Phải chăng 700 năm trước “Thần phong” đã cứu nước Nhật khỏi họa ngoại xâm?

Hai lần trong thế kỷ 13, ông đã phái những hạm thuyền hùng hậu để chiếm Nhật Bản vì nghe nói nước Nhật có rất nhiều vàng. Nhưng lần nào cuộc xâm lăng này cũng đều bị đẩy lùi không phải bởi sức mạnh quân sự của Nhật Bản mà bởi nhưng trận bão khủng khiếp khiến cho chiến thuyền và quân Mông Cổ bị tiêu diệt. Người Nhật đã gọi những trận bão đó là Kamikaze, nghĩa là Thần Phong (Gió Thần). Sau này, trong chiến tranh thế giới lần thứ hai, người ta đã dùng từ Kamikaze để chỉ những phi công quyết tử của Nhật lái những máy bay chở đầy bom lao thẳng vào những mục tiêu của quân Đồng Minh. Ngày nay, người Anh, Pháp đã dùng từ này để chỉ những người hồi giáo khủng bố đang đánh bom tự sát ở các nơi trên thế giới.

Thần Phong là một huyền thoại rất nổi tiếng của người Nhật. Nhưng điều gì đã thực sự xảy ra trên biển cả Nhật Bản vào 700 năm trước? Từ nhiều thập kỷ nay, các nhà khảo cổ đã bỏ nhiều công sức nghiên cứu và khai quật để tìm cách trả lời các câu hỏi trên. Thần Phong đã thổi theo hướng nào? Sức mạnh của bão đã đến cấp độ nào? Các chiến thuyền của Mông Cổ đã to lớn đến mức độ nào? Tại sao những chiến thuyền này đã bị đắm?

Ngày nay các nhà khảo cổ Nhật Bản đã có thể trả lời được một số câu hỏi. Những hiện vật khai quật được trong năm 2004 ngoài khơi đảo nhỏ Takashima ở cửa vịnh Imari, cách Tokyo 1000 km về phía Tây Nam, đã cho phép người ta hình dung ra cuộc xâm lăng cũng như các chiến thuyền Mông Cổ.

Tìm kiếm những hiện vật ở dưới đáy đại dương không phải là một công việc dễ dàng. Cuộc khai quật được bắt đầu từ thập kỷ 1980. Kenzo Hayashida, nhà khảo cổ và là chủ tịch Hội Khảo cổ dưới Đại Dương vùng Kyushu và Okinawa, đang chỉ huy công cuộc khai quật này. Người ta đã tìm thấy nhiều dữ kiện khoa học mới như đồ gốm sứ, bình vại để đựng, những quả đạn của quân Mông Cổ, lưỡi gươm, giáo, các mỏ neo lớn và một cái bát có chữ Trung Quốc của một đơn vị quân đội 100 người dưới quyền chỉ huy của một người có tên là Vương. Vào tháng 7-2004, một ê-kip các nhà khoa học và thợ lặn đã làm việc ở một địa điểm cách bờ biển 70 mét và ở độ sâu 13 mét cách mặt biển. Bằng cách hút nước biển và cát, họ đã tìm thấy những mảnh xương sọ, xương động vật, gỗ thân tàu và một cái mỏ neo. Hayashida và nhóm làm việc dưới quyền ông đã gần tìm thấy một chiếc thuyền nguyên vẹn. Lý do nào khiến họ đạt được kết quả như vậy? Đó là những con hà bám chặt vào thân tàu đã giữ lại hầu như nguyên vẹn chiếc tàu dưới đại dương.

Qua xem xét hàng trăm mảnh gỗ của chiếc tàu mà đoàn thám hiểm đã tìm được lần này, cùng với kết quả những lần khai quật trước, Hayashida nghĩ rằng một số chiến thuyền của hạm đội Mông Cổ có thể dài đến 40 mét, những chiếc tàu này đã được đóng tại Trung Quốc. Tàu chiến của Mông Cổ do người Trung Quốc đóng dài gấp 2 lần so với cùng loại của châu Âu thời bấy giờ. Họ cũng tìm thấy hoả khí rất lợi hại của Mông Cổ, như tên lửa Mông Cổ có sức công phá mạnh mẽ áp đảo so với Nhật.

Hiện nay đảo Takashima, nơi diễn ra cuộc khai quật, có dân số 2800 người. Trên đảo có những hàng thông thơ mộng. Người ta khó có thể tưởng tượng nổi hòn đảo nên thơ này cách đây 700 năm là nơi diễn ra hai trận đánh ác liệt làm thất bại giấc mộng xâm lăng Nhật Bản của đế quốc Mông Cổ. Các chuyên gia cho rằng 40.000 quân với 900 chiến thuyền đã tấn công phía Bắc Kyushu vào năm 1274 và tiêu diệt toàn bộ dân chúng Takashima. Vì một lý do chưa biết, toàn bộ hạm đội đã bị chìm đắm dưới đại dương bởi một ngọn gió thần. Trong lần xâm lăng thứ hai, năm 1281, 140.000 quân với 4.400 chiến thuyền đã đến bờ biển Nhật Bản. Khi trận cuồng phong thổi tới vịnh Imari vào mùa hè năm đó, có khoảng 3.000 tàu và 100.000 quân đã bị chôn vùi dưới đáy đại dương.

Nhà khảo cổ Shinfi Takano nghĩ rằng hạm đội đã được tập trung ở trong vịnh để tránh bão. Một công trình nghiên cứu về chiến thuyền thời Nam Tống được khai quật ở Trung Quốc, có thiết kế tương tự như chiến thuyền Mông Cổ, cho thấy sức gió gần 200 km/giờ có đủ khả năng nhấn chìm chiến thuyền. Takano cho rằng một trận cuồng phong đã thổi từ miền Nam tới bờ biển. Ông nói: “Vịnh đã chật cứng những chiến thuyền. Người ta buộc chặt chiến thuyền lại với nhau để đối phó với gió to”. Gió cực mạnh và sóng cao đã đập nát các chiến thuyền và chúng đã chìm nghỉm.

Quân Mông Cổ đã thua vì lý do thời tiết, vì gặp phải một trận siêu bão làm đắm đại bộ phận hạm đội. Ngoài ra người ta còn phải kể đến một lý do khác nữa: Hoàng đế nhà Nguyên đã ra lệnh chuẩn bị đóng tàu để đánh Nhật Bản trong vòng một năm. Thời gian này quá ngắn ngủi, rất khó thực hiện, đáng lẽ phải tiến hành trong vòng 2,3 năm. Người Trung Quốc bị cưỡng bách, lo sợ bị giết hại, làm việc dưới làn roi vọt nên không phấn khởi làm việc, ảnh hưởng đến chất lượng tàu thuyền. Để có đủ số lượng chiến thuyền cho cuộc hành quân, người ta đã gom góp cả các tàu thuyền đi biển. Tướng Mông Cổ là tướng giỏi đánh bộ, chưa bao giờ đánh biển, không có kinh nghiệm chỉ huy hải quân, đối phó với giông bão to. Họ xích thuyền lại với nhau. Khi bão đánh đắm chiếc thuyền này thì kéo theo cái khác. Lý do thời tiết (siêu bão) đã được nâng lên thành hình tượng Thần Phong.

Tiếng nói của đoàn khai quật dưới thuyền Hayashida chưa phải là tiếng nói cuối cùng. Nhóm của ông mới chỉ khai quật chưa được một phần trăm diện tích của trận đánh. Nếu ông có thêm tiền và nhân lực để tiếp tục công việc, thì chắc chắn chúng ta sẽ biết thêm nhiều chi tiết nữa về cuộc hành quân của Mông Cổ trên biển cả Nhật Bản.