Não động vật món ăn ngon - bài thuốc quý
Việc dùng não động vật để phòng chống bệnh tật, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho con người, đặc biệt là các bệnh lý có liên quan đến não và hệ thống thần kinh đã có một lịch sử khá lâu đời ở các nước phương Đông. Theo quan niệm của cổ nhân, trong nhân thế, não là bể của tủy (não vi tủy chi hải), chủ việc thông minh sáng suốt của tai mắt, sự linh hoạt của tay chân và mọi hoạt động tinh thần (não vi tinh minh chi phủ). Bởi thế khi não tủy suy kém thì sẽ làm phát sinh các triệu chứng như váng đầu, ù tai, hoa mắt, trí nhớ giảm sút (kiện vong), tinh thần uể oải, thậm chí có thể ngất xỉu hoặc hôn mê.
Để phòng chống các chứng bệnh này, trên cơ sở học thuyết “Dĩ tạng liệu tạng” (lấy tạng chữa tạng), cổ nhân đã sử dụng não (óc) của một số động vật như lợn, trâu, bò, dê, gà, cá… để làm thuốc dưới dạng các món ăn - bài thuốc (dược thiện), từ đó hình thành một phương pháp chữa bệnh độc đáo được gọi là “Dĩ não liệu bệnh pháp”. Một số ví dụ điển hình dưới đây sẽ giúp độc giả hiểu thêm về vấn đề này:
Bài 1: Não lợn 1 bộ, dùng nước sôi rửa sạch huyết, đem hầm kỹ trong 30 phút rồi ăn trong ngày, dùng liên tục 7 ngày là một liệu trình. Hoặc dùng não lợn 100g, hành 20g, gừng tươi 10g, rượu vang 10g, dầu vừng 10g, tỏi 20g, xì dầu 15g. Não lợn rửa sạch và loại bỏ gân máu, hành thái đoạn, gừng và tỏi giã nát. Đặt não lợn vào một cái đĩa sâu lòng cùng gừng và hành, vẩy rượu vang lên trên rồi đem hấp cách thủy chừng 30 phút, sau đó chế thêm dầu vừng, tỏi, xì dầu, trộn đều, ăn trong ngày. Công dụng: kiện não ích trí, bổ khí dưỡng huyết, dùng để chữa các chứng hoa mắt, chóng mặt kèm theo có các âm thanh bất thường trong đầu như tiếng ve kêu, tiềng ù ù của cối xay lúa…, trong đông y gọi là chứng Phong huyễn não minh, tương ứng với hội chứng thiểu năng tuần hoàn não, hội chứng rối loạn tiền đình của tây y.
Bài 2: Não lợn 1 bộ, thiên ma 10 - 30g. Não lợn rửa sạch và loại bỏ gân máu; thiên ma thái phiến, hai thứ đem hầm nhỏ lửa thành dạng canh rồi bỏ bã thuốc, chia ăn vài lần trong ngày. Hoặc dùng não dê 1 bộ, rửa sạch huyết rồi đem hầm kỹ trong 30 phút, khi được chế thêm gia vị ,ăn nóng. Công dụng: kiện não ích trí, bổ khí dưỡng huyết, dùng cho những người mắc chứng đau đầu kéo dài kèm theo hoa mắt, chóng mặt, ù tai, suy giảm trí nhớ…
Bài 3: Não lợn 1 bộ, trứng gà 1-2 quả. Não lợn rửa sạch huyết, loại bỏ gân máu, đánh đều với trứng gà rồi tráng chín, ăn nóng. Hoặc não lợn 1 bộ, nhục thung dung 12g, thỏ ty tử 12g, thục địa 12g, kỷ tử 15g. Não lợn dùng nước sôi rửa sạch huyết, các vị thuốc sắc kỹ, bỏ bã láy nước rồi cho não lợn vào đun chín, khi được chế thêm gia vị, ăn nóng. Công dụng: kiện não ích trí, bổ khí dưỡng huyết, bổ thận sinh tinh, dùng cho những người bị suy nhược thần kinh thuộc thể Thận hư biểu hiện bằng các triệu chứng mệt mỏi, sợ lạnh, tay chân lạnh, ăn ngủ kém, hay vã mồ hôi lạnh, lưng đau gối mỏi, di tinh, liệt dương, suy giảm khả năng tình dục, đại tiện lỏng, chất lưỡi nhợt…
Bài 4: Não lợn 1 bộ, thiên ma 9g, kỷ tử 15g. Não lợn dùng nước sôi rửa sạch huyết, loại bớt gân máu; thiên ma thái phiến, kỷ tử rửa sạch rồi đem hai thứ hấp cách thủy cùng với não lợn, khi chín chế thêm gia vị, ăn nóng. Hoặc não lợn 1 bộ, thiên ma 10g, gạo tẻ 250. Đem gạo tẻ và thiên ma ninh thành cháo rồi cho não lợn vào đun chín, khi được chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: kiện não ích trí, bình can tức phong, dùng để điều trị hỗ trợ di chứng chấn thương sọ não.
Bài 5: Não lợn 1 bộ, rửa sạch huyết, loại bỏ gân máu; mộc nhĩ đen 15g ngâm trong nước lạnh 30 phút rồi rửa sạch, cho vào chảo xào trong 3 phút với dầu thực vật, tiếp đó cho thêm một thìa rượu vang, muối, gia vị vừa đủ và một chút nước, đun sôi rồi cho óc lợn vào, lại chế thêm một bát nước nhỏ rồi tiếp tục dùng lửa nhỏ đun chừng 30 phút nữa là được, ăn nóng. Công dụng: bổ não ích trí, hoạt huyết thông mạch, dùng cho những người bị mắc chứng rối loạn thần kinh chức năng.
Bài 6: Não lợn 1 bộ, rửa sạch huyết, loại bỏ gân máu; đông trùng hạ thảo 10g rửa sạch, để ráo nước. Hai thứ đặt lên đĩa sâu lòng, cho thêm một thìa rượu vang, 2 thìa nước lạnh, một chút muối ăn và gia vị rồi đem hấp cách thủy, ăn nóng. Công dụng: kiện não ích trí, bổ thận dưỡng phế. Hoặc dùng não lợn 1 bộ, tiểu mạch 30g, đại táo 10 quả. Não lợn dùng nước sôi rửa sạch huyết, đại táo bỏ hạt, sắc kỹ tiểu mạch với 2 bát nước to bằng lửa nhỏ chừng nửa giờ rồi bỏ bã lấy nước, cho não lợn và đại táo cùng với 2 thìa đường trắng và 1 thìa rượu vang hầm kỹ chừng 30-40 phút, khi được chế thêm gia vị, ăn nóng. Công dụng: kiện não ích trí, bổ khí kiện tỳ, dùng để chữa rối loạn tiền đình do nguyên nhân tổn thương tai trong.
Bài 7: Não dê 1 bộ, kỷ tử 50g. Não dê rửa sạch, đem hấp cách thủy cùng với kỷ tử rồi chế thêm gia vị, ăn nóng. Hoặc dùng não lợn 1 bộ dùng nước sôi rửa sạch huyết, loại bỏ gân máu; hoài sơn 15g, kỷ tử 15g, tất cả đem hấp cách thủy rồi chế thêm gia vị, ăn nóng. Công dụng: bổ não ôn dương, ích khí dưỡng huyết, dùng cho trẻ em mắc chứng chậm phát triển trí tuệ, làm tăng trí nhớ và cải thiện khả năng hoạt động của não bộ.
Có thể thấy, trong các loại não động vật, não lợn thường được dùng hơn cả. Theo y học cổ truyền, não lợn vị ngọt, tính bình, có công dụng tư thận, bổ não tủy, ích hư lao, thường được dùng để chữa các chứng chóng mặt , ù tai, đau đầu, suy giảm trí nhớ… Một điều cần lưu ý là, theo dinh dưỡng học hiện đại, não động vật nói chung và não lợn nói riêng có chứa rất nhiều cholesterol, cho nên những người bị rối loạn lipid máu, vữa xơ động mạch và cao huyết áp thì không nên ăn. Những người thừa cân và béo phì mặc dù không có rối loạn lipid máu cũng nên hạn chế sử dụng và tốt nhất là nên có sự tư vấn của thầy thuốc có chuyên khoa. Hơn nữa, theo y thư cổ, nếu ăn quá nhiều não động vật có thể “phát phong, sinh nhiệt”, bởi vậy những người thể chất thiên nhiệt, đang hoặc vừa mới mắc chứng bệnh lý có sốt thì cũng không nên dùng.
