Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 24/05/2006 14:33 (GMT+7)

Những nhận định sai lầm phổ biến nhất trong khoa học

Gà có thể sống khi không có đầu - Đúng

Thực sự là gà “còn sống” một vài phút sau khi bị chặt đầu. Nó có thể chạy và thậm chí tìm cách bay lên. Có thể giải thích điều đó là do đôi khi dù đã mất đầu, con gà vẫn còn giữ được một phần não tuỷ - nơi đảm trách cho đa số phản xạ. Người ta từng biết chắc chắn về trường hợp một con gà đặc biệt khoẻ đã sống cả nửa năm khi không còn đầu. Có lẽ từ đó có câu “gà mất đầu”.

Não người chỉ hoạt động với 10 khả năng - Sai

Quan niệm sai lầm này đã tồn tại cả thế kỷ, nhưng thực tế không đúng như vậy. Dữ liệu từ các cuộc nghiên cứu cộng hưởng từ về não đã thể hiện rõ ràng là một phần lớn vỏ não đã hoạt động tíchcực trong suốt đời người. Não của chúng ta hoạt động thận chí cả khi chúng ta ngủ. Do đó không nên tin vào luận điểm của các nhà giả khoa học là trong tương lai con người sẽ có thể sử dụng 100% khảnăng của não và khi đó hạnh phúc sẽ đến với tất cả mọi người. Tốt hơn là cần biết suy nghĩ bằng cái đầu.

Trong vũ trụ không có trọng trường - Sai

Có lẽ quan niệm sai lầm này có là do những thuật ngữ phổ biến “trọng trường bằng không” và “không có trọng lực”. Trọng trường có ở khắp nơi, lực hấp dẫn tác dụng như nhau lên tất cả mọingười. Các nhà du hành lơ lửng trên quỹ đạo ở tình trạng “không trọng lực” chỉ là vì thường xuyên rơi cùng với con tàu của mình xuống Trái đất. Có điều họ chỉ làm việc đó trong mặt phẳng nằm ngang.Trọng lực giảm đi theo khoảng cách, nhưng không bao giờ biến mất hoàn toàn. Thêm vào đó, quan niệm rằng trong vũ trụ là chân không cũng không đúng. Trên thực tế khoảng không giữa các hành tinh chứađựng đủ mọi loại nguyên tử và hạt, đơn giản là khoảng cách giữa chúng lớn hơn so với trên trái đất.

Tế bào não ở người lớn ngừng phát triển - Sai

Mặc dù não người phát triển và trải qua những giai đoạn chủ yếu trong quá trình hình thành vào thời kỳ trẻ tuổi, sự phân chia của tế bào cả ở người lớn cũng không chấm dứt. Các cuộc nghiên cứu cho thấy các nơron vẫn phát triển và thay đổi cho đến tận khi con người chết. Cho nên thần kinh vẫn được phục hồi và tất cả mọi người đều có cơ hội trở nên thông minh hơn.

Ngáp là “bệnh” lây - Nhiều khả năng là đúng

Kinh nghiệm cho thấy khi một người bắt đầu ngáp, người đó làm những người xung quanh bị lây theo. Theo quan điểm khoa học khó có thể nói điều đó đúng đến mức nào, nhưng một nhà chiêm tinh học cho rằng phản xạ ngáp theo của người bên cạnh lưu lại từ loài khỉ. Người ta vẫn biết là những con khỉ thích ngáp theo nhau. Nghĩa là khi ngáp theo người bên cạnh, một cách vô thức chúng ta bắt chước theo khỉ.

Sét không bao giờ đánh 2 lần vào cùng một chỗ - Sai lầm nguy hiểm

Trên thực tế là ngược lại. Sét có “điểm ưa thích” của mình. Tất cả đều biết là sét thường đánh vào những chỗ cao. Cho nên núp dưới cây sau khi ở đó mới bị sét đánh vào là điều không nên làm. Ví dụ, toà nhà Empire State ở Mỹ trung bình sét đánh 25 lần mỗi năm.

Động vật có thể dự báo thiên tai - Nhiều khả năng là chuyện bịa đặt

Không có bằng chứng chính xác nào về chuyện động vật có “giác quan thứ 6”. Nhưng khứu giác tuyệt vời, thính giác và thị giác, cũng như các bản năng bẩm sinh phát triển hơn con người cho phép động vật xác định mối nguy hiểm nhanh hơn. Thêm vào đó, động vật không bao giờ vì tò mò mà tìm cách “chiêm ngưỡng” các trận cuồng phong hay sóng thần đang tiến đến gần. Tuy nhiên, nhiều động vật vẫn bị chết trong các thảm hoạ thiên tai. Cho nên, dù động vật có “giác quan thứ 6”, điều đó cũng không đem lại lợi ích gì đặc biệt cho chúng. Có điều thực tế là trong trận sóng thần khủng khiếp ở Nam Á gần đây có rất ít động vật bị chết.

Vạn lý trường thành của Trung Quốc là công trình nhân tạo day nhất có thể nhìn thấy từ vũ trụ - Sai

Có nhiều cách phát biểu về điều này nhưng tất cả đều sai như nhau. Các nhà du hành vũ trụ từ quỹ đạo thấp có thể nhìn thấy nhiều công trình do con người làm nên. Ví dụ, kim tự tháp Ai Cập, hay thậm chí các đường cất-hạ cánh của các sân bay lớn. Trên thực tế, nhìn ra Vạn lý trường thành của Trung Quốc mà không biết chính xác nó ở đâu là việc còn phức tạp hơn nhiều so với việc nhận ra nhiều công trình khác. Còn nhìn thấy niềm tự hào của người Trung Quốc từ mặt trăng là việc chắc chắn không thể.

Sự thay đổi thời tiết trong năm là do có thay đổi khoảng cách giữa Mặt đất và Mặt trời - Sai

Sự thay đổi khoảng cách giữa Mặt đất và Mặt trời diễn ra trong quá trình chuyển động của hành tinh trên quỹ đạo, ít ảnh hưởng đến nhiệt độ trên Trái đất. Tất cả vấn đề do góc nghiêng của trục Trái đất so với Mặt trời. Khi góc đó thay đổi, nó làm thay đổi thời tiết trong năm. Tất cả rất đơn giản, nhưng giống như trước kia, vẫn không thể hiểu được.

Nguồn: Khoa học & Đời sống cuối tuần, số 289, 13/5/06, tr 37-39

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.
GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.
VUSTA tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ cho cán bộ, nhân viên làm việc tại tòa nhà, ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn. Chương trình kết hợp phổ biến quy định pháp luật với hướng dẫn kỹ năng thực hành, góp phần chủ động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại khi có sự cố xảy ra.
Phát huy vai trò cầu nối của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Tăng cường kết nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước.