Những kỷ lục báo chí Việt Nam

Tờ báo quốc ngữ đầu tiên: Khai sinh sớm nhất trong làng báo quốc ngữ Việt Nam là Gia Định báo. Tờ báo tổng hợp này có khuôn khổ 32 x 25cm, ra hàng tuần tại Sài Gòn và tồn tại suốt 44 năm sau khi phát hành số đầu vào ngày 15-4-1865.

Tờ báo cách mạng đầu tiên: Tuần báo Thanh niên do Nguyễn Ái Quốc sáng lập rồi trực tiếp chỉ đạo, trở thành cơ quan ngộn luận trung ương của Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội là tờ báo đầu tiên. Số báo thứ nhất phát hành ngày 21-6-1925 và ngày đó được vinh dự chọn làm Ngày Báo chí Việt Nam.

Tờ báo tỉnh nhỏ đầu tiên: Tuần báo An Hà là tờ báo đầu tiên của một tỉnh nhỏ. Nó được phát hành ở Cần Thơ, tồn tại lâu tới 20 năm sau khi xuất bản số đầu tiên vào năm 1912.

Tờ báo phụ nữ đầu tiên: Báo Nữ giới chung (tiếng chuông của nữ giới) xuất bản vào thứ Sáu hàng tuần tại Sài Gòn trong năm 1918 là tờ báo đầu tiên chuyên về phụ nữ. Số 1 của nó ra ngày 1-2-1918.

Tờ báo thiếu niên nhi đồng đầu tiên: Báo Cậu ấm cô chiêu phát hành hàng tuần tại Hà Nội là tờ báo đầu tiên dành cho đối tượng thiếu niên nhi đồng. Số 1 của nó ra ngày 8-5-1935.

Tờ báo quốc ngữ tư nhân đầu tiên: Nguyệt san Thông lại khoá trình (báo kiểu sách đọc thêm, giải trí mang mục đích giáo dục) do Trương Vĩnh Ký chủ trì, khuôn khổ 23,5 x 16cm, phát hành hàng tháng tại miền Nam trong những năm 1888-1889, là tờ báo quốc ngữ tư nhân đầu tiên. Số 1 của nó ra vào tháng 5-1888.

Tờ báo kinh tế đầu tiên: Báo Nông cổ mín đàm (nguồi uống trà bàn chuyện làm ruộng và đi buôn) khuôn khổ 30 x 20cm, phát hành vào thứ Năm hàng tuần tại Sài Gòn, là tờ báo kinh tế đầu tiên với số 1 ra ngày 1-8-1901.

Tờ báo khoa học kỹ thuật đầu tiên: Tờ Khoa học tạp chí do Nguyễn Công Tiêu sáng lập và làm chủ nhiệm kiêm chủ bút xuất bản tại Hà Nội là tờ báo đầu tiên chuyên sâu vào lĩnh vực khoa học kỹ thuật. Số 1 của nó ra ngày 1-7-1931.

Tờ báo tôn giáo đầu tiên: Tập san Pháp âm do Thượng toạ Thích Khành Hoà làm chủ nhiệm là tờ báo tôn giáo đầu tiên, truyền bá đạo Phật ở Việt Nam. Số 1 của tờ này ra ngày 18-8-1929.

Tờ báo văn học đầu tiên: Tờ An Nam tạp chí do nhà thơ Tản Đà (Nguyễn Khắc Hiếu) sáng lập là tờ báo đầu tiên chuyên về văn học. Số 1 của nó ra ngày 1-7-1926.

Tờ báo tết đặc biệt đầu tiên: Đầu năm 1918, tờ Nam Phong tạp chí với ấn phẩm đặc biệt ghi ngoài bìa “Số Tết 1918” trở thành tờ báo đầu tiên, mở màn cho truyền thống làm báo xuân trong làng báo Việt Nam.

Tờ báo song ngữ đầu tiên: Tờ Đại Việt tân báo với hai phần: một bên là chữ quốc ngữ, một bên là chữ Hán, trở thành tờ báo song ngữ đầu tiên. Số 1 của nó phát hành năm 1905.

Tờ nhật báo đầu tiên: Gần bốn năm sau khi thành lập, báo Trung Bắc tân văn ở miền Bắc tăng tần số phát hành và trở thành nhật báo đầu tiên vì từ tháng 1-1919, mỗi ngày báo xuất bản một số mới.

Tờ báo hài hước đầu tiên: So với những lĩnh vực khác, báo chí trào phúng ít hơn và ra đời muộn hơn. Tờ báo hài hước đầu tiên của Việt Nam mang tên Duy tân xuất bản tại Hà Nội với số 1 ra vào năm 1931.

Nhà báo Việt Nam đầu tiên: Là Trương Vĩnh Ký (1837-1898), tên tự là Sỹ Tải, thường gọi Pétrus Ký, quê ở Vĩnh Thanh, Tân Minh, Vĩnh Long (nay thuộc Bến Tre). Ông là một nhà học giả lớn, thạo 26 ngoại ngữ, là tác giả của hơn 100 bộ sách, hàng nghìn bài viết, có chân trong nhiều hội khoa học quốc tế, cống hiến xuất sắc cho các chuyên ngành: văn hoá, ngôn ngữ, địa lý, nhân chủng học… và được người đương thời xếp vào danh sách 18 nhà bác học hàng đầu thế giới! Ông thành lập, làm Tổng biên tập những tờ báo quốc ngữ đầu tiên, đồng thời là cây bút chủ chốt của rất nhiều báo khác và được coi là người đặt nền móng cho báo chí quốc ngữ Việt Nam.

Nữ tổng biên tập đầu tiên: Danh hiệu này thuộc về Nguyễn Xuân Khuê (1864-1921), bút danh là Sương Nguyệt Anh, con gái thứ 4 của nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu, quê ở Ba Tri - Bến Tre. Nhận lời mời của các đồng nghiệp, đầu năm 1918 bà lên Sài Gòn làm Tổng Biên tập tờ Nữ giới chung và phụ trách tờ báo này trong suốt thời gian tồn tại của nó.

Nhà báo và tờ báo tổ chức thi viết tiểu thuyết đầu tiên: Cuộc thi viết tiểu thuyết đầu tiên trong lịch sử văn học Việt Nam mang tên Quốc âm thí cuộc được nhà báo Trần Chánh Chiếu khởi xướng trên tờ Nông cổ mín đàm số 262 ra ngày 23-10-1906.

Phóng sự trên báo đầu tiên: Năm 1932, tờ Hà thành Ngọ báo đã khởi đăng thiên phóng sự nổi tiếng nhan đề Tôi kéo xe của nhà báo Tam Lang (Vũ Đình Chí), mở đầu cho thể loại phóng sự trong làng báo Việt Nam.

Cuộc bút chiến trên báo đầu tiên: Báo Hữu thanh là nơi xảy ra cuộc bút chiến đầu tiên trên báo chí. Đó là cuộc bút chiến giữa Phạm Quỳnh và Ngô Đức Kế về Truyện Kiều diễn ra cuối năm 1921.

Trang quảng cáo trên báo sớm nhất: Khó có thể biết chính xác mẩu quảng cáo đầu tiên xuất hiện khi nào trong lịch sử báo chí Việt Nam, nhưng chắc chắn trang quảng cáo sớm nhất hiện diện đầu năm 1882. Ở số báo thứ nhất của năm 1882, Gia Định báo dành toàn bộ trang cuối để đăng quảng cáo cho nhà thuốc Pharmacie Reynaud. Từ đó, quảng cáo trở thành một trang cố định, xuất hiện thường kỳ trên Gia Định báo và hoạt động quảng cáo cũng dần phổ biến ở nhiều báo khác.

Khổ báo nhỏ nhất, lớn nhất: Tờ Lao tù tạp chí do Chi bộ Đảng nhà tù Hoả Lò bí mật thực hiện, viết bằng mực tím, dày 14 trang, chỉ ra được 3 số vào năm 1932 thì bị địch phát hiện và ngăn cấm, là tờ báo nhỏ nhất với kích thước 10 x 8cm. Còn khuôn khổ lớn nhất là nhật báo Người Việt phát hành tại Sài Gòn trong năm 1971, với kích thước 84 x 49cm.

Tên báo dài nhất, ngắn nhất: Tuần báo Em xuất bản tại Sài Gòn trong năm 1948 có lẽ là tờ báo có tên ngắn nhất (vì chỉ gồm 2 chữ cái, không dấu). Kỷ lục hoàn toàn ngược lại thuộc về một tạp chí kinh tế đối ngoại của Bộ Giao thông vận tải mang tên Thương mại và Hợp tác quốc tế Giao thông vận tải (gồm tới 38 chữ cái, 8 dấu).

Báo tồn tại ngắn nhất, lâu nhất: Trong lịch sử báo chí Việt Nam, có những tờ báo tồn tại rất ngắn: Chỉ xuất bản một số rồi đình bản: sớm nhất là tờ Nhà quê, chỉ ra được đúng 1 số vào ngày 11-2-1926. Ngược lại, có nhiều tờ báo tồn tại liên tục mấy chục năm - điển hình là báo Lao động của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam: suốt từ khi ra số đầu ngày 20-7-1946, báo liên tục phát triển, ngày nay vẫn đang lớn mạnh và được bạn đọc cả nước mến mộ.

Báo điện tử đầu tiên: Tờ Saigon News CD do Công ty Scitic cùng Saigon News phối hợp xuất bản là báo điện tử đầu tiên của Việt nam với nội dung tờ báo chứa gọn trong một đĩa CD-Rom; số 1 của nó phát hành vào tháng 5-1997. Còn nhật báo điện tử đầu tiên là báo Nhân dân điện tử - nhật báo này bắt đầu phát hành trên mạng Internet từ ngày 21-6-2000.

Báo Việt Nam đầu tiên phát hành ở châu Âu: Từ tháng 4-2001, báo chí Việt Nam trực tiếp in và phát hành tại châu Âu với tờ báo thực hiện thí điểm đầu tiên là tờ Le Courrier của Thông tấn xã Việt Nam.

Báo có số phát hành mỗi kỳ nhiều nhất: Chưa báo hoặc tạp chí Việt Nam nào vượt được kỷ lục về số lượng phát hành mỗi kỳ của báo An ninh Thế giới (thuộc Bộ Công an) hiện nay: xuất bản thứ Tư và thứ Bảy hàng tuần (ngoài ra tháng còn thêm số cuối tháng), mỗi kỳ không dưới 500.000 (nửa triệu) bản.