Nuôi chồn hương để sản xuất cà phê huyền thoại

Anh Cường đến với nghề nuôi chồn hương sản xuất cà phê chồn bắt đầu từ câu chuyện ngày trước, khi còn nhỏ, cha mẹ anh hay nhờ đi tìm nhặt từng hạt nhân cà phê do chồn thải ra. Hiểu được cà phê chồn quý giá trong khi loài thú rừng quý hiếm này ngày càng vắng bóng trong thiên nhiên, anh nảy sinh ý định nuôi thử chồn hương, cho chúng ăn hạt cà phê chín để thu cà phê chồn. Sẵn nghề nuôi rắn rùa, anh thử đóng chuồng nuôi chồn hương. Phải mất nhiều thời gian mới hiểu được tập tính của loại động vật này. Nó không chỉ ăn được cá, thịt, các loài bò sát mà còn thích ăn hạt cà phê chín mọng. Tuy nhiên, cái khó là mỗi năm mùa cà phê chín chỉ kéo dài 3 tháng. Thế là anh lấy trái chín cấp đông để dành, nhưng lũ chồn không màng tới. Suy nghĩ mãi, anh tìm cách thay đổi môi trường mới bằng cách chuyển sang chuồng mới, thông thoáng, sạch sẽ hơn, và lũ chồn bắt đầu chịu ăn. Thấy chuyển biến tốt, năm 2005 anh đăng ký kiểm lâm xin nuôi chồn hương số lượng lớn. Chồn hương được sinh sản, gây giống, đến nay đã lên đến 91 con.

Anh Cường cho biết, mỗi con chồn hương ăn trái chín sau một ngày chỉ thải ra khoảng 100 g nhân, suốt vụ có thể cho 5 - 6 kg cà phê chồn/con. Hạt nhân sau khi thu nhặt từ chuồng nuôi đem phơi khô, rửa sạch và giữ nguyên trái lụa. Sau đó để dành khi có ai đặt hàng thì chế biến. Công đoạn chế biến cà phê chồn cũng là kỳ công. Khi cả bầy chồn nuôi nhốt “chịu ăn” hạt cà phê, anh tăng cường thu mua hạt cà phê chín, hạt cà phê chín đỏ mọng chồn mới ăn trong khi đa số người dân chỉ thu hạt khi cà phê vừa điểm hạt vàng. Với số lượng cà phê thu lượm được, năm 2007 - 2008 anh có 200 kg cà phê chồn, năm 2009 tăng lên 500 kg, năm 2010 lên đến 900 kg. Sau đó, Công ty TNHH Sài Gòn - Ban Mê tìm đến hợp đồng bao tiêu, giá khởi điểm là 1 triệu đồng/kg. Nhiều nông dân tìm đến học hỏi, anh cung cấp giống hoặc đưa nông dân nuôi dạng “gia công”.

Thương hiệu cà phê chồn Công ty Kiên Cường của anh được Cục sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận năm 2010. Cà phê chồn của Công ty Kiên Cường chính thức quảng bá trên thị trường với giá 1.600.000 đồng/kg, ngoài ra anh giới thiệu đến các nhà xuất khẩu cà phê với mong muốn cà phê chồn Việt Nam vươn ra thế giới. Sản lượng “cà phê chồn” trên toàn thế giới không nhiều, nổi tiếng có cà phê chồn Kopi Luwak của Indonesia. Là loại cà phê nổi tiếng đắt nhất thế giới hiện nay với mức giá khoảng 600 USD/kg. Tại Việt Nam, Công ty Trung Nguyên thu mua hạt nhân thu lượm ngoài tự nhiên, chế biến ra sản phẩm với giá 3.000 USD/kg, tuy nhiên, sản phẩm chưa nhiều để quảng bá.

Cà phê chồn là sản phẩm hạt cà phê được con chồn hương (còn gọi là con cầy hương) ăn vào bụng tiêu hóa phần vỏ trái làm nhân hạt thấm đẫm dịch vị rồi... thải ra. Tác động của bao tử chồn đã làm phân cắt các protein trong trái cà phê khi nó tiêu hóa khiến phần nhân còn lại giảm vị đắng, nâng cao mùi vị đặc thù. Hạt cà phê khi được pha chế trở nên thơm và bổ dưỡng hơn. Do vậy cà phê chồn luôn quý hiếm và có giá đắt đỏ.