Những kháng thể phòng chống cúm gia cầm

Những kháng thể (những protein của hệ miễn dịch đính vào những yếu tố xâm nhập như là các virus) cũng có thể được sử dụng để bảo vệ những người ở tuyến đầu chống dịch một khi có ổ dịch xảy ra.

Trong những thử nghiệm trên chuột, nhiều loại virus cúm A, kể cả cúm gia cầm H5N1, đã bị trung hoà. Các nhà khoa học phát hiện những kháng thể này đã trung hoà phần lớn những virus cúm khác, kể cả virus cúm theo mùa vụ (như chủng H5N1).

Các nhà nghiên cứu đã có một “kho” protein hệ miễn dịch như thế từ 57 tình nguyện viên thuộc Viện Ung thư Dana –farber liên kết với trường Y học Harvard ở Boston .

Rất khó chống lại bệnh cúm vì nó tự giấu mình trong những protein có dạng kẹo que được gọi là hemagglutinin (ngưng kết tố hồng cầu) và neuraminidase, chúng thường xuyên đột biến và đưa thêm vào tên của những chủng cúm A các ký hiệu “H” và “N”.

Các vắc xin nhằm vào hemagglutinin, còn các loại thuốc được gọi là những chất ức chế enzym neuraminidase (kể cả Tamiflu của Roche AG và Relenza của Glaxo Smith Kline) tấn công neuraminidase. Do có những đột biến nên các vắc xin phải được cải tiến hằng năm và các virus có thể đề kháng lại những chất ức chế neuraminidase vì chúng phải làm cho các chất chống virus bị già cỗi.

Làm cho virus không hoạt động được

Những kháng thể mới này dính vào những phần ít đột biến của virus, tại phần “dính” của các dạng kẹo que. Hiện tượng này tương tự lai chéo dòng. Nó hình thành nên một bộ máy phân tử phức hợp có nhiều bộ máy hoạt động. Tất cả các bộ máy phải cùng nhau hoạt động một cách hoàn hảo nếu virus xâm nhập tế bào và tạo nên sự lây nhiễm.

Các nhà nghiên cứu phát hiện các kháng thể đã làm cho virus không hoạt động được bằng cách xây dựng những hình ảnh (ở mức độ nguyên tử) các kháng thể tấn công virus. Họ hy vọng sử dụng kiến thức này để tạo nên hoặc tìm những kháng thể đơn dòng khác có thể trung hoà 6 chủng cúm, kể cả chủng cúm theo mùa H3N2 hiện đang lưu hành, sở dĩ gọi là kháng thể đơn dòng vì chúng chỉ tấn công một mục tiêu đặc biệt, bảo vệ chuột tránh được hiện tượng gây chết là mục tiêu của virus cúm gia cầm H5N1 (thậm chí hơn 3 ngày sau khi nhiễm bệnh). Các nhà khoa học cũng đã thất bại khi chọn những chủng virus kháng lại hoạt tính của những kháng thể này.

Có nhà khoa học chủ trương điều chế trực tiếp những kháng thể để dùng làm dược phẩm vì chúng đã được sử dụng rộng rãi trong điều trị ung thư. Tiêm một liều đơn được bảo hộ trong 3 tuần và được miễn dịch bền vững.

Chi phí cho những kháng thể đơn dòng có thể đến nhiều chục nghìn đô la mỗi năm, do đó cần phải tìm cách giảm giá thành so với hiện nay. Viện Y học quốc gia tài trợ cho công trình nghiên cứu và các nhà khoa học đã đăng ký phát minh công trình này và đang tìm kiếm một công ty dược phẩm để giúp họ thử nghiệm các kháng thể.