Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 02/07/2014 16:38 (GMT+7)

Nhà khoa học hàng đầu về thông tin lượng tử

  Còn nhớ, những năm cuối thế kỷ XX, lĩnh vực vật lý lý thuyết thế giới bàn nhiều về thông tin lượng tử, một trong các vấn đề có liên quan nhiều đến quang lượng tử mà Nguyễn Bá Ân đang quan tâm. Từ năm 2002, PGS. TS Nguyễn Bá Ân được mời làm Giáo sư của Viện nghiên cứu cao cấp Hàn Quốc (KIAS), lại được làm việc trong một nhóm của KIAS chuyên về thông tin lượng tử nên ông càng có điều kiện chuyên tâm hơn.

PGS. TS Nguyễn Bá Ân đã có các bài báo khoa học được đăng trên tạp chi quốc tế từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước với các nghiên cứu về vật lý chất rắn, rồi tiếp đó là về exciton –Polariton trong bán dẫn và các hệ thấp chiều, lưỡng ổn định quang học, các hiện tượng hỗn loạn và tự tổ chức trong môi trường phi tuyến…

Năm 2003 ông bước sang một “trang mới” trong cuộc đời nghiên cứu khoa học khi làm việc tại KIAS, công trình “Viễn chuyển lượng tử các trạng thái “con mèo Schrodinger” ” được đăng trên tạp chí Phys.Rev.A và một năm sau, công trình về hội thoại lượng tử được xuất bản trên Phys.Lett.A. Theo GS Đào Tiến Khoa, Viện khoa học và kỹ thuật hạt nhân, thông tin lượng tử là một lĩnh vực khá mới và có tính cách mạng dựa trên các quy luật của thế giới vi mô. Nó hứa hẹn nhiều ứng dụng trong tương lai như truyền thông lượng tử, máy tính lượng tử và bảo mật tuyệt đối.

Một trong các giao thức nổi trội là viễn chuyển lượng tử (Quantum Teleportation) được đề xuất giữa những năm 90 để viễn chuyển một qubit bất kỳ một cách bảo mật và hoàn hảo. Nhằm bảo đảm bảo mật thông tin ở mức cao, năm 2008 PGS Nguyễn Bá Ân và một GS Hàn Quốc đã đưa ra giao thức mới có tên là “Đồng viễn tạo trạng thái lượng tử” (Joint Remote State Preporation, N.B. An & J.Kim.J, Phys.B41,095501). Điều đáng nói là từ đó đến nay, tên gọi này đã được không ít tác giả trên thế giới sử dụng rộng rãi và ở các phương diện khác nhau, nhiều công trình khoa học đã được công bố theo hướng mà PGS Ân và đồng nghiệp người Hàn Quốc ở Viện KIAS gợi mở.

Say mê và không ngừng nghỉ, khi miệt mài nghiên cứu trong nước, lúc sang làm việc ở Hàn Quốc và các nước khác, PGS Nguyễn Bá Ân đã phát triển hướng nghiên cứu mới này, mà cụm công trình, trong đó có “Đồng viễn tạo trạng thái lượng tử thông qua các trạng thái W hoặc kiểu W” đăng trên tạp chí OPA.Commun (năm 2010) đã được nhận giải thưởng Tạ Quang Bửu về nghiên cứu cơ bản trong khoa học tự nhiên năm 2014. Ở đây, lần đầu tiên tác giả đưa ra một biện pháp tách thông tin khôn khéo bằng việc đề xuất các giao thức mới để đồng viễn tạo trạng thái một và hai qubit sử dụng các trạng thái W và dạng W như các kênh lượng tử và chỉ ra rằng nó không phụ thuộc vào độ rối của kênh lượng tử; các giao thức vẫn thực hiện thuận lợi đối với bất cứ đối tượng người nhận nào (cả khi không được trang bị đầy đủ về kỹ thuật).

Tuy nhiên, như PGS Nguyễn Bá Ân chia sẻ, giao thức lượng tử ông đưa ra mới dừng lại ở ý tưởng. Việc hiện thực hóa nó đòi hỏi phải tập trung nghiên cứu sâu hơn, và dĩ nhiên khi công nghệ về thông tin lượng tử đạt được mức độ chính xác cần thiết, vượt qua những trở ngại do thực tế gây ra. Mặt khác, PGS Ân cùng các cộng sự đang có kế hoạch mở rộng Đồng viễn tạo trạng thái lượng tử cho các tình huống thực tế khác nhau, nhất là cải tiến phương pháp thực hiện để đạt được các giao thức tất định – một giải pháp có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xử lý thông tin lượng tử, làm giảm khá lớn chi phí khi sử dụng tài nguyên lượng tử , một trong các tài nguyên đắt tiền và đòi hỏi kỹ thuật cao…

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.