Mười món ăn ngày tết của người Dao

Một trong 10 món ăn tiêu biểu của người Dao trong mâm cỗ ngày tết là món lòng lợn nhồi gạo nếp (người Dao gọi là “ tùng càng nhảng”). Gạo nếp làm món này phải là gạo nếp thơm ngon, được xay thành bột hoặc được đem đồ lên trước khi trộn với tiết sống. Gia vị là thảo quả được giã nhỏ. Món “tùng càng nhảng” chỉ luộc chín tới là vớt ra ăn ngay, càng nóng hổi càng ngon. Trong những ngày tết, tiết trời se lạnh, tùng càng nhảng để lâu cũng không bị ôi thiu nên người Dao thường làm sẵn và để ăn dần, trước khi ăn chỉ cần trần qua cho nóng.

Hai là món “ tì pẩu nhảng”, được làm từ bột đậu phụ nhồi thịt lợn hoặc thịt gà băm nhỏ. Gia vị để chế biến món này thường có sẵn trong vườn nhà như hành tươi, củ kiệu đem băm nhỏ rồi trộn đều với thịt. Đậu phụ đã rán được cắt thành hình tam giác sau đó nhồi thịt và đem om lại.

Ba là món “ ò ớp” được chế biến từ thịt lợn ba chỉ nấu với rau cải. Thịt ba chỉ thái dài bằng một gang tay nấu chín vớt ra khía thành từng phần nhỏ sao cho không bị rời, vẫn để nguyên tảng rồi nấu với rau cải. Để cho món ò ớp đậm đà hương vị của núi rừng, phải chọn rau cải của người Mnông, trồng trên núi đá, đem rửa sạch, sau đó vặn bằng tay chứ không được thái bằng dao.

Bốn là món “ chè ò thang” (thịt gà nấu canh). Thịt gà đem chặt thành những miếng thật to rồi nấu lên, còn các bộ phận khác như chân, cánh, ức để nguyên. Chỉ cần cho thêm một chút gừng, lá chanh là đã có được bát chè ò thang nóng hổi, thơm ngon.

Năm là món “ ò nồm”, được chế biến từ chân giò và xương thủ lợn, ninh thật kỹ, khi ăn rắc thêm ít hạt tiêu rừng.

Sáu là món “ tùng hán xáo xung”, được chế biến từ gan lợn đem xào với gừng. Nguyên liệu chế biến món này thường được chuẩn bị kỹ từ trước. Khi mâm cỗ gần được sắp lên, trên bếp lửa rực hồng cho chảo mỡ nóng, đổ gừng vào đảo qua cho dậy mùi, sau đó đổ gan vào đảo nhanh và đều tay. Những miếng gan được thái mỏng ngấm với tinh chất của gừng, vừa nong nóng vừa cay cay, không khí ngày tết càng ấm cúng hơn.

Bảy là món “ xéo sáo”, được chế biến từ thịt lợn thăm, thái nhỏ đem xào với gừng.

Tám là món “ pe oảng”, được làm từ tiết canh trộn đều với hạt dổi.

Chín là món “ lài sùi đồng” (canh thập cẩm) gồm: nước ning xương, rau cải đã xào chính, cơm rang trộn lẫn nhau, cho vào cái xoong to hoặc cái chum, bữa cơm đem lên ăn.

Mười là món “ ò búng” được chế biến từ xương sống lợn băm nhỏ, xào chín.

Bênh cạnh 10 món ăn tiêu biểu trên, mâm cỗ tết của người Dao không thể thiếu những loại bánh như: bánh chưng đen (người Dao gọi là rùa chía), bánh dầy ( rùa trông), bánh mật ( thiền pan), bánh bỏng ( mí hoa). Các loại bánh này đều làm từ nếp cẩm hoặc nếp trắng thơm ngon và khá công phu.

Mùa xuân đang đến gần, nếu không ngại đường xa, xin mời bạn hãy lên thăm cao nguyên Sìn Hồ, ngồi bên bếp lửa rực hồng thưởng thức các món ăn đặc sản của người Dao và uống rượu ngô ủ 3 năm trong lòng đất. Ngắm nhìn các thiếu nữ Dao má hồng đẹp như những bông hoa rừng đang thoăn thoắt chế biến các món ăn. Khi trở về xuôi bạn sẽ khó có thể quên được cái hương vị ngọt ngào, mộc mạc của các món ăn ngày tết và tình đất - tình người của đồng bào Dao ở Sìn Hồ.