Ô nhiễm nguồn nước mặt ở ĐBSCL: Biến sông thành bãi rác
Những con sông ngay trong nội ô TP Cà Mau 2 bên bờ nhà cửa mọc lên san sát, chợ búa nhộn nhịp... Thêm vào đó, 10 bến đò là điểm trung chuyển, tiếp nhận hàng hoá với ghe, tàu vào ra tấp nập. Tất cả rác thải từ những hoạt động này (ước 10 tấn/ngày) gần nhưđều... vứt xuống sông. Còn ở Hậu Giang, những con sông nhưCái Lớn, Xà No... cũng là “túi” chứa rác thải không thua gì sông ở Cà Mau. Đã vậy, theo Sở Tài nguyên - Môi trường (TNMT) Hậu Giang,đàngia súc xấp xỉ 1,4 triệu con mỗi năm thải raước 250.000 tấn phân; hầu hết trong số đó cũng tuồn xuống dòng sông!
Nước thải trong sản xuất công nghiệp - nhất là từ các nhà máy chế biến thủy sản - cũng là nguyên nhân gây ô nhiễm nghiêm trọng nước sông ở ĐBSCL. Theo Phòng TNMT TP Cà Mau, ngoài rác từ các khu dân cư, chợ búa do người dân vứt xuống, ở TP Cà Mau, trong số hàng chục nhà máy chế biến thuỷ sản (TS) mới có 3 nhà máy có hệ thống xử lý nước thải; số còn lại đổ trực tiếp ra sông không qua xử lý. Nếu tính toàn tỉnh, hiện Cà Mau mới chỉ có 7/34 nhà máy chế biến TS có hệ thống xử lý nước thải. Vì vậy,ước bình quân, mỗi ngày hệ thống sông ở Cà Mau phải “hứng” xấp xỉ 10.000m3 nước thải chưa qua xử lý từ các nhà máy này.
Sông Hậu chảy qua địa bàn nhiều địa phương nhưCần Thơ, An Giang... cũng bị ô nhiễm nghiêm trọng từ nước thải công nghiệp. Quý I/2006, Sở TNMT TP Cần Thơđã có báo cáo về tình hình ô nhiễm môi trường nước sông Hậu gởi Bộ TNMT, cho biết: Nguồn nước trên sông Hậu đang bị ô nhiễm vì tiếp nhận nước thải từ các đô thị, nước thải trong sản xuất công - nông nghiệp của nhiều tỉnh, thành trong vùng ĐBSCL. Một số doanh nghiệp nằm trong Khu công nghiệp Trà Nóc 1 đã đi vào hoạt động nhiều năm, song vẫn chưa xây dựng hệ thống xử lý nước thải... Ở An Giang, 7/12 nhà máy chế biến thủy sản có hệ thống xử lý nước thải; song theo ngành y tế An Giang hệ thống này vẫn chưa đáp ứng tiêu chuẩn môi trường quy định. Chỉ riêng 6 nhà máy chế biến thủy sản ở Khu Tiểu thủ công nghiệp Mỹ Quý (TP Long Xuyên), theo ông Nguyễn Thành Tâm (Phó GĐ Sở TNMT An Giang): 1 năm nếu hoạt động 300 ngày, các nhà máy này thải xuống sông không dưới 1 tỉ m3 nước chưa qua xử lý!
Ở Cà Mau, ngành chức năng phải đầu tưkinh phí đóng tàu vớt rác, tổ chức các đội tàu vớt rác trên sông. Trước bức xúc của cưdân, gần đây, ngành chức năng ở Cà Mau đã phối hợp với chính quyền các cấp yêu cầu các cơsở chế biến đầu - vỏ tôm phải di dời ra khỏi nội ô thành phố... Tuy nhiên, nhìn từ bức tranh tổng thể, các hoạt động nhằm trả lại sự trong lành cho các dòng sông ở ĐBSCL vẫn chưa thấm tháp vào đâu so với tình trạng ô nhiễm ngày càng có chiều hướng nghiêm trọng hơn...
Kết quả lấy mẫu phân tích 3 năm gần đây ở Hậu Giang cho thấy: 7/10 chỉ tiêu vượt mức cho phép TCVN A 5942 - 1995 (thông số Coliform là 41.663 MNP/100ml, trong khi mức cho phép là 5.000 MNP/100ml; thông số BOD (chỉ tiêu phản ánh quá trình phân hủy chất hữu cơtăng nhu cầu oxy hoá sinh học) trung bình dao động từ 12 - 15,9 mg/l, trong khi TCVN cho phép là dưới 4 mg/l. Khu vực sông Hậu tại Cần Thơ: Kết quả quan trắc gần đây của Sở TNMT: Hàm lượng BOD5 từ 5,8 - 7,0 mg/l, SS từ 30 - 38 mg/l, Coliform 39.800... (đều vượt tiêu chuẩn cho phép (TCVN A 5942 - 1995)...
Nguồn: KH&ĐS Số 76 Thứ Sáu 22/9/2006
