"Ông mụ rùa"

Một thời sát thủ

Khi chúng tôi đến cũng là lúc mà vùng biển Thái An chìm vào đêm. Những con sóng lớn vỗ bờ ầm ầm như muốn nuốt trọn tiếng chiếc xe máy đang nổ. Tiếng thằng cu Đen, cháu ngoại ông Lê Nuôi vọng ra: “Ngoại con xuống bãi rùa rồi. Ổng đi từ sớm”.

Lầm lũi mãi trong đêm, rồi cũng gặp được ông, giữa đêm tối mịt mù đầy sương lạnh, gió và cát. Mười Nuôi đó, tình nguyện viên bảo vệ rùa biển mà bất kỳ ai ở vùng biển Thái An này, kể cả bọn trẻ con đều biết tiếng. Đêm đó, giữa sóng biển bao la, chúng tôi thức suốt đêm để nghe ông nói chuyện rùa biển và việc bảo vệ rùa mà ông đang là thành viên tích cực.

Trong số 7 loài rùa trên thế giới, hiện có 5 loại đang cư trú tại Việt Nam . Vài năm trước, ngư dân cả vùng biển Vĩnh Hy tới Mỹ Hoà ở Vĩnh Hải đều coi rùa biển là món ăn quen thuộc.

Vào mùa rùa đẻ, họ canh bãi hốt luôn cả trứng lẫn rùa mẹ. Dong thuyền ra biển, họ buông câu, thả lưới và ra sức “hốt” rùa. Riêng ông Mười Nuôi đã được nhiều thế hệ ngư dân suy tôn là “cao thủ sát rùa”. Chỉ cần nhìn con nước, con trăng và canh luồng gió thổi là ông biết khi nào rùa lên bãi đẻ, đẻ ở bãi nào. Biết ngay cả đụn cát nào có trứng rùa ẩn phía dưới…

Tôi hỏi ông phải hét thật to và nhiều lần vì ông già trên bảy mươi tuổi đời dạo này hơi lãng:

- Rùa thường đẻ lúc nào? Ông bắt bằng cách nào?

- Đêm đến, khi nước ròng nó mới bò lên, tìm nơi thuỷ triều dâng cao nhất trong ngày dùng hai chân trước đào hang rồi đẻ trứng vào, vùi trong cát và nhờ độ ẩm của cát ấp ra rùa con… Muốn bắt phải chờ thời cơ thuận tiện thì ra tay lật ngửa nó lên… Phải nhanh tay và lật phải có kỹ thuật bởi nó nhạy và bự lắm…

Hành trình trở thành “ông mụ rùa”

Ông Mười Nuôi đang thăm ổ trứng rùa

Vì những lẽ đó, Quỹ bảo tồn thiên nhiên (WWF) đã coi rùa biển là một trong sáu đối tượng cần được bảo vệ tại Đông Dương. Năm 1996, từ kinh phí 30.000 USD của WWF, Vườn quốc gia Núi Chúa đã tiến hành xây dựng hai trạm ấp trứng rùa tự nhiên gồm Bãi Thịt và Bãi Ngang.

Ông Trần Phong, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Thuận cho biết: Nỗ lực trên đã mang lại kết quả tích cực. Bãi Thịt trước là nơi chuyên diễn ra hoạt động khai thác và mua bán rùa biển nay đã trở thành nơi an toàn nhất cho rùa đẻ trứng.

Trong thành công kể trên, có sự đóng góp rất lớn của cựu sát thủ rùa biển Mười Nuôi. Ngay khi nghe cán bộ chuyên trách tìm đến nhà kể chuyện, một con rùa phải mất 30 năm mới trưởng thành và chỉ có 1 trong hơn 1.000 rùa con sống sót được tới lúc đó, Mười Nuôi đã ngộ ra và tự nguyện tham gia đội ngũ tình nguyện viên bảo vệ rùa biển.

Người dân ở biển Thái An sau khi được các chuyên gia và đặc biệt là ông Mười Nuôi giác ngộ giờ đã xem việc bắt giết rùa là phạm pháp và vi phạm đạo đức. Đi biển, gặp rùa lên bờ đẻ trứng, họ không còn khiêng vác chúng về xả thịt mà gọi cán bộ dọn ổ cho chúng đẻ…

Theo đánh giá của ngành chức năng thì bình quân mỗi năm, vùng biển Thái An có bình quân từ 50-60 rùa mẹ lên bãi đẻ trứng… Đến nay, cùng với các thành viên của đội tình nguyện, ông già Mười Nuôi đã cứu hộ được trên 30 lượt rùa đẻ, thả sống được gần 300 con rùa con trở về với biển. Và vì những lẽ này, ông già Mười Nuôi đã được người dân địa phương “khai sinh” hàng loạt tên mới đầy yêu thương, tin tưởng: Ông mụ rùa, bà đẻ của rùa biển…

Nguồn: Báo KH & ĐS, số 34, 28/4/2006, tr 3