Não nhân tạo - không còn là chuyện viễn tưởng

Đúng 10 năm trước, nhà khoa học Đức German Haken - "cha đẻ" của kết năng luận (synergetics) - đã dự báo khả năng tạo ra não nhân tạo.

Trong chuyên luận "Những nguyên tắc ẩn sau hoạt động của bộ não. Cách tiếp cận kết năng luận đối với hoạt động của não, ứng xử và hoạt động nhận thức", Haken viết: "Việc liên kết các neuron thần kinh với chip là một công việc thú vị. Nhưng hiện nay chúng ta mới ở giai đoạn đầu và rất khó có thể dự đoán trong tương lai chúng sẽ được phát triển theo hướng nào - thay thế các phần não người bị hư hỏng hay làm tăng năng lực thu nhận thông tin của não nhân tạo. Và cũng chỉ có tương lai mới chỉ ra liệu chúng ta đang đối phó với khoa học viễn tưởng hay thực tế". Nhưng tương lai này đã đến, thậm chí còn nhanh hơn dự báo của Haken...

Năm 2001, Peter Fromhertz và Gunther Seck từ Viện Hoá sinh Makx Plank (Đức) là những người đầu tiên trên thế giới đã liên kết thành công những neuron não sống với microchip tạo thành từ các tinh thể silicon. Họ đặt khoảng 20 neuron từ ốc tai lên microchip silicon.

Kết quả là các tế bào thần kinh lân cận đã giao tiếp với nhau và với microchip. Vật lai giữa chất hữu cơ và vô cơ đã làm việc. Các nhà hoá sinh Đức tuyên bố họ đang lên kế hoạch tạo ra một bộ phận được làm từ 15 nghìn transistor.

Mới đây, một báo cáo được đăng trên trang web LiveScience.com cho biết, tại Đại học Padua (Italia) một microchip hoàn chỉnh với các tế bào não cấy ghép đã được tạo ra. Với tên gọi NACHIP, con chip thần kinh với kích thước 1mm này chứa 16.384 transistor được kết nối với các đầu dây thần kinh nhờ các protein đặc biệt. Tiểu hệ thống hữu cơ này trao đổi các xung động điện tử với các chip silicon.

"Đó thật là một tin thú vị - Tiến sĩ sinh học Elena Loseva, phụ trách Phòng Thí nghiệm Hình thái học của não tại Viện Nghiên cứu Hoạt động thần kinh và Bệnh học thần kinh (Nga), nhấn mạnh - Như tôi hiểu, hiện nay con chip này đã giao tiếp với các neuron thần kinh được nuôi cấy. Theo quan điểm của tôi sẽ vô cùng quan trọng khi cấy các microchip này vào não sống bị bệnh hay vào các khối u thần kinh và kiểm tra hiệu quả của các loại dược phẩm".

Theo bà, con chip thần kinh này còn cho phép chúng ta tiến gần hơn tới việc hiểu những cơ chế hoạt động của não. Và điều quan trọng là, nghiên cứu này có thể được thực hiện trên cơ thể sống - điều khác biệt cơ bản với phần lớn nghiên cứu trong lĩnh vực sinh học thần kinh.

Phát minh ra não nhân tạo mở ra khả năng to lớn trong điều trị các bệnh liên quan đến não và giải mã những bí ẩn về khả năng xử lý thông tin của não. Tuy nhiên, Bill Joy - người đồng sáng lập và nhà khoa học hàng đầu của Cty Sun Microsystems - cảnh báo, sự kết hợp giữa kỹ thuật di truyền và công nghệ vi tính mang lại mối đe doạ có thật cho loài người và hệ sinh thái.

Theo ông, với những thành tựu mới nhất trong lĩnh vực điện tử học phân tử, đến năm 2030 "chúng ta có thể tạo ra những cỗ máy mạnh hơn một triệu lần so với những máy tính cá nhân hiện nay" giúp chúng có trí tuệ giống như của con người. "Những thiết bị mà chúng ta tạo ra có thể sẽ giúp tạo ra công nghệ thay thế dạng sinh học của con người. Đó thực sự là một ý nghĩ khủng khiếp" - Ông nói.

Nguồn: htv.com.vn