Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 08/12/2011 20:49 (GMT+7)

Những khám phá mới về ngôn ngữ

1. Hộp thoại (voice box) trong cổ họng con người nằm ở vị trí thấp hơn so với loài linh trưởng, điều này giúp con người phát âm tốt hơn, tạo ra hàng loạt các âm thanh đa dạng khi nói, biểu đạt ý nghĩ bằng âm thanh tốt hơn, hát hay hơn, sinh ra nhiều ca sĩ tài năng, ngôi sao âm nhạc mà ở các loài khác không có, đây là nhóm người có hộp thoại hoàn chỉnh. Nhưng đáng tiếc chính vị trí hộp thoại của con người nằm ở nơi “đắc địa” như vậy nên làm cho con người không thể cùng một lúc thở, nuốt như các loài khác và nếu có rất dễ bị sốc, sặc hay nghẹn.

2. Tiếng quan thoại (mandarin) là ngôn ngữ đạt nhiều tiêu chí “nhất”, như lâu đời nhất, được nhiều người sử dụng nhất…. hiện có tới 845 triệu người dùng làm ngôn ngữ giao tiếp bản địa, cao gấp 2,5 lần so với tiếng Anh.

3. Theo số liệu thống kê có tới trên 70% số trang nhà (home page) trên mạng điện toán inter-net sử dụng tiếng Anh và phần lớn những người sử dụng trực tuyến là sử dụng tiếng Anh, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ “online” phổ thông nhất hay còn gọi là ngôn ngữ quốc tế hoá và cũng do ngôn ngữ sở tại không tìm được những từ sát nghĩa, ví dụ như net, internet, catwalk, download v.v…

4. Trái đất không đổi, song tiếng Anh lại được dùng làm ngôn ngữ dạy bắt buộc ở Trung Quốc. Tại quốc gia này, từ lớp 3 người ta đã dạy tiếng Anh, trong khi đó tại Mỹ chỉ có 3% các trường tiểu học và 4% ở bậc trung học lại học ngôn ngữ tiếng Trung.

5. Đến nay có rất nhiều từ tiếng Anh, đặc biệt những thuật ngữ liên quan đến khoa học lại bắt đầu bằng chữ al như algebra (đại số), alkaline (kiềm), hay algorithm (thuật toán)… đây là những từ phát sinh có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập với các tiền tố al có nghĩa là “the” (quán từ xác định). Đây là di sản của thời trung cổ, khi kiến thức cổ xưa của người Hy Lạp và La Mã bị mất vị thế ở châu Âu nhưng lại được các học giả trong thế giới Hồi giáo bảo tồn và phát triển.

6. Các loại công nghệ hiện đại có thể tạo ra những loại đồ vật ngày càng nhỏ, thông minh hơn kể cả từ vựng. Ví dụ bits of eight trở thành byte; module/demodu-lale thành modem; pic-ture cell thành pexel và web log thành blog hoặc trong từ điển tiếng Anh (Oxford English Dictionary), từ pneumonoultramicro-scopicsilicovolcanoco-niosis cũng đã được người ra rút ngắn để nói về căn bệnh phổi (lung disease), căn bệnh gây nên bởi việc hít phải bụi silicon do núi lửa phun trào.

7. Gruss dic, Dunkelheit, mein alter Freund là âm thanh khóc của những đưa trẻ mới sinh từ 3-5 ngày tuổi trong các gia đình nổi tiếng Pháp, mang đặc trưng lạ, đặc trưng ngữ điệu tăng chỉ có trong tiếng Pháp. Ngược lại, những đứa trẻ sinh ra trong các gia đình nói tiếng Đức thì âm khóc khi phát ra có chiều hướng âm rơi. Sở dĩ có hiện tượng trên là do ngay từ khi trong bụng mẹ trẻ đã bắt đầu học ngôn ngữ.

8. Công cụ thần kinh để phát triển ngôn ngữ bắt đầu phát triển mạnh từ khi sinh đến khi được 3 tuổi. Những người bị mất khả năng học ngôn ngữ trước tuổi dạy thì, như bị sống cô lập, bị lạm dụng, giam cầm thì sau đó có thể bổ sung khả năng này nhưng không thể phát triển đầy đủ như những người bình thường khác.

9. Một trong những tác động tiêu cực đến quá trình phát triển, xử lý ngôn ngữ là do não bị thương. Theo đó, nếu ai dó bị tổn thương ở vùng não có tên là Broca’s thì rất khó phát âm những cụm từ ngắn, đây là những cơ sở quan trọng cho việc phát âm.

Nếu vùng não có nếp gấp phía trên bị trấn thương có thể dẫn đến căn bệnh, chứng mất ngôn ngữ Wermicke. Theo đó, người trong cuộc có cảm giác họ phát ngôn bình thường nhưng người ngoài lại thấy họ nói năng rất vô nghĩa.

10. Các bộ tộc người cổ ở phương Tây, châu Mỹ thường hay dùng từ ugh, đây không phải là cách chế nhạo, phê bình hay nói lóng mà là một cố gắng để tạo ra một ngôn ngữ mang tính đặc trưng thổ dân. Nó được tạo ra bởi quá trình đóng tạm các dây âm thanh trong quá trình phát âm.

11. Khi người Hà Lan thôn tính bộ tộc người Nama ở châu Phi thì ngôn ngữ thường dùng ở bộ tộc người Nama lại rất đặc biệt, có nhiều âm nhấn, người Hà Lan gọi đaya là Hottenlót,tiếng Hà Lan có nghĩa là “nói lắp”.

12. Những âm thanh nước ngoài như silbotrong tiếng Hà Lan được xem là ngôn ngữ giống như là tiếng còi, có tới 4 nguyên âm và 4 phụ âm. Các loại âm thanh có thể nghe rõ khi đứng xa hàng kilômét.

13. Ngôn ngữ ký hiệu của người Ấn Độ là ngôn ngữ im lặng phổ biến nhất hành tinh chúng ta, hiện có 2,7 triệu người sử dụng.

14. Theo số liệu của UNESCO, trên thế giới hiện có tới 6.800 ngôn ngữ ký hiệu, cử chỉ hay còn gọi là ngôn ngữ phi lời nói, 1/3 số ngôn ngữ này hiện đang có nguy cơ bị tiệt chủng, ngoài ra còn có khoảng 200 ngôn ngữ hiếm hoi khác mà số người sử dụng còn không quá 10 người.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.
Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.