Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 08/12/2011 20:49 (GMT+7)

Những khám phá mới về ngôn ngữ

1. Hộp thoại (voice box) trong cổ họng con người nằm ở vị trí thấp hơn so với loài linh trưởng, điều này giúp con người phát âm tốt hơn, tạo ra hàng loạt các âm thanh đa dạng khi nói, biểu đạt ý nghĩ bằng âm thanh tốt hơn, hát hay hơn, sinh ra nhiều ca sĩ tài năng, ngôi sao âm nhạc mà ở các loài khác không có, đây là nhóm người có hộp thoại hoàn chỉnh. Nhưng đáng tiếc chính vị trí hộp thoại của con người nằm ở nơi “đắc địa” như vậy nên làm cho con người không thể cùng một lúc thở, nuốt như các loài khác và nếu có rất dễ bị sốc, sặc hay nghẹn.

2. Tiếng quan thoại (mandarin) là ngôn ngữ đạt nhiều tiêu chí “nhất”, như lâu đời nhất, được nhiều người sử dụng nhất…. hiện có tới 845 triệu người dùng làm ngôn ngữ giao tiếp bản địa, cao gấp 2,5 lần so với tiếng Anh.

3. Theo số liệu thống kê có tới trên 70% số trang nhà (home page) trên mạng điện toán inter-net sử dụng tiếng Anh và phần lớn những người sử dụng trực tuyến là sử dụng tiếng Anh, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ “online” phổ thông nhất hay còn gọi là ngôn ngữ quốc tế hoá và cũng do ngôn ngữ sở tại không tìm được những từ sát nghĩa, ví dụ như net, internet, catwalk, download v.v…

4. Trái đất không đổi, song tiếng Anh lại được dùng làm ngôn ngữ dạy bắt buộc ở Trung Quốc. Tại quốc gia này, từ lớp 3 người ta đã dạy tiếng Anh, trong khi đó tại Mỹ chỉ có 3% các trường tiểu học và 4% ở bậc trung học lại học ngôn ngữ tiếng Trung.

5. Đến nay có rất nhiều từ tiếng Anh, đặc biệt những thuật ngữ liên quan đến khoa học lại bắt đầu bằng chữ al như algebra (đại số), alkaline (kiềm), hay algorithm (thuật toán)… đây là những từ phát sinh có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập với các tiền tố al có nghĩa là “the” (quán từ xác định). Đây là di sản của thời trung cổ, khi kiến thức cổ xưa của người Hy Lạp và La Mã bị mất vị thế ở châu Âu nhưng lại được các học giả trong thế giới Hồi giáo bảo tồn và phát triển.

6. Các loại công nghệ hiện đại có thể tạo ra những loại đồ vật ngày càng nhỏ, thông minh hơn kể cả từ vựng. Ví dụ bits of eight trở thành byte; module/demodu-lale thành modem; pic-ture cell thành pexel và web log thành blog hoặc trong từ điển tiếng Anh (Oxford English Dictionary), từ pneumonoultramicro-scopicsilicovolcanoco-niosis cũng đã được người ra rút ngắn để nói về căn bệnh phổi (lung disease), căn bệnh gây nên bởi việc hít phải bụi silicon do núi lửa phun trào.

7. Gruss dic, Dunkelheit, mein alter Freund là âm thanh khóc của những đưa trẻ mới sinh từ 3-5 ngày tuổi trong các gia đình nổi tiếng Pháp, mang đặc trưng lạ, đặc trưng ngữ điệu tăng chỉ có trong tiếng Pháp. Ngược lại, những đứa trẻ sinh ra trong các gia đình nói tiếng Đức thì âm khóc khi phát ra có chiều hướng âm rơi. Sở dĩ có hiện tượng trên là do ngay từ khi trong bụng mẹ trẻ đã bắt đầu học ngôn ngữ.

8. Công cụ thần kinh để phát triển ngôn ngữ bắt đầu phát triển mạnh từ khi sinh đến khi được 3 tuổi. Những người bị mất khả năng học ngôn ngữ trước tuổi dạy thì, như bị sống cô lập, bị lạm dụng, giam cầm thì sau đó có thể bổ sung khả năng này nhưng không thể phát triển đầy đủ như những người bình thường khác.

9. Một trong những tác động tiêu cực đến quá trình phát triển, xử lý ngôn ngữ là do não bị thương. Theo đó, nếu ai dó bị tổn thương ở vùng não có tên là Broca’s thì rất khó phát âm những cụm từ ngắn, đây là những cơ sở quan trọng cho việc phát âm.

Nếu vùng não có nếp gấp phía trên bị trấn thương có thể dẫn đến căn bệnh, chứng mất ngôn ngữ Wermicke. Theo đó, người trong cuộc có cảm giác họ phát ngôn bình thường nhưng người ngoài lại thấy họ nói năng rất vô nghĩa.

10. Các bộ tộc người cổ ở phương Tây, châu Mỹ thường hay dùng từ ugh, đây không phải là cách chế nhạo, phê bình hay nói lóng mà là một cố gắng để tạo ra một ngôn ngữ mang tính đặc trưng thổ dân. Nó được tạo ra bởi quá trình đóng tạm các dây âm thanh trong quá trình phát âm.

11. Khi người Hà Lan thôn tính bộ tộc người Nama ở châu Phi thì ngôn ngữ thường dùng ở bộ tộc người Nama lại rất đặc biệt, có nhiều âm nhấn, người Hà Lan gọi đaya là Hottenlót,tiếng Hà Lan có nghĩa là “nói lắp”.

12. Những âm thanh nước ngoài như silbotrong tiếng Hà Lan được xem là ngôn ngữ giống như là tiếng còi, có tới 4 nguyên âm và 4 phụ âm. Các loại âm thanh có thể nghe rõ khi đứng xa hàng kilômét.

13. Ngôn ngữ ký hiệu của người Ấn Độ là ngôn ngữ im lặng phổ biến nhất hành tinh chúng ta, hiện có 2,7 triệu người sử dụng.

14. Theo số liệu của UNESCO, trên thế giới hiện có tới 6.800 ngôn ngữ ký hiệu, cử chỉ hay còn gọi là ngôn ngữ phi lời nói, 1/3 số ngôn ngữ này hiện đang có nguy cơ bị tiệt chủng, ngoài ra còn có khoảng 200 ngôn ngữ hiếm hoi khác mà số người sử dụng còn không quá 10 người.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Phú Thọ: Tập huấn, truyền thông thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật tại xã Lạc Sơn
Ngày 25/9/2026, tại xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ phối hợp với Viện Tài chính vi mô và Phát triển cộng đồng (MACDI) cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức chương trình tập huấn, truyền thông thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Đại hội Hội Khoa học lịch sử Việt Nam lần thứ VIII: GS.TS Nguyễn Văn Kim được bầu làm Chủ tịch
Ngày 30/9/2026, tại Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội là dấu mốc quan trọng mở ra chặng đường phát triển mới của Hội; GS.TS Nguyễn Văn Kim được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.
Thế hệ trẻ và bản lĩnh chính trị trên không gian số: Chủ động đối thoại, phản biện và “phủ xanh” thông tin tích cực
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng tác động sâu sắc đến nhận thức, tư tưởng của xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trước tin giả, thông tin xấu độc và các luận điệu sai trái, thù địch, tuổi trẻ Việt Nam thông qua các diễn đàn chính luận đã khẳng định bản lĩnh chính trị vững vàng, chủ động đối thoại, phản biện các luận điệu sai trái và góp phần “phủ xanh” không gian mạng bằng những giá trị tích cực.
Phản biện để hoàn thiện, không phải để phủ định
Hoạt động tư vấn, phản biện (TVPB) của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trở thành một phương thức quan trọng để tập hợp trí tuệ đội ngũ trí thức, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy cho Đảng, Nhà nước. Để hiểu rõ hơn về sự phát triển, phương pháp tổ chức và những bài học thực tiễn từ hoạt động này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ThS Bùi Kim Tuyến, Trưởng ban TVPB, VUSTA
Liên hiệp Hội Việt Nam hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số
Ngày 28/9, tại Hà Nội, Lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã có buổi trao đổi, làm việc với Công ty CP Tập đoàn Truyền thông StarWorld (Starworld Group) về các giải pháp chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nền tảng công nghệ khoa học phục vụ chiến lược phát triển của VUSTA trong giai đoạn 2026 - 2031.
Phó Chủ tịch Trương Xuân Lam: Đưa khoa học, công nghệ vào giải quyết những bài toán thực tiễn ngành hàng không
Ngày 26/9, tại Hà Nội, Hội Khoa học và Công nghệ Hàng không Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031. Phát biểu tại Đại hội, GS.TS Trương Xuân Lam, Phó Chủ tịch LHHVN nhấn mạnh yêu cầu Hội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tập hợp và phát huy đội ngũ trí thức, đưa KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào giải quyết những vấn đề của ngành hàng không.
Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026: Kết nối nguồn lực, thúc đẩy công nghệ
Theo Nghị định số 268/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 của Chính phủ, ngày 1/10 hằng năm là Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia (INNOVATION DAY) do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì. Quy định này nhằm tạo một dấu mốc thường niên để lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong xã hội, đồng thời thúc đẩy ứng dụng, phát triển và thương mại hóa công nghệ.
Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức chương trình làm việc, khảo sát thực tế tại Trung tâm Đa dạng Sinh học Mê Linh
Ngày 25/9, Cơ quan Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tổ chức chương trình thăm, làm việc và khảo sát thực tế tại Trung tâm Đa dạng Sinh học Mê Linh (thuộc Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam). Chương trình diễn ra với chủ đề “Trí thức khoa học và công nghệ với bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững”.
Hội Tự động hóa Việt Nam và Đại học Công nghệ Quế Lâm hợp tác tạo cơ hội phát triển công nghệ và chuyển đổi số
Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) và Đại học Công nghệ Quế Lâm (Trung Quốc) ký biên bản ghi nhớ, hướng tới xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm chung về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời đưa kết quả nghiên cứu vào thử nghiệm, chuyển giao và ứng
Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Canada
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện cam kết mạnh mẽ của lãnh đạo hai nước trong việc đưa quan hệ song phương bước vào kỷ nguyên mới hợp tác sâu rộng, thực chất và bền vững hơn. Trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Canada:
Trung thu – Một miền ký ức
…Tôi cũng không nhớ đã bao lần đón trung thu nữa, thế nhưng mỗi lần tháng Tám về, dắt con đi qua những phố thị đầy ắp đèn hoa, bánh kẹo trong tôi lại ùa về những cảm xúc khỏ tả, một miền ký ức sâu thẳm thân thương biết bao giờ trở lại ….
Kết luận số 83-KL/TW: Chuyển từ lợi thế tài nguyên sang làm chủ công nghệ vật liệu
Ngày 24/9, Ban Tuyên giáo Trung ương và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp tổ chức Hội thảo tuyên truyền, phổ biến, quán triệt Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị về phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam. Hội thảo tập trung làm rõ định hướng phát triển ngành vật liệu theo hướng làm chủ công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng, tăng năng lực tự chủ và sức cạnh tranh.