Nhà sáng chế “chân đất” xứ cọ

Anh Mai Văn Ngừng cho biết, anh nguyên là bộ đội lái xe được nghỉ chế độ phục viên từ năm 1991, quê anh ở tỉnh Hà Tây nhưng từ khi lấy vợ, anh đã theo chị về định cư tại Đoan Hùng (Phú Thọ). Vùng này là nơi có nghề trồng cọ và chế biến các sản phẩm từ cọ rất lâu đời. Mấy năm gần đây, nghề làm mành cọ xuất khẩu phát triển mạnh.

Hằng ngày, vợ con anh và bà con trong xóm ngoài làng phải thức khuya dậy sớm chẻ nan rồi vót nan làm mành cọ. Để sản xuất ra một chiếc mành cọ thì khâu chẻ vót nan được xem là vất vả nhất. Không ít người bị xây xát chân tay. "Tôi không ngừng nung nấu ý nghĩ phải làm một cái gì đó để giúp bà con đỡ vất vả và ý tưởng làm một chiếc máy chẻ vót nan cọ ra đời "- anh Ngừng cho hay.

Em xin lỗi!

Để "sáng chế" ra chiếc máy chẻ vót nan cọ, anh Ngừng đã lấy chiếc mô-tơ điện của máy làm giò chả trong gia đình. Chị Nhung, vợ anh không ít lần đã kêu trời vì anh trưng dụng cái mô-tơ của máy để lỡ mất buổi làm hàng đi chợ. Hai vợ chồng đã không ít lần giận nhau chỉ vì "chiếc máy vớ vẩn" mà anh Ngừng đã phải thức ngày, thức đêm để đo, vẽ tính toán.

Vốn có chút ít kiến thức về động cơ, lực ma sát... do nhiều năm trong nghề lái xe anh Ngừng đã chế tạo thành công chiếc máy vót, chẻ nan cọ sau gần hai năm miệt mài.

Chiếc máy được chế tạo gồm một mô-tơ điện loại có công suất 1 KW, 2 bánh răng của hộp số ô-tô GAT 69, hai quả lô của máy xát. gạo. Chi tiết quan trọng nhất của chiếc máy theo anh Ngừng là ở bốn trục truyền lực cùng với hai hàng dây cua-roa và một lưỡi dao di động.

"Đã có ba chiếc mô-tơ bị cháy vì những thí nghiệm trước khi máy ra đời, tôi cũng xót ruột lắm nhưng trót đam mê nó rồi" - anh Ngừng nói.

Thế rồi, một buổi chiều, anh Ngừng sập cầu dao điện, máy chuyển động và anh đưa nan cọ vào máy, chưa đầy một giây, chiếc máy đưa chiếc nan đều tăm tắp. "Tôi và vợ tôi cứ lặng đi xem máy chạy hơn một giờ êm ru. Sau đó, vợ tôi lẳng lặng đi mua gà và một chai rượu rồi bảo tôi mời bạn bè đến nhậu, bà ấy chỉ nói: "Em xin lỗi!" - anh Ngừng nói rồi cười ha hả.

Ước mơ về chiếc máy liên hoàn

Tin anh Ngừng làm ra máy chẻ vót nan cọ làm xôn xao cả vùng trồng cọ trung du Vĩnh Phúc, Phú Thọ. Chiếc máy vót, chẻ nan cọ được chế tạo bằng những vật liệu dễ kiếm có năng suất vót chẻ nan là 450kg nan cọ/ngày. Bình thường, một lao động chỉ vót, chẻ được 40kg nan, trong khi đó chiếc máy này có công suất bằng mười một lao động trong một ngày khiến ai cũng "tâm phục, khẩu phục".

Bên cạnh đó, máy còn có ứng dụng chẻ nan tre, chuốt mây, chuột nan gỗ... Nhiều cụ già bắt con cháu đưa xe máy đến xem tận nơi để xem chiếc máy được coi là "điều kỳ diệu ở miền trung du". Có anh láu cá xin ở liền tại nhà anh Ngừng hai ngày để học... công nghệ chế tạo máy, và anh Ngừng hồ hởi sẵn sàng truyền lại một cách vô tư.

Hiện tại, đã có hơn chục chiếc máy được bà con đặt hàng, theo anh Ngừng giá thành một chiếc máy vót, chẻ nan cọ anh làm ra chỉ tốn có 4 triệu đồng, anh bán với giá 4,2 triệu đồng. "Tôi chỉ xin hai trăm gọi là công lắp ghép, chỉnh trang bảo hành mà thôi?" - anh Ngừng cho biết.

UBND huyện Đoan Hùng nghe tin một nông dân trong địa bàn huyện chế tạo ra chiếc máy vót, chẻ nan cọ đã cho cán bộ phụ trách công tác khoa học - công nghệ xuống gặp trực tiếp anh Ngừng làm hồ sơ khen thưởng.

Và mới đây, Giám đốc Sở KH-CN Phú Thọ Đinh Văn Ngọc đã xuống tận nhà anh Ngừng để xem chiếc máy. Sau khi biểu dương anh Ngừng, Giám đốc Ngọc đã đề xuất UBND tỉnh Phú Thọ tặng thưởng anh Ngừng 5 triệu đồng.

Anh Ngừng cho biết giờ đây anh đang thai nghén ý tưởng làm ra một chiếc máy vót chẻ nan cọ và dệt mành cọ kiểu liên hoàn. Chiếc máy đó sẽ tự động hóa nhiều hơn để bà con vùng trồng cọ đỡ vất vả trong việc chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Nguồn: nhandan.com.vn 28/12/2005