Một số loại thuốc bảo vệ thực vật sử dụng có hiệu quả trong nông nghiệp

Năm 1992, Chi cục BVTV Lâm Đồng, kết hợp với Trung tâm kiểm định hóa chất BVTV phía Nam tổ chức khảo nghiệm một số loại thuốc và đã mang lại một số kết quả khả quan. Đây là những loại thuốc cần được khuyến cáo rộng rãi để đưa vào sử dụng, hỗ trợ đắc lực cho công tác khuyến nông trong tỉnh.

I. THUỐC TRỪ SÂU

1. Trecbon 10 EC: Thuốc dạng sữa do hãng Mitsui Toatsu Chem. Inc. (Nhật Bản) hoặc Vipeko (ViệtNam) sản xuất, có chứa 10% hoạt chất Ethopenpox. LD50 per OS: 42.880 mg/kg, LD50 dermal: 2.140 mg/kg. Thuốc tác động vị độc là chủ yếu, có hiệu lực cao để trừ rầy nâu (80-90%) với liều lượng 100 gai/ha, nồng độ 1/500 và rệp vẩy xanh hại cà phê ở nồng độ 1,5%. Ngoài ra, thuốc còn có thể trừ sâu xanh, sâu keo, rầy mềm rệp dính trên rau ở nồng độ 1/500-1/600 (hiệu quả chưa ổn định).

2. Applaud 10WP: Thuốc dạng bột thấm nước thuộc nhóm thuốc điều hòa sinh trưởng côn trùng (JGR) do hãng Nihon Nohyaku Co. Ltd (Nhật Bản) sản xuất, chứa 10% hoạt chất Buporoperin LD50 per OS: 2.355mg/kg; LD50 dermal: 5.000mg/kg. Thuốc cũng có hiệu lực cao, trừ rầy nâu với liều lượng 100 gai/ha. Ngoài ra liều lượng trên còn dùng để trừ rầy xanh, bọ xít, muỗi hại chè. Pha ở nồng độ 0,1% trừ được sâu và rệp hại dâu vì thuốc rất ít độc với tằm.

3. Symbus 5EC: thuộc nhóm Pyrethoid do hãng I.C.I (Anh) sản xuất, chứa 5% hoạt chất Cypemethrin. LD50 per os: 250 mg/kg; LD50 dermal: 1.600 mg/kg.

Thuốc có tác dụng tiếp xúc và vị độc có hiệu lực cao, trừ sâu cuốn lá ở liều lượng 12,5 - 18,3 gai/ha. Ngoài ra Cymbus 5EC còn sử dụng để trừ bọ xít, muỗi, sâu chùm hại chè, rệp đào, sâu xanh hại thuốc lá.

4. Polytrin P440EC:là thuốc hỗn hợp chứa 40 g Cypermethrin + 400 g Profenofos / 1lít, do hãng Ciba - Geigy (Thụy Sĩ) sản xuất. Có hiệu lực cao trừ sâu miệng nhai họ đậu. Với sâu xanh, sâu khoang sử dụng lượng 220 - 330 gai/ha. Ngoài ra Polytrin P440 EC còn dùng để trừ rệp sáp, nhện đỏ, sâu vẽ bùa hại cây ăn quả, sâu hồng hại bông, bọ cánh tơ, sâu chuồn và bọ xít muỗi hại chè, pha với nồng độ 0,1% và liều lượng là 1 lít chế phẩm/ha.

5. Fastas 5EC:Thuộc nhóm Pyrethoid do hãng Ltd (Anh) sản xuất, chứa 5% hóa chất Alphamethrin LD50 per os: 400 mg/kg; LD50 dermal: 2.000 mg/kg, thuốc có tác dụng tiếp xúc và vị độc, hiệu lực cao đối với sâu cuốn lá lúa ở lượng 25 gai/ha nồng độ 0,1%. Ngoài ra, thuốc còn dùng để trừ sâu xám, sâu hồng, rệp hại bông vải và một số bọ xít hại lúa khác. Ở lượng 20 gai/ha, pha với nồng độ 0,3-0,6% trừ được một số loại sâu hại cây lâm nghiệp.

6. Nuvacron 60SCW: thuộc nhóm lân hữu cơ do hãng Ciba-Geigy (Thụy Sĩ) sản xuất, chứa 60% hoạt chất Monocrotofos. LD50 per os: 21 mg/kg; LD50 dermal 366 mg/kg. Thuốc tác dụng nội hấp tiếp xúc, có hiệu lực cao trừ sâu cuốn lá nhỏ ở lượng 366 gai/ha. Ngoài ra sử dụng lượng 0,7-1,5 lít chế phẩm/ha trừ một số loại như sâu xanh, sâu hồng, nhện đỏ hại bông, bướm trắng hại cải. Với lượng 1 lít/ha, trừ rệp, bọ nhảy sọc củ lạc, bọ cánh tơ hại rau đậu.

7. Karate 2,5EC: thuộc nhóm pyrethoid do hãng I.C.I (Anh) sản xuất. Thuộc dạng sữa chứa 2,5% hoạt chất Cyhalothrin LD50 per os: 79 mg/kg. LD50 dermal: 690 mg/kg. Thuốc tác dụng tiếp xúc và vị độc. Có hiệu lực cao với sâu miệng nhai hại đậu: sâu xanh, sâu khoang với lượng sử dụng 9,3 gai/ha. Ngoài ra Karate còn dùng để trừ rệp, nhện hại rau hay sâu vẽ bùa hại cam chanh. Ở nồng độ 0,05% phun trừ bọ xít, muỗi, rầy, nhện đỏ hại trà.

8. Hostathion 50EC: Nhóm lân hữu cơ có tác dụng tiếp xúc, vị độc do hãng Roussel - Uclaf (Đức) sản xuất, chứa 50% Triozofos. Thuốc dùng để trừ sâu phao, sâu keo, sâu cuốn lá loại lớn và đục thân hại lúa tuổi nhỏ (liều lượng 2,5-3 lít/ha) pha với nồng độ 0,25% trừ một số tuyến trùng hại cà chua, khoai tây.

9. Shezol 30+175:là thuốc dạng sữa do hãng Rhône- Poulenc (Pháp) sản xuất, gồm 30 g Shepa và 175 g Phosalon /kg chế phẩm. Thuốc có hiệu lực tương đối tốt để trừ sâu xanh trên bông vải với lượng 240 gai/ha và dùng để trừ sâu cuốn lá nhỏ, bọ xít gai, bọ xít hôi và rầy lưng trắng hại lúa ở liều lượng 1 lít/ha.

10. Danitol 10EC:nhóm Pyrethoid do hãng Sumitomo chemical Ltd (Nhật) sản xuất. Có chứa 10% chất Fenpropathrin. LD50 per os: 70,6 mg/kg; LD50 dermal: 1.000 mg/kg. Thuốc có hiệu lực cao, trừ rệp vảy xanh cà phê ở nồng độ 0,15%, sâu xanh hại thuốc lá với lượng 40 gai/ha. Ngoài ra còn dùng để trừ sâu xanh, sâu khoang, bọ nhảy hại rau, bọ xít muỗi hại chè ở lượng 100 gai/ha. Thuốc có tác dụng thấm sâu và vị độc là chủ yếu.

11. Thuricide HP (1.600UI): Thuốc có nguồn gốc từ vi khuẩn, lên men vi khuẩn Bacillus thuringiensisđược độc tố dạng đạm tinh thể và bào tử, do hãng Roussel-Uclaf (Đức) sản xuất. LD50 per os: 8.000 mg/kg. Thuốc rất ít độc với môi trường và ký sinh có ích. Chủ yếu tác dụng vị độc, không có hiệu lực tiếp xúc và xông hơi. Thuốc có hiệu lực tương đối tốt để trừ sâu tơ hại rau ở lượng 1,5 kg/ha. Phối hợp với các loại thuốc sau đây cho hiệu lực gia tăng đáng kể so với sử dụng riêng lẻ: Sumix 5EC (25 gai/ha); Cybus 5EC (50 gai/ha); Padan 95SP (720 gai/ha); Karate 2,5EC (18,3 gai/ha). Hiệu lực kéo dài được 5-7 ngày tùy theo thời tiết.

II. THUỐC BỆNH

1. Anvil 5SC:Thuốc dạng huyền phù đặc do hãng I.C.I. Agrochemical V.K (Anh) sản xuất, chứa 5% hoạt chất Hexaconazole. LD50 per os: 6.071 mg/kg; LD50 dermal: 2.000 mg/kg. Thuốc có tác dụng trừ nấm nội hấp, hiệu lực tương đối tốt đối với bệnh vàng lá úa vi khuẩn có hiệu lực cao trừ bệnh khô vằn ở lượng gai 50 gai/ha. Ngoài ra cũng với lượng trên dùng để trị bệnh phồng lá chè, rỉ sắt phấn trắng, cây cảnh và hoa hồng. Pha với nồng độ 3% để trừ bệnh nấm hồng cao su.

2. Derosal 60WP: do hãng Roussel-Uclaf (Đức) sản xuất, chứa 60% hoạt chất Carbeldazim. LD50 per os: 15.000 mg/kg; LD50 dermal: 2.000 mg/kg. Là thuốc trừ nấm nội hấp, có hiệu lực tương đối khá đối với bệnh lúa khô vằn và vàng lá lúa ở lượng 300 gai/ha. Ngoài ra Derosal còn trừ được nhiều loại nấm bệnh trên rau, cây cảnh như bệnh phấn trắng dâu tây, đậu Hà Lan.

3. Ridomil M 72WP: Là thuốc hỗn hợp giữa 8% Metacyl + 64%. Mancozeb do hãng Ciba-Geigy sản xuất. Thuốc có tác dụng nội hấp mạnh, có hiệu lực cao dùng để trị bệnh sương mai cà chua, khoai tây với lượng 1.440 gai/ha (xử lý 3 lần, cách nhau 7-10 ngày). Ngoài ra còn dùng để trừ bệnh chết rạp (pythium) và đốm lá (Collectotrichum spp) ở thuốc lá cũng với lượng trên dùng ở nồng độ 0,25% để trừ bệnh thối nhũn bắp cải, xu hào, xà lách.

4. Topcin M 70WP:Do hãng Nippon Soda Co. (Nhật Bản) sản xuất, có chứa 70% hoạt chất Methylthiophamate. LD50 per os: 7.500 mg/kg. LD50 dermal: 10.000 mg/kg. Dùng để trừ bệnh cháy lá hành tây tương đối tốt, ở lượng 1.050 gai/ha. Ngoài ra thuốc còn dùng để trừ bệnh sẹo, thối mốc xanh quả cam, thối quả nho, xoài, đu đủ ở nồng độ 1%. Với lượng 500 - 700 gai/ha dùng để trừ bệnh thối quả dưa, cà chua, bắp cải.

5. Bayleton 25EC:Do hãng Bayer AG (Đức) sản xuất chứa 25% chất Triadimefon. LD50 per os: 1.000 mg/kg. LD50 dermal: 1.000 mg/kg. Thuốc có tác dụng nội hấp, chủ yếu dùng để trừ bệnh rỉ sắt và phấn trắng. Đặc biệt thuốc có hiệu lực cao trừ bệnh rỉ sắt dâu tằm ở lượng 125 gai/ha, hay rỉ sắt cà phê dùng 250 - 500 gai/ha.

Ở nồng độ 0,02 - 0,05%, trừ bệnh thối trắng quả xoài, phấn trắng thuốc lá. Nồng độ 0,016-0,03% trừ bệnh phấn trắng cây cảnh và nồng độ 0,08% trừ bệnh rỉ sắt và phấn trắng hoa hồng.

III. THUỐC TRỪ CỎ

1. Sopit 30EC:Do hãng Ciba-Geigy (Thụy Sĩ) sản xuất, chứa 30% hoạt chất Pretilachlor. Thuốc có tính chất chọn lọc dùng trước khi cỏ mọc. Thuốc có hiệu lực cao với cỏ lồng vực và hòa thảo, cỏ lá rộng. Trên lúa, sử dụng lượng 300 - 360 gai/ha. Thuốc rất an toàn với lúa. LD50 dermal: 3.100 mg/kg; LD50 per os: 6.099 mg/kg.

2. Saturn 90EC: Do hãng Kumiai Chem. Ind (Nhật Bản) sản xuất, chứa 90% hoạt chất Benthiocarb. LD50 per os: 1.300 mg/kg; LD50 dermal: 2.900 mg/kg. Là loại thuốc trừ cỏ chọn lọc có phổ tác động rất rộng, chủ yếu dùng cho lúa, trừ được trên 20 loại cỏ khác nhau. Khi sử dụng, cần duy trì mực nước 3-10 cm, liều lượng sử dụng 1.350 - 1.800 gai/ha, khi cỏ mới mọc 1-3 lá.

Chú ý: Không hỗn hợp thuốc với các loại thuốc trừ sâu gốc lân hữu cơ và Cacbamat. Ruộng lúa sau khi xử lý Saturn 7-10 ngày mới được phun thuốc trừ sâu.

3. Dual 720EC: Do hãng CGA-24.705 sản xuất, có chứa 72% hoạt chất Melachlor. LD50 per os: 2.780 mg/kg; LD50 dermal: 10.000 mg/kg. Dùng trước hoặc sau khi cỏ mọc. Có hiệu lực cao với cỏ hòa thảo và cỏ lá rộng. Sử dụng trừ cỏ cho bắp, đậu, bông, đậu phụng, đặc biệt trừ cỏ trên đậu có hiệu lực rất tốt ở lượng 1.080 gai/ha.

4. Basta 15L:Do hãng Roussel - Hoechst (Đức) sản xuất, chứa 15% hoạt chất Glufosinate-ammonium. LD50 per os: 2.000 mg/kg; LD50 dermal: 4.000 mg/kg. Thuốc gây hiệu lực tiếp xúc là chủ yếu, có phổ tác động rộng, trừ được nhiều loại cỏ 1 và 2 lá mầm trong vườn cây ăn trái và cây công nghiệp. Hiệu lực nhanh và kéo dài 50-60 ngày sau khi xử lý với lượng 600 gai/ha. Để hạn chế cỏ tranh, dùng liều cao hơn (1.000 gai/ha), xử lý 2-3 lần cách nhau 20-30 ngày.

5. Apalon 50WP: Do hãng Roussel - Uclaf (Đức) sản xuất, chứa 50% hoạt chất Linuron LD50 per os: 400 mg/kg. Thuốc có tác dụng chọn lọc, dùng để trừ cỏ trên ruộng đậu, khoai tây, đặc biệt có hiệu quả trên ruộng cà rốt với lượng 375 - 500 gai/ha.

IV. THUỐC KÍCH THÍCH SINH TRƯỞNG

- Atonik: thuốc dạng dung dịch lỏng do hãng Ahashi (Nhật Bản) hoặc Vinneco sản xuất, chứa 18% hoạt chất gồm: - Sodium para - nitrophenolate - Sodium ortho - nitrophenolate - Sodium nitro - guaicolate theo tỷ lệ 1:2:3. Atonik xâm nhập vào cây trồng làm tăng lưu chuyển nguyên sinh chất trong tế bào thực vật, làm cho cây ra rễ nhanh, tăng sinh mầm búp, thúc đẩy sinh trưởng phát triển cây. Atonik kích thích ống phấn phát triển, đẩy mạnh việc thụ tinh, giảm bớt sự rụng hoa và quả.

Atonik sử dụng cho một số loại cây trồng như sau:

- Xử lý 0,2 lít/ha cho lúa lúc đẻ nhánh và 0,6 lít/ha lúc lúa làm đòng sẽ làm tăng năng suất 10%.

- Đối với chè, cứ sau 2 lứa lại phun một lần với lượng 0,5 lít/ha/lần làm tăng năng suất 10%, không ảnh hưởng đến phẩm chất chè.

- Đối với cải thảo, bắp cải, phun Atonik 8 lần (mỗi tuần phun 1 lần), mỗi lần phun 0,05 lít/ha, làm tăng năng suất cải thảo 10,7%, cải bắp 19%.

Nguồn: Thông tin khoa học, công nghệ Lâm Đồng, số 2.1993