Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 24/05/2006 14:33 (GMT+7)

Những nhận định sai lầm phổ biến nhất trong khoa học

Gà có thể sống khi không có đầu - Đúng

Thực sự là gà “còn sống” một vài phút sau khi bị chặt đầu. Nó có thể chạy và thậm chí tìm cách bay lên. Có thể giải thích điều đó là do đôi khi dù đã mất đầu, con gà vẫn còn giữ được một phần não tuỷ - nơi đảm trách cho đa số phản xạ. Người ta từng biết chắc chắn về trường hợp một con gà đặc biệt khoẻ đã sống cả nửa năm khi không còn đầu. Có lẽ từ đó có câu “gà mất đầu”.

Não người chỉ hoạt động với 10 khả năng - Sai

Quan niệm sai lầm này đã tồn tại cả thế kỷ, nhưng thực tế không đúng như vậy. Dữ liệu từ các cuộc nghiên cứu cộng hưởng từ về não đã thể hiện rõ ràng là một phần lớn vỏ não đã hoạt động tíchcực trong suốt đời người. Não của chúng ta hoạt động thận chí cả khi chúng ta ngủ. Do đó không nên tin vào luận điểm của các nhà giả khoa học là trong tương lai con người sẽ có thể sử dụng 100% khảnăng của não và khi đó hạnh phúc sẽ đến với tất cả mọi người. Tốt hơn là cần biết suy nghĩ bằng cái đầu.

Trong vũ trụ không có trọng trường - Sai

Có lẽ quan niệm sai lầm này có là do những thuật ngữ phổ biến “trọng trường bằng không” và “không có trọng lực”. Trọng trường có ở khắp nơi, lực hấp dẫn tác dụng như nhau lên tất cả mọingười. Các nhà du hành lơ lửng trên quỹ đạo ở tình trạng “không trọng lực” chỉ là vì thường xuyên rơi cùng với con tàu của mình xuống Trái đất. Có điều họ chỉ làm việc đó trong mặt phẳng nằm ngang.Trọng lực giảm đi theo khoảng cách, nhưng không bao giờ biến mất hoàn toàn. Thêm vào đó, quan niệm rằng trong vũ trụ là chân không cũng không đúng. Trên thực tế khoảng không giữa các hành tinh chứađựng đủ mọi loại nguyên tử và hạt, đơn giản là khoảng cách giữa chúng lớn hơn so với trên trái đất.

Tế bào não ở người lớn ngừng phát triển - Sai

Mặc dù não người phát triển và trải qua những giai đoạn chủ yếu trong quá trình hình thành vào thời kỳ trẻ tuổi, sự phân chia của tế bào cả ở người lớn cũng không chấm dứt. Các cuộc nghiên cứu cho thấy các nơron vẫn phát triển và thay đổi cho đến tận khi con người chết. Cho nên thần kinh vẫn được phục hồi và tất cả mọi người đều có cơ hội trở nên thông minh hơn.

Ngáp là “bệnh” lây - Nhiều khả năng là đúng

Kinh nghiệm cho thấy khi một người bắt đầu ngáp, người đó làm những người xung quanh bị lây theo. Theo quan điểm khoa học khó có thể nói điều đó đúng đến mức nào, nhưng một nhà chiêm tinh học cho rằng phản xạ ngáp theo của người bên cạnh lưu lại từ loài khỉ. Người ta vẫn biết là những con khỉ thích ngáp theo nhau. Nghĩa là khi ngáp theo người bên cạnh, một cách vô thức chúng ta bắt chước theo khỉ.

Sét không bao giờ đánh 2 lần vào cùng một chỗ - Sai lầm nguy hiểm

Trên thực tế là ngược lại. Sét có “điểm ưa thích” của mình. Tất cả đều biết là sét thường đánh vào những chỗ cao. Cho nên núp dưới cây sau khi ở đó mới bị sét đánh vào là điều không nên làm. Ví dụ, toà nhà Empire State ở Mỹ trung bình sét đánh 25 lần mỗi năm.

Động vật có thể dự báo thiên tai - Nhiều khả năng là chuyện bịa đặt

Không có bằng chứng chính xác nào về chuyện động vật có “giác quan thứ 6”. Nhưng khứu giác tuyệt vời, thính giác và thị giác, cũng như các bản năng bẩm sinh phát triển hơn con người cho phép động vật xác định mối nguy hiểm nhanh hơn. Thêm vào đó, động vật không bao giờ vì tò mò mà tìm cách “chiêm ngưỡng” các trận cuồng phong hay sóng thần đang tiến đến gần. Tuy nhiên, nhiều động vật vẫn bị chết trong các thảm hoạ thiên tai. Cho nên, dù động vật có “giác quan thứ 6”, điều đó cũng không đem lại lợi ích gì đặc biệt cho chúng. Có điều thực tế là trong trận sóng thần khủng khiếp ở Nam Á gần đây có rất ít động vật bị chết.

Vạn lý trường thành của Trung Quốc là công trình nhân tạo day nhất có thể nhìn thấy từ vũ trụ - Sai

Có nhiều cách phát biểu về điều này nhưng tất cả đều sai như nhau. Các nhà du hành vũ trụ từ quỹ đạo thấp có thể nhìn thấy nhiều công trình do con người làm nên. Ví dụ, kim tự tháp Ai Cập, hay thậm chí các đường cất-hạ cánh của các sân bay lớn. Trên thực tế, nhìn ra Vạn lý trường thành của Trung Quốc mà không biết chính xác nó ở đâu là việc còn phức tạp hơn nhiều so với việc nhận ra nhiều công trình khác. Còn nhìn thấy niềm tự hào của người Trung Quốc từ mặt trăng là việc chắc chắn không thể.

Sự thay đổi thời tiết trong năm là do có thay đổi khoảng cách giữa Mặt đất và Mặt trời - Sai

Sự thay đổi khoảng cách giữa Mặt đất và Mặt trời diễn ra trong quá trình chuyển động của hành tinh trên quỹ đạo, ít ảnh hưởng đến nhiệt độ trên Trái đất. Tất cả vấn đề do góc nghiêng của trục Trái đất so với Mặt trời. Khi góc đó thay đổi, nó làm thay đổi thời tiết trong năm. Tất cả rất đơn giản, nhưng giống như trước kia, vẫn không thể hiểu được.

Nguồn: Khoa học & Đời sống cuối tuần, số 289, 13/5/06, tr 37-39

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Liên hiệp Hội Việt Nam chủ trì tổ chức họp các đoàn dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI
Căn cứ Thông tri số 10/TT-MTTQ-UB của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về việc triệu tập đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, với vai trò là Trưởng các Đoàn của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức Liên hiệp, Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ trì tổ chức họp các đoàn để triển khai thực hiện thông tri của MTTQ Việt Nam.
Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines
Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026, ngày 7/5, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines từ ngày 7 đến 8/5/2026.
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam: Điểm tựa khoa học công nghệ gắn với chuyển đổi số quốc gia
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam với gần 40 năm phát triển đang thể hiện rõ vai trò tổ tổ chức xã hội - nghề nghiệp uy tín trong lĩnh vực vô tuyến, điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin đồng thời đóng góp thực chất vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Phát biểu tại Hội nghị khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ trong giải quyết điểm nghẽn về logistics, môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của ngành Thủy sản trong nước.
Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.