản. Ch ương trình này kéo dài trong vòng 2 năm với kinh phí khoảng 100.000 USD/năm. Dự kiến bộ Đại Tạng kinh Việt Nam hoàn chỉnh sẽ ra đời gồm khoảng 300 tập, mỗi tập dày chừng 1.000 trang. Ngoài ra, TS Khanh cũng sẽ dịch Đại Tạng kinh ra các ngôn ngữ khác.

Nguồn: KH&ĐS Số 63 Thứ Hai 7/8/2006