Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 09/04/2009 15:41 (GMT+7)

Người có hai sáng kiến cải tiến kỹ thuật

Anh Quéo, năm nay 50 tuổi, quê ở Ninh Quang, tỉnh Hải Hưng. Từ một chiến sĩ thanh niên xung phong năm 1977, anh vào Gia Lai công tác tại Công ty Cà phê tỉnh. Đến năm 1989, vì điều kiện sức khoẻ, anh xin nghỉ việc nhà nước về làm nông. Trải qua sự ngỡ ngàng trước cái nắng, cái gió của cao nguyên, qua nhiều năm phấn đấu, vật lộn với mảnh đất Tây Nguyên, anh Quéo đã trở thành chủ một doanh nghiệp tư nhân (Công ty TNHH Hùng Hưng) chuyên trồng và kinh doanh chế biến tiêu trên địa bàn thị trấn Chư Sê, tỉnh Gia Lai.

Công đoạn làm ra tiêu trắng: Phân loại chọn lựa nguyên liệu, ngâm trong nước, ủ để vỏ mềm và phân huỷ rồi tiến hành xay bóc vỏ, rửa bằng nước và phơi khô, thế là được sản phẩm tiêu trắng dạng thô, rồi tinh lọc nhiều lần cho ra tiêu trắng thành phẩm.

Trăn trở vì giá của tiêu đen thấp hơn hai lần tiêu trắng và hơn ba lần tiêu đỏ, anh Quéo luôn mày mò nghiên cứu làm sao để sản phẩm hồ tiêu của mình cũng như của bà con làm ra cho thu nhập cao, xứng đáng công lao bỏ ra. Cái khó ló cái khôn, anh đã tạo ra “Máy bóc vỏ tiêu để chế biến tiêu trắng” và “Quy trình chế biến tiêu đỏ”.

Anh Quéo cho biết: “Các máy bóc vỏ tiêu đen để chế biến tiêu trắng được nhập về tại Chư Sê là loại máy quay ngang như xay lúa làm tỷ lệ hao hụt cao tới 30%, hạt tiêu bị vỡ nhiều, có nhiều công đoạn, phức tạp, phải sử dụng nhiều lao động, nên giá thành cao, tuy bán một kg tiêu trắng cao hơn tiêu đen rất nhiều mà lãi không bao nhiêu”. Máy bóc vỏ tiêu cải tiến của anh Quéo rất đơn giản: Bóc hạt tiêu đen thành tiêu trắng theo nguyên lý ly tâm Dùng cánh quạt quay đều trong cối tạo ma sát làm bóc vỏ hạt tiêu.

Giá thành máy cái tiến của anh Quéo thấp hơn giá ngoài thị trường khoảng vài triệu đồng, tiết kiệm được hai công lao động trong quá trình làm việc, giảm được lượng nước tiêu thụ (giảm được 2 m 3/tấn tiêu) vì khi máy hoạt động công nhân có thể bơm nước vào để rửa tiêu luôn. Công suất máy đạt 1 tấn/giờ (máy cũ 0,5 tấn/giờ). Tỷ lệ sản phẩm đạt chất lượng là 75%, cao hơn so với máy cùng loại 0,5%. Sản phẩm tiêu trắng làm ra đảm bảo chất lượng cao, bóng đẹp. Trừ các chi phí anh Quéo làm lợi khoảng 1 triệu/tấn.

Máy bóc vỏ tiêu do anh Quéo chế tạo.
Máy bóc vỏ tiêu do anh Quéo chế tạo.

Về quy trình sản xuất tiêu đỏ, anh Quéo cho biết: Khi hái hạt tiêu phải chín, hạt tiêu chín khoảng 80% trở lên mới thu hoạch, chú ý tránh làm hạt tiêu bị bóc vỏ. Khi phân loại, chỉ lấy hạt tiêu chín ra khỏi cọng bằng phương pháp thủ công. Tiêu chín được phơi khô tách hết cọng và tạp chất. Lúc này chỉ còn lại hạt tiêu chín đạt chất lượng cao. Tiếp theo cho hạt tiêu chín đã phơi khô qua hệ thống rửa sạch, phải làm nhanh tránh ngâm trong nước quá lâu, rồi đến công đoạn khử trùng và tạo độ bóng bằng cồn (cồn dùng cho thực phẩm). Cuối cùng là sấy khô trên ngọn lửa ga nhiệt độ 40 0C khi đổ ẩm của hạt tới 12,5% là được và phải có màu đỏ sẫm, bóng của hạt tiêu chín. Sản phẩm hạt tiêu lúc này được gọi là tiêu đỏ và được bảo quản trong bao nilon PE, phía ngoài bọc bao PP. Đây là sản phẩm hồ tiêu chất lượng cao, giá trị kinh tế cao gấp 3 lần tiêu đen. Từ năm 2005 đến nay, mặt hàng tiêu đỏ đã được người tiêu dùng rất ưa chuộng, khả năng tiêu thụ cao. Hiện nay chưa đủ sản phẩm cung cấp cho nhu cầu thị trường. Giải pháp này khuyến khích người trồng tiêu bỏ dần thói quen thu hoạch tiêu xanh, kém chất lượng.   

Trao đổi với chúng tôi, anh Quéo còn cho biết: Những vụ tiêu vừa qua, chiếc máy bóc vỏ tiêu cải tiến và quy trình chế biến tiêu đỏ nghiêm ngặt đã mang lại thêm cho gia đình anh hàng trăm triệu đồng mỗi năm (Lãi một kg tiêu trắng hơn tiêu đen 1.500 đồng). Khi được hỏi: “Có ai đến đặt mua chiếc máy do anh sản xuất không?”. Anh nói: “Mình chỉ nhận làm dịch vụ bóc vỏ tiêu cho các gia đình, hoặc đi mua tiêu về chế biến, chứ không làm máy bán vì sợ mất “bí quyết” nhà nghề”.

Đến trang trại tiêu của anh Quéo mới biết doanh nhân - nông dân này không chỉ có những sáng kiến về chế biến hạt tiêu mà còn biết kỹ thuật thâm canh tiêu cho năng suất cao. Nhờ đó mà anh Quéo đã giúp mình và bà con cùng nghề đỡ vất vả, tăng thu nhập từ sản xuất hồ tiêu, góp phần xây dựng và phát triển thương hiệu Hồ tiêu Chư Sê.

Cấu tạo của máy bóc vở tiêu đen do anh Quéo chế tạo bao gồm: Một mô tơ 3 pha 3 HP, tốc độ quay 1.500 vòng/phút, dùng làm trung tâm lực cho cả hệ thống chuyển động; một trục quay làm bắng sắt Ø 5 cm có gắn cánh quạt, chiều dài trục tuỳ theo kích cở máy; khung máy làm bằng sắt chữ V rộng 6 cm; cánh quạt làm bằng sắt Ø 2 cm, có 8 cánh, độ dài 40 cm; 02 buri có đường kính 35 cm và 01 buri đường kính 12 cm làm nơi trung tâm chuyển động và làm tăng hoặc giảm tốc độ quay của cánh quạt và trợ lực giảm sức ép cho mô tơ; 04 ô bít (bạc đạn) giữ trục quay cố định; 02 dây coroa (B70, B78) dùng để truyền lực quay; 01 bể chứa có thể làm bắng gạch xây hay bằng inox… nhưng phải tạo độ nhám, ma sát trong thành bể. Dưới đáy bể có khoả mở để lọc nước và vớt vỏ hạt tiêu. Máy được đặt trên bể hoặc làm chân đứng.

Nguyên lý hoạt động của hệ thống máy: Môtơ hoạt động bằng dòng điện 3 pha 380V. Khi môtơ chuyển động, truyền lực thông qua dây coroa B78 sang buri 1 (35 cam), gắn trên trục quay này có buri 2 nhỏ hơn (12 cm). Từ buri nhỏ lực chuyển động được truyền sang buri 3 (35 cm) thông qua dây coroa 2 (B70). Hệ thống buri này trợ lực cho máy làm giảm lực cản trong quá trình quay, đồng thời giảm tốc độ quay của cánh quạt. Buri 3 được gắn với trục quay có gắn cánh quạt, đây là nơi tiếp xúc trực tiếp với hạt tiêu. Cánh quạt quay đều làm cho hạt tiêu quay theo. Quá trình va chạm giữa hạt tiêu với hạt tiêu, giữa hạt tiêu với cánh quạt, giữa hạt tiêu với thành bể tạo ma sát làm cho vỏ hạt tiêu bóc ra chỉ còn sọ tiêu (tiêu trắng).

Xem Thêm

Tin mới

Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.