Một số trục trặc khác lạ của não

Người bị phân chia hai nửa

Đó là trường hợp kỳ lạ mà giới khoa học đã từng chứng kiến. Năm lên 8 tuổi, cậu bé Peter (người Mỹ) phải chịu đựng những cơn đau đớn do bộ não bị tổn thương. Những cơn tai biến thường xuyên diễn ra rất nguy hiểm. Mặc dù đã được điều trị bằng các loại thuốc chống động kinh, song cho đến năm 20 tuổi, tình trạng bệnh của Peter vẫn không thuyên giảm. Các bác sĩ điều trị đã buộc phải tiến hành một cuộc phẫu thuật để làm rõ nguyên nhân và tìm cách chữa trị cho Peter. Ca phẫu thuật tập trung vào nơi được xem là vùng liên kết hai bán cầu não phải và trái có tên khoa học là Corpus Callosum. Việc tổn thương hoặc việc mất đi phần não này có thể dẫn tới kết quả là không còn sự liên kết giữa hai bán cầu não. Sau ca phẫu thuật, một mặt tình trạng tai biến của Peter đã được giảm xuống rõ rệt. Song mặt khác, ở Peter có một sự thay đổi đáng kể so với trước đây. Peter không thể kiểm soát được phần thân trái của mình. Toàn bộ cơ thể bên trái hoạt động rất lờ đờ, giống như người bị yếu cơ, trong khi đó, phần thân bên phải lại hoạt động rất chuẩn xác. Nhìn chung, hai phần cơ thể của Peter sau khi phẫu thuật có những xử sự rất trái chiều giống như hai người khác nhau đang hoạt động. Peter cho biết: khi bản thân anh đưa tay trái ra tắt chương trình tivi thì chân trái nhất định không chịu cử động theo hướng mà anh dự định. Hoặc có những lúc cánh tay trái luôn làm những điều đối nghịch lại với phần thân phải.

Không thể nhận diện khuôn mặt

Hiện tượng này có tên khoa học là Prosopagnosic, là hiện tượng xảy ra do lỗi trong cấu trúc vùng não kiểm soát nhận diện khuôn mặt và hình ảnh.  Prosopagnosic được khoa học phân biệt với 3 dạng phổ biến là: mất khả năng nhận diện cử động, mất khả năng nhận diện vật thể và màu sắc. Mất khả năng nhận diện khuôn mặt người khác là dạng nghiêm trọng nhất, bởi bệnh nhân không thể biết và không thể nhớ được khuôn mặt của bất kỳ ai. Nguyên nhân của tình trạng này là do tổn thương tại vùng tiếp giao giữa thuỳ chẩm và thuỳ thái dương trong não. Đây là vùng não có dạng hình thoi và là vùng não kiểm soát khả năng nhận diện của con người. Một số bệnh nhân bị tổn thương vùng não nhận diện khuôn mặt tại Mỹ đã được phát hiện. Họ vẫn nhìn được mặt của người đối diện với mình, song không thể nhìn và nhận rõ các đường nét trên khuôn mặt đối diện. Với họ, khuôn mặt của bất kỳ ai cũng như nhau và không có nét đặc trưng nào có thể lưu được trong ký ức của họ.

Người phụ nữ chỉ có một bán cầu não

Trước khi bị ốm nặng, Nicky là một cô gái hoàn toàn khoẻ mạnh, sống tại một thị trấn nhỏ của nước Mỹ. Năm 13 tuổi, sau khi bị một chấn động mạnh tại vùng não kiểm soát ngôn ngữ và vùng não kiểm soát vận động, cô bé bị mất đi khả năng nói chuyện và vận động thông thường. Kết quả quét cộng hưởng từ trường hình ảnh não bộ của Nicky cho thấy tình trạng não bộ tồi tệ của cô bé: sự thiếu máu và kém lưu thông máu trong não đã gây tổn thương chức năng các vùng não nói trên, toàn bộ phần thân phải của Nicky đã bị liệt và đi kèm theo đó là những tổn thương não ngày một nghiêm trọng. Để xử lý tình trạng này, các bác sĩ điều trị cho Nicky đã buộc phải tiến hành ca phẫu thuật đối với bán cầu não trái và buộc phải loại đi một nửa bán cầu não trái của bệnh nhân. Sau khi bỏ đi bán cầu não trái, tình trạng bệnh của Nicky đã được cải thiện rõ rệt, duy chỉ có một điều không may là cô đã bị mất đi khả năng phát âm và đọc từ ngữ (vốn do phần não trái kiểm soát). 

Người đàn ông không biết già

Jimmie G là một bệnh nhân mắc bệnh lạ sống tại vùng ngoại ô nước Mỹ. Mặc dù đã ngoài 49 tuổi, song người đàn ông này không ngừng kể với mọi người xung quanh những câu chuyện của thời học sinh và quãng đời thiếu sinh quân của mình. Các bác sĩ nhận định: Jimmie G là một trường hợp mắc tổn thương não bộ nghiêm trọng gây ảnh hưởng tới chức năng ghi nhớ do phần não có tên khoa học Medial Thalamus và vùng não Medial Hypothalamus kiểm soát. Nguyên nhân của tổn thương này có thể là do tình trạng nghiện rượu thời trẻ và tình trạng não bị thiếu nghiêm trọng vitamin B ₁. Hậu quả là vùng não kiểm soát trí nhớ luôn hướng Jimmie G quay trở về với các ký ức của tuổi thơ. Với Jimmie, anh luôn nghĩ rằng mình chỉ là một thanh niên trẻ mới 19 tuổi. Ngoài ra, các kết quả kiểm tra còn cho thấy Jimmie còn mắc hội chứng Korsakoff – hậu quả của việc uống quá nhiều rượu gây ảnh hưởng tới thần kinh và gây ra chứng hay quên.

Cậu bé không có ký ức

Trường hợp của bệnh nhân người Mỹ có tên Henry Molaison là một trong những trường hợp kỳ lạ mà khoa học từng phát hiện. 11 tuổi, Molaison bị mắc chứng động kinh và buộc phải trải qua một ca phẫu thuật đặc biệt. Trong ca phẫu thuật vô cùng phức tạp, để cứu sống bệnh nhân này, các bác sĩ đã buộc phải loại bỏ toàn bộ vùng não có tên khoa học là hippocampus, vùng não amygdala và vùng vỏ não perirhina. Kết thúc phẫu thuật, chứng động kinh của Molaison đã thuyên giảm rõ rệt, song cậu bé đã bị mất trí nhớ và thường xuyên bị quên. Khi chưa bị bệnh và phải phẫu thuật, Molaison là một cậu bé rất thông minh với chỉ số thông minh khá cao và trí nhớ rất hoàn hảo. Song, sau những gì đã xảy ra, Molaison không thể có nổi một ký ức nào, thậm chí cậu không thể nhớ điều gì dù là trong một khoảng thời gian ngắn. Khi ngừng nghĩ về điều gì đó, lập tức ký ức của cậu về điều đó cũng biến mất vĩnh viễn.