Một số kết quả trong đăng ký bảo hộ giống cây trồng

PV:Thưa ông, xin ông cho biết thời gian qua những giống cây trồng nào đã được Trung tâm đăng ký bảo hộ theo Luật Sở hữu trí tuệ? Ông có thể cho biết việc đăng ký bảo hộ các giống cây trồng này đã mang lại kết quả như thế nào?

Ông Đoàn Văn Nhân:Việc bảo hộ giống cây trồng được quy định cụ thể Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn có liên quan. Theo đó, quyền đối với giống cây trồng được xác lập dựa trên cơ sở quy định cấp bằng bảo hộ giống cây trồng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Bộ NN & PTNN). Chủ sở hữu quyền đối với giống cây trồng được quy định có thể là cá nhân, tổ chức hay Nhà nước và có quyền sản xuất, nhân giống, chào bán, xuất - nhập khẩu, ngăn cấm người khác sử dụng giống cây trồng đã được bảo hộ vì mục đích thương mại. Bên cạnh đó, chủ sở hữu văn bằng bảo hộ giống cây trồng còn được quyền cho thừa kế, chuyển giao cho người khác và áp dụng các biện pháp để bảo vệ các quyền đã được Nhà nước bảo hộ. Hơn nữa, việc bảo hộ giống cây trồng sẽ đảm bảo các lợi ích cho tổ chức, cá nhân trực tiếp nghiên cứu hoặc đầu tư kinh phí chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển giống cây trồng mới hoặc mua quyền sở hữu trí tuệ đối với các giống cây trồng mới. Vì vậy, việc bảo hộ giống cây trồng nhằm mục đích khuyến khích đầu tư nghiên cứu để tạo ra các giống cây trồng mới cho năng suất cao, chất lượng tốt phục vụ cho sản xuất.

Trên cơ sở đó, trong những năm qua, Trung tâm đã chú trọng đến công tác nghiên cứu, chọn tạo các giống lúa mới, trong đó có 2 giống lúa ĐH815-6 và ĐH99-81 đã được tập thể cán bộ kỹ thuật của Trung tâm chọn tạo thành công và đưa vào sản xuất đại trà ở Quảng Ngãi và các tỉnh lân cận. Hơn thế nữa, vì Trung tâm là đơn vị được độc quyền sản xuất và phân phối 2 giống lúa này nên luôn đảm bảo tốt về mặt chất lượng, mặt khác, được nhà nước bảo hộ tạm thời nên đã hạn chế các tổ chức, cá nhân khác vi phạm nhãn hiệu sản phẩm của đơn vị, vì thế đã mang lại lợi ích cho người sản xuất.

Từ kết quả nghiên cứu này, hàng năm Trung tâm đã đề xuất Sở NN&PTNT bổ sung vào cơ cấu giống cây trồng của tỉnh nhiều giống mới, góp phần đa dạng giống cây trồng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp. Những kết quả đạt được đó khích lệ tinh thần hăng say nghiên cứu chọn lọc, chọn tạo giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao phục vụ sản xuất nông nghiệp ở địa phương của tập thể cán bộ Trung tâm.

PV:Thưa ông, khi các giống cây trồng đã được bảo hộ theo Luật Sở hữu trí tuệ thì người nông dân sẽ được hưởng những quyền lợi gì?

Ông Đoàn Văn Nhân:Khi có một giống cây trồng được bảo hộ thì chủ sở hữu và tác giả đều được hưởng các quyền về sản xuất, kinh doanh đối với giống cây trồng đó. Hơn nữa, việc bảo hộ giống cây trồng cũng đem lại lợi ích to lớn cho xã hội vì khi một giống cây trồng được cấp bằng bảo hộ thì trước đó phải được cơ quan chuyên môn tiến hành thẩm định hết sức nghiêm ngặt và việc khảo nghiệm kỹ thuật phải đạt kết quả tốt nên khi đưa vào sản xuất đại trà sẽ đem lại lợi ích cho người nông dân. Bên cạnh đó, chỉ có chủ sở hữu hoặc các tổ chức, cá nhân được chủ sở hữu cho phép mới có quyền sản xuất và phân phối các sản phẩm giống cây trồng đã được bảo hộ nên họ luôn quan tâm nâng cao chất lượng giống để giữ uy tín với khách hàng. Mặt khác, pháp luật cũng không cho phép các tổ chức, cá nhân khác sản xuất và phân phối giống cây trồng đó một cách tùy tiện, có nghĩa là giống cây trồng đó khi phân phối trên thị trường được kiểm soát chặt chẽ hơn, đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng. Ngoài ra, việc bảo hộ giống cây trồng còn khuyến khích thúc đẩy đầu tư về sức lực, trí tuệ, tiền của cho các hoạt động nghiên cứu chọn tạo, phát hiện và phát triển các giống cây trồng mới nhằm đa dạng hóa nguồn gen cây trồng, tạo giống tốt đáp ứng nhu cầu của thị trường; đồng thời duy trì chất lượng giống trong sản xuất để người nông dân có cơ hội tiếp cận giống tốt, nâng cao hiệu quả cây trồng.

PV:Thưa ông, năm nay Trung tâm sẽ tiến hành bảo hộ cho những giống cây trồng mới nào? Từ những kết quả đã đạt được, xin ông cho biết định hướng của Trung tâm trong việc thực hiện bảo hộ giống cây trồng trong những năm đến?

Ông Đoàn Văn Nhân:Trong năm 2011, Trung tâm tiếp tục hoàn chỉnh các thủ tục cuối cùng để Bộ NN&PTNT cấp giấy chứng nhận bảo hộ 2 giống lúa ĐH815-6 và ĐH99-81. Những năm tới, Trung tâm sẽ đầu tư nhiều hơn cho công tác chọn tạo, lai tạo các giống lúa mới để trong 2-3 năm đến sẽ đăng ký bảo hộ thêm cho hai giống lúa mới. Các giống lúa này đang trong quá trình khảo nghiệm sản xuất thử. Ngoài ra, để đưa các giống mới có năng suất, chất lượng tốt vào phục vụ cho sản xuất của tỉnh, Trung tâm sẽ mua bản quyền sản xuất của 1-2 giống lúa mới của các tác giả, cơ quan nghiên cứu trong nước.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!