Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 19/03/2010 18:25 (GMT+7)

Ngành khảo cổ và những phát hiện lớn nhất trong năm 2009

Kho báu Staffordshire Hoard

Với giá trị khổng lồ lên đến hàng tỉ USD, kho báu Staffordshire (Anh) - một phát hiện quý giá gồm 1.600 đồ châu báu Anglo Saxon thế kỷ VII, trong đó bao gồm những quả táo chuôi gươm, đồ trang sức và thánh giá được chuyên gia dò kim loại Terry Herbert khám phá vào tháng 7/2009, chôn giấu tại một cánh đồng ở West Midlands. Đây được coi là bộ sưu tập giá trị nhất và lớn nhất cùng loại được khám phá từ lòng đất.

Các món đồ sẽ được trưng bày tại Nhà Bảo tàng nước Anh cho đến tháng 2/2010. Sau đó, toàn bộ số hiện vật được bán cho Birmingham Museumand Art Galley và Potteries Museumand Art Gallery ở Stoke.

Cây sáo bằng xương và pho tiểu tượng tình ái ở Hohle Fels

Đồ vật được khám phá trong hang Hohle Fels ở dãy núi Swabian Alb của nước Đức và được tiết lộ trên thế giới trong năm 2009. Cả hai cổ vật giúp giới khoa học có cái nhìn sâu xa hơn về những cưdân sống trong hang thời kỳ hậu đồ đá cũ (cách đây từ 40.000 đến 14.000 năm) hơn sự hiểu biết trước đây.

Đồ tạo tác đầu tiên là bức tượng tình ái nhỏ thể hiện bộ ngực nở nang của phụ nữ - được gọi là Thần Vệ nữ của Hohle Fels, có niên đại 35.000 - 40.000 năm tuổi. Bức tiểu tượng được coi là nghệ thuật thiêng liêng nhất và chắc chắn thuộc về hậu kỳ đồ đá cũ. Cây sáo nhỏ làm bằng xương chim được đánh giá là nhạc cụ cổ nhất thế giới được tìm thấy.

Quan tài thời đại đồ đồng ở Forteviot

Công việc di chuyển tấm đá sa thạch nặng 4 tấn ra khỏi cánh đồng gần Forteviot, ở Perthsire (Scotland) do nhóm chuyên gia khảo cổ và những người tình nguyện thực hiện trong tháng 8/2009 đã làm lộ ra một phòng mai táng nằm sâu dưới lòng đất được xây dựng từ thời đồ đồng, trong đó chứa một số dấu tích hữu cơ và kim loại được bảo quản kỹ. Người ta tin rằng căn phòng mai táng này là nơi yên nghỉ của giới quyền cao chức trọng ở Scotland thời kỳ đồ đồng.

Thành phố đã mất Bathonea

Istanbul là thành phố lớn nhất châu Âu và là 1  trong 5 thành phố lớn nhất thế giới, với dân số khoảng 13 triệu người. Do đó, khó tin nổi một điều là mãi cho đến năm 2009, người ta mớiphát hiện ra dấu vết thành phố cổ mất tích từ rất lâu Bathonea cách Istanbul chỉ 20km, giữa một quang cảnh lịch sử rộng 8km. Địa điểm - có người ở đầu tiên cách đây 15 thiên niên kỷ - nằm ẩn bên dướimột cánh đồng, trên bờ hồ Kucukcekmece, ở phía tây Istanbul. Thành phố cổ có lẽ đã bị chìm một phần dưới nước.

Một cái tháp được phát hiện giữa hồ nước được coi là di tích của ngọn hải đăng thành phố Bathonea. Nếu đúng như vậy thì đây là 1 trong 3 ngọn hải đăng của Roman được biết tồn tại ở đông Địa Trung Hải, và nó nằm gần hai ngọn hải đăng khác ở Alexandria và Patara.

Những sợi lanh cổ nhất thế giới

Những sợi lanh nhỏ này - có tuổi 34.000 năm và do nhóm khảo cổ học Đại học Harvard khám phá trong một hang động ở dãy Kavkaz thuộc nước Cộng hòa Gruzia - là bằng chứng cho thấy nỗ lực đầutiên của con người nhằm chế tạo sợi dây từ tài nguyên thiên nhiên. Có điều, những sợi lanh này nhỏ đến mức khó có thể nhìn thấy bằng mắt thường - nhóm khảo cổ chỉ tìm thấy chúng khi sử dụng kính hiểnvi nghiên cứu những mẫu đất sét.

Những sợi lanh này được cắt, xoắn và nhuộm màu - có lẽ để làm ra quần áo hay thúng giỏ. Ofer Bar-Yosef, lãnh đạo nhóm khảo cổ, nói số sợi lanh này thể hiện bằng chứng về "sáng chế mang tính quyết định của người tiền sử".

Vũ khí hóa học sơ khai nhất

Vũ khí hóa học không là thứ mà chỉ có con người hiện đại sở hữu. Tháng 1/2009, nhà khảo cổ Simon James ở Đại học Leicester ngờ rằng 20 người lính Roman bị giết chết khi bảo vệ thành phố pháođài Dura (nay là Dura-Europos) ở phía đông sa mạc Syria chính là những nạn nhân đầu tiên trong lịch sử bị tấn công bằng khí độc. Những người lính này nằm chết trong con đường hầm bị sập và trong cơthể họ có dấu vết của hóa chất và tinh thể sulphur. Simon James tin rằng những người lính trong đường hầm chết do hít phải khí độc sulphur dioxide.

Ida - mắt xích bị mất

Ida - một hóa thạch có 47 triệu năm tuổi - được khám phá cách đây nhiều thập niên, năm 1983, tại Messel Pit, miền đông nam Frankfurt am Main (Đức). Nhưng mãi cho đến tháng 5/2009 nó mới đượctiết lộ với thế giới và sau đó được coi là "mắt xích bị mất" trong quá trình tiến hóa của con người. Động vật linh trưởng nhỏ này được bàn tán sôi nổi trên khắp thế giới.

Nhà cổ sinh vật học Na Uy Jorn Hurum - người mua Ida với giá 1 triệu USD từ một người mà ông gặp trong một quán rượu vodka ở Hamburg - tin rằng Ida là tổ tiên ban đầu của loài khỉ, khỉ không đuôi và con người.

Các chuyên gia khác không đồng ý và họ lập luận rằng Ida thật ra có nguồn gốc từ một nhánh của sự tiến hóa đã kết thúc từ lâu và không quan trọng.

Khán đài vòng Hoàng đế ở Portus

Địa điểm khảo cổ ở Portus tiết lộ nhiều di tích quan trọng trong năm 2009. Trong số đó là một khán đài vòng (amphitheatre) to lớn và sang trọng mà có lẽ dành riêng cho các hoàng đế La Mã ngàyxưa. Đây là phát hiện của nhóm chuyên gia khảo cổ Đại học Southampton. 

Quân đội Cambyses đã mất

Tháng 11/2009, hai anh em chuyên gia khảo cổ người Italia - Angelo và Alfredo Castiglioni - tuyên bố họ đã xác định được vị trí của những hài cốt người, công cụ và vũ khí gần ốc đảo Siwa ở AiCập. Số hài cốt này được cho là của quân đội Ba Tư do Vua Cambyses thống lãnh bị bão cát tấn công và mất tích mãi mãi.

Hai anh em nhà khảo cổ cho biết họ tiết lộ thông tin thông qua một phim tài liệu hơn là trên mặt báo khoa học. Nhưng những nghiên cứu xa hơn cho thấy rằng hai anh em Castiglioni thật ra đã tìm thấy những hài cốt của đội quân bị biến mất một cách bí mật của Cambyses

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Liên hiệp Hội Việt Nam chủ trì tổ chức họp các đoàn dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI
Căn cứ Thông tri số 10/TT-MTTQ-UB của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về việc triệu tập đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, với vai trò là Trưởng các Đoàn của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức Liên hiệp, Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ trì tổ chức họp các đoàn để triển khai thực hiện thông tri của MTTQ Việt Nam.
Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines
Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026, ngày 7/5, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines từ ngày 7 đến 8/5/2026.
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam: Điểm tựa khoa học công nghệ gắn với chuyển đổi số quốc gia
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam với gần 40 năm phát triển đang thể hiện rõ vai trò tổ tổ chức xã hội - nghề nghiệp uy tín trong lĩnh vực vô tuyến, điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin đồng thời đóng góp thực chất vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Phát biểu tại Hội nghị khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ trong giải quyết điểm nghẽn về logistics, môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của ngành Thủy sản trong nước.
Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.