Nuôi giun quế ở mọi miền quê
Thạch Thất là huyện có phong trào VAC phát triển khá mạnh. Vì thế nhu cầu thức ăn chăn nuôi cũng như giải quyết chất thải từ các trang trại là rất lớn. Trong khi thời gian gần đây, giá thức ăn chăn nuôi liên tục tăng cao gây nhiều khó khăn cho người nông dân. Tháng 8 – 2008, mô hình nuôi giun quế lần đầu tiên được triển khai ở một số hộ dân trong huyện. Cụ Vương Đức Chính, chi hội trưởng Chi hội VAC thôn Thuý Lai, xã Phú Kim - người đóng góp nhiều công sức trong việc đưa con giun quế về với các hộ chăn nuôi ở đây cho biết, thời gian đầu gặp không ít trở ngại vì nhiều hộ dân còn tỏ ra hoài nghi về hiệu quả của mô hình này. Nhưng mới chỉ nửa năm, giun quế đang dần chiếm được cảm tình của các hộ dân bởi năng suất và giá trị mà nó mang lại.
Giảm 50 – 60% chi phí thức ăn chăn nuôi
Gia đình anh Nguyễn Văn Trí, thôn Thuý Lai, xã Phú Kim có gần một mẫu trang trại. Ngoài đất vườn trồng các loại cây ăn quả, anh có hai sào ao nuôi cá và chăn nuôi 300 con gà. Trước đây, gia đình anh chủ yếu cho ăn bằng thức ăn sẵn, gà lớn nhanh nhưng chất lượng thịt lại không được ngon nên chủ yếu bán bên ngoài chứ ít khi được dân làng để ý. Tháng 10 năm ngoái, anh bắt đầu nuôi giun làm thức ăn theo sự khuyến khích của chi hội VAC thôn. Lúc đầu do chưa tin nên anh cũng đầu tư có 1m2 diện tích. Không ngờ giun lớn nhanh quá, càng nuôi càng thấy thích. Chỉ sau 40 ngày đầu, diện tích nuôi giun của gia đình anh đã tăng gấp đôi, đến nay đã lên 9m2.
Từ khi có giun làm thức ăn, anh Trí bảo đàn gà nhà anh như được “thay máu”, phát triển nhanh, con nào nhìn cũng chắc nịch. Chưa kể, dùng giun làm thức ăn chăn nuôi giúp anh bớt đi nỗi lo dịch bệnh cho đàn gà. Anh khoe Tết vừa rồi nhà anh bán được 4 tạ gà và điều đáng mừng là khách hàng chủ yếu là người dân trong làng. Do đó, anh dự định thời gian tới sẽ tiếp tục mở rộng nuôi giun quế và nuôi thêm 400 con gà để tăng nguồn thu cho gia đình. Từ những hộ đi tiên phong như gia đình anh Trí, đến nay toàn huyện Thạch Thất đã có 25 hộ nuôi giun tập trung ở các xã Hương Ngải. Nhiều hộ dân như gia đình ông Nguyễn Điển ở thôn Thuý Lai còn nuôi giun quế để làm thức ăn cho ba ba. Mô hình nuôi giun quế giúp người nông dân giải quyết được cả hai nhu cầu về thức ăn và lượng phân thải ra từ chăn nuôi. Bởi cơ thể con giun có tới 70% là đạm, rất tốt cho chăn nuôi gà vịt, cá, ba ba… Phân giun quế được coi như một loại phân hữu cơ rất tốt để bón cho các loại cây trồng, trong khi thức ăn cho giun đơn giản chỉ là các loại phân lợn, phân gà, phân trâu bò.
Theo anh Nguyễn Văn Nga, ở thôn Bách Kim, xã Phú Kim thì giun quế rất dễ nuôi. Các hộ có thể chọn cách nuôi bằng chậu hoặc bằng ô luống. Chậu có kích thước chuẩn là đường kính 1m2, cao 50cm, lòng chậu sâu từ 60 - 70cm. Nếu nuôi bằng ô luống, mỗi ô cao từ 30 - 40cm, rộng 1m, dài từ 3 - 5m. Ô luống cũng không cần cầu kỳ, có thể xây bằng gạch hoặc ván bìa gỗ quây lại để ngăn giun tràn ra ngoài là được. Theo kinh nghiệm của anh Ngà, có thể tận dụng nuôi giun dưới sàn nhà hoặc dưới chuồng gà, để chậu dưới các gốc cây vì giun là loài ưa độ ẩm, bóng tối. Anh đang chuẩn bị lấy vài trăm con gà Mía về nuôi cùng đàn gà chọi của gia đình. “Tôi chắc là gà Mía cũng thích loại thức ăn này” - anh Ngà tỏ ra rất lạc quan.
Tiến tới nuôi giun thương phẩm
Không chỉ làm thức ăn chăn nuôi có giá trị dinh dưỡng cao, giun quế còn được dùng để chế biến thuốc chữa bệnh và có giá trị xuất khẩu. Chính vì lẽ đó, ngoài việc mở rộng diện tích nuôi giun làm thức ăn chăn nuôi, nhiều hộ nông dân đã tính tới chuyện đưa con giun thành con vật nuôi chủ đạo của gia đình.
Anh Nguyễn Trung Hậu, thôn Thuý Lai nhẩm tính: Vốn đầu tư ban đầu chỉ 120 - 150.000 đồng/m2 và chỉ phải đầu tư một lần là được hưởng lâu dài. Giun quế sinh sản theo cấp số nhân nên chỉ sau 40 ngày có thể thu hoạch với năng suất 12 - 15 kg/m2, tương đương 120 - 150 tấn giun/ ha. Chưa kể, vì ba ngày mới phải cho ăn một lần nên tiết kiệm được nhiều thời gian. Khi bán, một kg giun quế thương phẩm có giá từ 80 - 150.000 đồng. Gia đình anh Hậu hiện có 4 chậu giun quế. Anh tâm sự: “Lúc đầu tôi định nuôi để phục vụ 30 con lợn trong chuồng nhưng thấy hiệu quả rõ ràng nên tôi đã mua thêm 15 chậu nữa”. Anh Hậu dự tính mở rộng diện tích nuôi, vừa để cung cấp cho các hộ có nhu cầu, vừa để tiến tới bán giun thương phẩm. Sắp tới, một hội nghị tổng kết sáu tháng nuôi thử nghiệm giun quế ở Thạch Thất sẽ được tổ chức nhằm đánh giá và tuyên truyền triển khai nuôi giun trên diện rộng. Cụ Vương Đức Chính nhận định: “Nhu cầu về thức ăn sạch của các hộ chăn nuôi rất lớn, chưa kể còn có thể bán làm thuốc chữa bệnh. Nếu không dùng hết, người nuôi giun cũng có thể phơi khô để cất giữ lâu dài. Vì thế, nuôi nhiều cũng không lo ế”.
