Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 24/05/2006 22:27 (GMT+7)

Mực nước ngầm giảm đe dọa an ninh lương thực

Sự bơm hút quá mức nước cho tưới tiêu nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng tăng về lương thực ngày nay sẽ làm giảm sản lượng lương thực sẽ giảm trong tương lai. Hai xu thế đang diễn ra là mực nước ngầm hạ thấp và nhiệt độ tăng khiến cho nông dân thế giới gặp nhiều khó khăn trong việc nuôi sống 76 triệu người được sinh ra thêm mỗi năm.


Loài người đang “khát”

Mỗi người uống khoảng gần 5 lít nước một ngày ở dạng này hay dạng khác, nhưng lượng lương thực mà chúng ta tiêu thụ mỗi ngày lại cần đến 3000 lít nước để sản xuất ra chúng, hay lớn gấp 500 lần. Nông nghiệp lại là ngành sử dụng nước nhiều nhất, 70% tổng lượng nước được bơm lên từ nước ngầm hay từ các dòng sông là để sử dụng cho tưới tiêu, 20% được sử dụng cho công nghiệp và chỉ 10% là cho người dân sử dụng. Mực nước ngầm hiện nay đang xuống thấp ở nhiều quốc gia chiếm tới hơn nửa dân số thế giới. Trong vòng vài năm qua, các nhà sinh thái học cây trồng đã chú trọng đến mối liên quan giữa nhiệt độ và năng suất cây trồng và đã phát hiện ra rằng nhiệt độ cứ tăng 1 0C thì ở mùa thu hoạch tiếp theo sản lượng ngũ cốc, gạo và ngô sẽ giảm 10%.


Sóng nóng

Kể từ 1970, nhiệt độ trung bình của Trái đất đã tăng gần 0,7 0C. Năm năm ấm nhất trong 124 năm kỷ lục ghi nhận bắt đầu từ 1880 lại là 5 trong số 7 năm qua. Năm 2002, nhiệt độ cao kỷ lục và hạn hán đã làm giảm sản lượng ngũ cốc của cả Ấn Độ và Mỹ. Hiện tượng này đã làm giảm 90 triệu tấn sản lượng ngũ cốc thế giới, tương đương với hơn 4%. Năm 2003, sóng nóng đã là một gánh nặng ở châu Âu. Đợt sóng nóng kỷ lục đã ảnh hưởng đến 35.000 người ở 8 nước do mùa màng bị tàn lụi, từ nước Pháp ở phía Tây cho tới cả Ukraina ở phía Đông bán cầu. Hậu quả là sản lượng ngũ cốc của châu Âu đã giảm 30 triệu tấn, ngang với một nửa sản lượng lúa mỳ của Mỹ. Mặc dù vấn đề thay đổi khí hậu đang được bàn tán rộng rãi, song chúng ta lại quá chậm chạp trong việc hiểu được ý nghĩa đầy đủ của vấn đề này đối với an ninh lương thực.


Lũ lụt thường xuyên

Uỷ ban Liên Chính phủ về Thay đổi Khí hậu gồm 2.000 nhà khoa học xuất sắc dự đoán: nhiệt độ trung bình của Trái đất trong thế kỷ này sẽ tăng 1,4-5,8 oC. Thế hệ nông dân hiện nay đang phải đối mặt với tương lai về nhiệt độ tăng khắc nghiệt hơn so với bất kỳ thế hệ nào kể từ khi nền nông nghiệp bắt đầu. Nhiệt độ cao ở các vùng núi sẽ làm biến đổi mô hình về lượng mưa, làm tăng lượng mưa và giảm lượng tuyết rơi. Kết quả là lũ lụt xảy ra nhiều hơn trong mùa mưa và ít có tuyết tan bổ sung thêm nước cho các sông trong mùa khô.

Công nghệ mới

An ninh lương thực ngày nay là một vấn đề rất phức tạp. Có thể đưa ra nhận xét rằng, trong thời kỳ hiện nay, các quyết định của Bộ Năng lượng có thể có ảnh hưởng lớn đến an ninh lương thực trong tương lai hơn so với các quyết định của Bộ Nông nghiệp. Các chính sách do các Bộ trưởng Tài nguyên nước đưa ra cũng có thể có ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng và giá lương thực. Và khi mức nước tưới tiêu tính trên đầu người trên toàn thế giới giảm xuống thì cũng sẽ có ảnh hưởng lớn đến an ninh lương thực trong tương lai.

Tương lai


Về mặt cung cấp, tiềm năng giảm sử dụng than và cắt giảm phát tán cacbon là rất lớn, bằng cách phát triển các nguồn năng lượng gió. Tại châu Âu-khu vực dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này, các mỏ than đang bị đóng cửa, 40 triệu dân châu Âu hiện đang sử dụng điện sinh hoạt từ nguồn năng lượng gió. Vào năm 2020, dự báo một nửa trong số 400 triệu dân châu Âu sẽ sử dụng nguồn năng lượng này cho sinh hoạt.


Có rất nhiều bước để cắt giảm phát tán cacbon trên toàn thế giới và ổn định khí hậu. Đáng tiếc là ô tô có vai trò trong việc làm tăng nồng độ CO 2trong khí quyển, nguyên nhân gây biến đổi khí hậu và hiệu suất của động cơ ô tô lại cũng có thể ảnh hưởng đến giá lương thực.

Nguồn: People@theplanet; vista5/5/2006.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.
GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.
VUSTA tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ cho cán bộ, nhân viên làm việc tại tòa nhà, ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn. Chương trình kết hợp phổ biến quy định pháp luật với hướng dẫn kỹ năng thực hành, góp phần chủ động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại khi có sự cố xảy ra.
Phát huy vai trò cầu nối của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Tăng cường kết nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước.