Nuôi cá mè Vinh
Đặc điểm sinh trưởng và phát triển
Ở Việt Nam cá mè Vinh gồm 15 loài phân bố rộng rãi trong các thuỷ vực nước ngọt. Cá thích sống ở nước ấm, nhiệt độ thích hợp là 25 - 30°C. Cá thích sống trong nước ngọt nhưng có thể nuôi được trong nước lợ với nồng độ muối dưới 0,7%. Độ pH thích hợp là 7-8. Cá hoạt động ở nhiều tầng nước, thích ở nước trong sạch có hàm lượng oxy cao.
Cá mè Vinh sinh trưởng mạnh ở năm thứ nhất và lớn chậm ở năm thứ hai trở đi, nuôi trong ao có thể đạt trọng lượng 150-250g/con/ năm. Ở ruộng lúa ngập nước vào mùa mưa vùng ven sông Hậu sau 6-8 tháng nuôi có con đạt trong lượng 500g.
Cá thành thục sinh dục lần đầu sau một năm. Mùa sinh sản của cá ngoài tự nhiên kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9. Trong sinh sản nhân tạo có thể cho cá đẻ quanh năm, thường tập trung vào các tháng đầu và giữa mùa mưa.
Một cá cái có thể đẻ 4-5 lần một năm.
Kỹ thuật nuôi cá thịt
● Nuôi cá trong ao đất
Nên đào ao ở những nơi thuận tiện gần kênh, rạch, để dễ dàng trao đổi nước khi cần. Ao nuôi cá thịt có diện tích lớn sẽ tốt cho các điều kiện như: Oxy hoà tan cao nhờ mặt thoáng rộng, cá hoạt động thoải mái, lớn nhanh, tạo điều kiện ổn định môi trường nước, vì vậy cần chọn ao nuôi từ 1000m 2trở lên. Nên đào ao có chiều dài gấp đôi chiều rộng.
Ao nuôi cá thịt đòi hỏi sâu hơn ao cá giống. Mực nước tốt nhất từ 1,5 - 2,5 m, bờ ao phải vững chắc và cao hơn mực nước lớn ít nhất là 0,5m, để cá khỏi thoát ra ngoài.
Cải tạo ao: Trước khi thả cá nuôi cần cải tạo ao kỹ để diệp tạp, diệt mầm bệnh bằng cách tát cạn ao, bón vôi với liều lượng từ 10-15kg/100m 2, vét bớt lớp bùn đáy, không nên để lớp bùn đáy dày quá, tốt nhất là khoảng 15-20 cm bùn đáy.
Thả cá nuôi
Cần chọn giống tốt, đều cỡ, không bệnh tật. Hiện nay nuôi cá thịt tốt nhất và có hiệu quả kinh tế nhất là ghép với loài cá khác. Công thức nuôi cá ghép phổ biến là: mè Vinh 50%, cá chép 10%, rô phi 20%, cá trôi 15%, cá tra 5%
Mật độ chung cho các loài tốt nhất là 2-5 con/m 2. Sử dụng phân hữu cơ (phân xanh, phân lợn, gà, vịt…) hoặc phối hợp phân hữu cơ với phân vô cơ cho ao hàng tuần:
Từ tháng 3 đến tháng 5: Bón 20-25 kg phân tươi/ 100m 2
Từ tháng 6 đến tháng 8: Bón 25 đến 35 kg phân tươi/ 100m 2
Từ tháng 9 đến tháng 11: Bón 30-35kg phân tươi/100m 2
Từ tháng 12 đến tháng 2: Bón 15-20kg phân tươi/ 100m 2
Phân bón cần rải đều trong ao, phân hữu cơ cần khử trùng trước khi bón vào ao để tránh lây bệnh
Cho cá ăn
Cá là loại ăn tạp, nhưng giai đoạn trưởng thành cá có khuynh hướng ăn thức ăn thực vật. Bổ sung thức ăn tinh và Premix cho cá ăn vào thời gian cá còn nhỏ. Thức ăn thông thường là cám, bột cá, tôm 10%, các chế phẩm nông nghiệp.
Quản lý chất lượng nước: Quan sát màu nước hằng ngày để xử lý kịp thời các trường hợp xấu có thể xảy ra, màu nước tốt nhất là màu xanh lá chuối non. Nếu thấy ao thiếu oxy thì thấy cá nổi đầu khắp ao và phản ứng chậm khi có tiếng đông, trường hợp này cần ngừng bón phân và cho ăn, bơm nước vào ao cho đến khi nào cá bớt nổi đầu.
Màu nước trong quá là không tốt vì nước thiếu dinh dưỡng, độ trong tốt nhất là 20-30cm đo bằng đĩa Secchi.
Ở vùng đồng bằng sông Cửu Long thả cá vào tháng 4-5 và thu hoạch vào tháng 2-3 năm sau. Tốt nhất là nên tiến hành thu tỉa cá lớn sau khi thả từ 5-6 tháng để làm thưa mật độ cá trong ao.
● Nuôi cá trong bè
Điều kiện nuôi
Nước sạch, không gây ô nhiễm, nước ngọt quanh năm.
Mực nước phải sâu hơn chiều sâu của bè, nước chảy nhẹ (0,2-0,3 m/s)
Mặt kênh hoặc sông đủ rộng để không cản trở tàu thuyền qua lại.
Có thể sử dụng bè nhỏ có thể tích từ 10-20m 3hoặc bè có kích thước lớn hơn.
Mật độ thả
Mật độ thả cá mè Vinh nuôi còn phụ thuộc vào cỡ cá, dòng chảy… Nên thả với mật độ trung bình là 100-150con/m 3.. Có thể thả ghép thêm một số loài cá khác như: ba sa, rô phi, từ 5-10%
Thức ăn :
Nuôi cá trong bè cần cho ăn thức ăn tinh mỗi ngày, có thể sử dụng công thức:
Cám mịn 60-70%; Tấm 10-15%; Rau, bèo 10-10; Bột cá 10-20%.20%.
Thức ăn được nấu chín rồi trộn với rau bèo vón thành cục, cho ăn nên chọn lúc nước chảy qua bè mạnh vì lúc này không gây thiếu oxy cho cá. Lượng thức ăn lúc cá nhỏ khoảng 8-10% trọng lượng cá trong bè. Khi cá đạt 100g/con thì lượng thức ăn giảm xuống còn 3% trọng lượng cá trong bè. Cá nuôi trong bè khoảng 6 - 10 tháng là thu hoạch.
Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 73(1791), ngày 12/9/2005
