Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 03/02/2006 17:52 (GMT+7)

Người tàng hình sẽ trở thành hiện thực?

Bác sĩ Kemp quay trở lại chiếc ghế bành. Mới dựa lưng ngồi xuống, ông đã có cảm giác như có vật thể nào đó đang bước vào phòng. Có lẽ một luồng gió, vì ông không nhìn thấy gì bất thường. Nhưng đột nhiên có một giọng nói vang lên, không biết từ đâu. Thật rùng rợn! Rồi đột nhiên chiếc ghế đặt trong góc nhà chạy đến về phía ông, như bị một phép thuật nào đó sai khiến. Chưa hết, bề mặt ghế ngồi lún xuống như có ai đó đang ngồi vào. Cuối cùng, như trong phim thần thoại, một que củi đặt từ xa bay lên trong không trung rồi chui tọt vào lò sưởi!

Bác sĩ Kemp đang chếnh choáng vì uống hai ly rượu sherry của Anh chăng? Không, đây là một đoạn phim người vô hình, sản xuất vào năm 1993, nói về một nhân vật kỳ bí được nhà văn Herbert George Wells nghĩ ra vào cuối thế kỷ 19, một tác phẩm gặt hái nhiều thành công khi chuyển thể sang điện ảnh.

Không cần nhờ đến điện ảnh, trong tương lai không xa con người có thể "tàng hình" nhờ vào những sáng tạo mà một nhóm nhà khoa học Mỹ đang thực hiện. Thật vậy, tại trung tâm nghiên cứu quân sự Natick đặt tại bang Massachusetts (Mỹ), các nhà nghiên cứu đang say mê với dự án chế tạo những loại trang phục kỹ thuật cao giúp binh lính đạt được thành công lớn nhất trong chiến đấu. Chẳng hạn họ nghiên cứu bộ "đồng phục tức thì" mà người ta có thể "đắp" trực tiếp lên binh lính, hay đồng phục kín trong nước nhưng lại hở trên mặt đất, và độc đáo nhất là đồng phục biến con người thành vô hình!

Ở đây người ta không sử dụng những kỹ thuật quen thuộc để giúp binh lính "qua mặt" những hệ thống phát hiện điện tử tinh xảo. Chẳng hạn thiết bị ngăn cản cơ thể phát tia hồng ngoại, hay chất liệu - như dùng để bọc máy bay tàng hình - không cho sóng radar "bám" vào. Các nhà nghiên cứu của Natick hướng đến một hệ thống khiến cho đối phương không thể nhìn thấy những ai mặc trang phục! So ra thì trang phục này cao cấp hơn trang phục ngụy trang, vì loại sau sẽ mất tác dụng một khi hậu cảnh bị thay đổi.

Cũng chính từ đây mà các nhà khoa học Mỹ nảy ra ý tưởng: chế tạo một loại đồng phục mà màu sắc thay đổi tùy theo môi trường xung quanh! Bạn hãy tưởng tượng một binh lính đang quỳ gối trước một bức tượng, một phần thân thể anh ta giống như các viên sỏi trang trí trên tường. Năm phút sau, anh ta lại đổi "màu" vì phía sau anh là một hậu cảnh khác. Trong hoàn cảnh này, anh ta giống như đúc với cảnh vật phía sau!

Trang phục kỳ lạ này hoạt động ra sao? Đây là một dự án dài hơi nằm trong khuôn khổ chương trình Future Warrior 2025, nhằm tìm kiếm những trang phục chiến đấu kỹ thuật cao cho binh lính Mỹ trong vòng 20 năm tới. Jerry Whitaker, trưởng phòng thông tin của Natick nói: "Chúng tôi rất tự hào về những tiến bộ đạt được trong lĩnh vực nguỵ trang. Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để thông báo những chi tiết kỹ thuật".Nói chung thì thông tin về "chiếc áo vô hình" vẫn còn là "vô hình"!

Thật khó mà vén được bức màn bí mật này, vì người ta đã biết được con đường mà các nhà khoa học Mỹ đang đi: tất cả nằm trong khuôn khổ "trang phục thông minh". Ngoài công cụ che thân, trang phục này còn có thêm một công dụng đặc biệt nào đó, chẳng hạn áo khoác-điện thoại thì giúp truyền và nhận âm thanh (bộ phận tiếp nhận và truyền âm giấu bên trong áo), hay khăn choàng quay phim (camera ngụy trang bên trong khăn)…

Không cần đến Mỹ để khám phá những sản phẩm độc đáo này, chúng được làm ra ở Pháp, tại vùng Grenoble, nơi có vệ tinh của Viện nghiên cứu và phát triển của France Télécom. Tại đây, các nhà khoa học đang nghiên cứu một chất liệu được xem là cơ bản của "trang phục vô hình" kiểu Mỹ: sợi quang học. Nhóm nghiên cứu Grenoble do André Weill dẫn dắt đã sử dụng loại sợi này để làm ra một màn hình mềm mại. Dùng sợi quang, người ta làm ra một bàn cờ vua 64 ô, trong đó tất cả sợi tập trung trong một ô được nối với một diode, nghĩa là một ampoule dùng làm nguồn sáng. Nguồn sáng này được đám sợi quang bắt giữ rồi phát ra bên ngoài. Như vậy là đám sợi biến đổi "ô cờ" mà chúng tập hợp thành một vùng đồng nhất, phát ra ánh sáng cùng một mức độ. Một dạng pixel, như pixel cấu tạo màn hình truyền hình! Chính sự tương phản về ánh sáng giữa tất cả những "ô cờ" đã tạo nên hình ảnh, và sự biến đổi về thời gian của sự tương phản này cho phép tạo ra những hình ảnh sống động.

Kiểu mẫu do France Télécom thực hiện được xem là tiền đề cho "chiếc áo vô hình". Nếu áo có kích thước của một màn hình nhỏ (30x30cm), màn hình này chỉ có 64pixel, quá ít so với màn hình 1.024pixel mà bạn thường xem trong phòng khách. Nhưng chỉ cần nhân số ô pixel này là người ta có thể làm cho độ rõ nét tăng lên. Và như thế, bất chấp kích thước nhỏ, màn hình mới này vẫn có thể truyền đi bất kỳ hình ảnh nào. Vấn đề còn lại là phóng đại màn hình để cuối cùng có được hiệu quả "vô hình".

Giờ đây, bạn hãy tưởng tượng những sợi quang không chỉ được phân phát trên bề mặt tương ứng với bề mặt truyền hình mà bao phủ toàn bộ đồng phục binh lính. Do đó, trang phục trở nên sáng chói và người lính biến thành một màn hình khổng lồ di động, trên đó người ta không còn truyền đi những hình ảnh hình học mà là hình ảnh của môi trường xung quanh qua trung gian những camera gắn đều đặn trên áo.

Các camera này ghi liên tục tất cả hình ảnh xung quanh, truyền về "hộp đen" của hệ thống - chứa bộ nhớ và mạch vi xử lý - nằm trên trang phục. Đến lượt mình, chiếc máy tính xách tay thật sự này truyền thông tin về những diode có tác dụng làm sáng những sợi quang. Kết quả là các hình ảnh của môi trường cứ thường xuyên xuất hiện trên thân thể người lính: trên bụng anh ta là những viên gạch mà camera phía sau quay được, trước ngực là hàng rào dây kẽm gai… Cuối cùng thì người lính trở nên hoàn toàn trong suốt!

Tuy nhiên, lý thuyết này vẫn còn nhiều trở ngại. André Weill giải thích: "Hãy lấy thí dụ kiểu mẫu màn hình của chúng tôi, nó được một cục pin 3,5 volt cung cấp năng lượng trong vòng 2 giờ. Nếu là một màn hình phủ khắp đồng phục thì thử hỏi cần đến biết bao năng lượng. Lúc ấy người lính phải mang vô số cục pin trên người!".Tiếp theo là vấn đề diode, nguồn sáng mà sợi quang kết nối. André Weill nói tiếp: "Kiểu mẫu của chúng tôi cần 64 diode, mỗi diode cho một pixel, nhưng để có trang phục vô hình người ta phải cần đến hàng ngàn cái. Điều này khiến cho áo trở nên cồng kềnh, vướng víu".

Nhưng việc nghiên cứu sợi thông minh chỉ mới ở giai đoạn đầu, việc thu nhỏ diode và pin chắc chắn sẽ đạt được những kết quả đáng kể. Và để thuyết phục những ai chưa tin hoặc không nghĩ rằng một ngày nào đó con người sẽ sử dụng đến trang phục dệt bằng sợi quang, các nhà khoa học đề nghị lui lại quá khứ một chút, vào đầu thế kỷ 20, để biết được tất cả. Thời đó người ta chỉ biết đến những loại sợi tự nhiên, len, cotton, lụa…, nhưng đến những năm 1930, khi con người sáng tạo ra nylon thì từ đó loại sợi tổng hợp này có mặt ở mọi nơi. Liệu ngày nay ai dám nói rằng sợi quang không đạt những thành công tương tự như nylon trong tương lai?
Nguồn: Sài Gòn Tiếp Thị

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.
VUSTA tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ cho cán bộ, nhân viên làm việc tại tòa nhà, ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn. Chương trình kết hợp phổ biến quy định pháp luật với hướng dẫn kỹ năng thực hành, góp phần chủ động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại khi có sự cố xảy ra.
Phát huy vai trò cầu nối của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Tăng cường kết nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước.
Đắk Lắk: Từ chính sách đãi ngộ đến yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao
Việc HĐND tỉnh Đắk Lắk thông qua Nghị quyết quy định chính sách thu hút, hỗ trợ đào tạo phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2026- 2031 thể hiện sự đồng thuận cao đối với yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho phát triển trong giai đoạn mới. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chính sách đi vào cuộc sống, thu hút được người có năng lực và tạo môi trường để trí thức cống hiến.