Nghiên cứu động đất dưới các lỗ khoan sâu

Vết đứt gãy San Andreas dài 1.300 km chạy qua trung tâm California, Mỹ, từng gây ra nhiều cơn địa chấn lớn. Theo dự án trị giá 20 triệu USD, mang tên Đài quan sát Độ sâu Vết đứt gãy San Andreas (Safod), các nhà khoa học khoan sâu vào vết đứt gãy, rồi đưa thiết bị thăm dò xuống. Công việc lắp đặt thiết bị đo đạc, thăm dò sẽ hoàn chỉnh vào năm 2007 nhưng hiện nó cung cấp một số dữ liệu quý giá và hấp dẫn.

"Chúng tôi nhìn thấy những vùng đá bị biến dạng dữ dội", TS. Bill Ellsworth, thành viên dự án cho biết, "Vùng đó cho thấy sự dịch chuyển ở vết đứt gãy. Những vùng đó rất hẹp, có chỗ chỉ rộng vài mét, chỗ rộng bằng ngón tay".

Dự án khoan sâu lòng đất được đặt ở thị trấn Parkfield, được coi là "thủ đô động đất của thế giới". Theo định kỳ, Parkfield trải qua những trận động đất từ nhỏ đến trung bình khi các kiến tạo địa tầng Bắc Mỹ và Thái Bình Dương cọ xát với một địa tầng nằm dọc vết đứt gãy San Andreas.

Bên cạnh đặt thiết bị đo đạc xuống lỗ khoan, Safod đưa đá lên mặt đất để phân tích lực nào đã làm chúng biến dạng. "Chúng ta chưa từng biết về cơ chế thực sự của động đất bởi chúng ta thường nghiên cứu chúng trên mặt đất", TS. Bill Ellsworth giải thích. "Những gì chúng tôi muốn là đi sâu xuống lòng đất để đo các đại lượng vật lý - thay đổi trong chu kỳ động đất".

Từ tháng 6/2004, các nhà khoa học tham dự Safod tiến hành khoan vào phiến địa tầng Thái Bình Dương, nằm về phía tây của vết đứt gãy. Vào tháng 8/2005, ban chỉ đạo dự án đạt được mục tiêu khoan qua vùng đứt gãy hoạt động xuống địa tầng Bắc Mỹ - đạt độ sâu 1,91 dặm (3km). Khi hoàn thành vào năm 2007, hàng chục thiết bị thăm dò lòng đất được lắp đặt vào một phần của vết đứt gãy - nơi các trận động đất nhỏ được sinh ra và truyền dữ liệu về đài quan sát đặt trên mặt đất.

Nguồn: netnam.vn 10/12/2005